(The Turkish Post) – TUNA CEVHER
Türkiye genelinde kene kaynaklı vakalar artış gösteriyor. Kayseri’den Çanakkale’ye, İstanbul’dan Sivas’a kadar pek çok ilde görülen ısırık vakaları, parklar ve şehir merkezlerinde bile ortaya çıkmaya başladı.
VAKALARDA HIZLI ARTIŞ: 7.801 VAKA, 13 ÖLÜM
2025 yılının ilk yarısında Sağlık Bakanlığı verilerine göre Türkiye genelinde 7.801 kene ısırığı vakası bildirildi. Bu vakalardan 13’ü ölümle sonuçlandı. Kayseri’nin Tomarza ilçesinde bir kişi KKKA şüphesiyle yaşamını yitirdi. Sivas, Kayseri, Tokat, Erzurum ve Giresun gibi iller bu ölümlerin başlıca görüldüğü yerler arasında yer alıyor.
PARKLARDA VE ŞEHİR MERKEZLERİNDE KENE ALARMI
Kene tehlikesi artık sadece kırsal alanlarla sınırlı değil. İstanbul’da sadece Nisan-Haziran 2025 arasında 6.165 kene ısırığı vakası raporlandı. Sağlık Müdürlüğü’ne göre henüz KKKA tespit edilmedi ancak bu artış halk sağlığı açısından endişe verici. Çanakkale Belediyesi ise, özellikle park ve mesire alanlarında kenelerin görülmesi üzerine, kent genelinde kapsamlı ilaçlama çalışmalarına başladı. Kayseri’nin Bünyan ilçesinde de parklarda ilaçlama yapılırken, Tomarza ve Sivas Gölova’dan ölüm haberleri geldi. Bu gelişmeler, şehir merkezinde yaşayanların bile risk altında olduğunu gösteriyor.
UZMANLAR UYARIYOR: ERKEN MÜDAHALE HAYAT KURTARIR
Enfeksiyon hastalıkları uzmanları, KKKA virüsünün bulaşması durumunda erken müdahalenin ölüm oranını büyük ölçüde azalttığını belirtiyor. Vatandaşların doğadan döndüklerinde vücutlarını dikkatle kontrol etmeleri gerektiği vurgulanıyor. Uzmanlara göre açık alanlara gidildiğinde açık renkli, uzun kollu ve kapalı kıyafetler tercih edilmeli; pantolon paçaları çorapların içine sokulmalı. Dönüşte ise ense, kulak arkası, koltuk altı, diz arkası ve kasık gibi bölgeler dikkatlice kontrol edilmeli.
Keneye çıplak elle ya da kimyasal maddelerle müdahale edilmemesi gerektiği ifade ediliyor. Özellikle kolonya dökmek, sigara basmak gibi yöntemlerin çok tehlikeli olduğu, keneyi çıkarmak için cımbız veya eldiven gibi araçların kullanılması gerektiği belirtiliyor. Kene çıkarılsa bile mutlaka en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması öneriliyor.
SAĞLIK BAKANLIĞI VE BELEDİYELER NE YAPIYOR?
Sağlık Bakanlığı, 2011 yılından bu yana KKKA Bilgi Sistemi ile vaka takibini sürdürüyor. 2025 yılı itibarıyla güncellenmiş “KKKA Vaka Yönetim Rehberi” yayımlandı. Ayrıca İl Sağlık Müdürlükleri koordinasyonuyla eğitimler, saha çalışmaları ve bilgilendirme faaliyetleri yürütülüyor. Bakanlık, kene sayısının geçmiş yıllara göre fazla olduğuna dair doğrudan bir veri bulunmadığını ancak iklim koşulları, hayvan hareketliliği ve doğayla temas oranının etkili olabileceğini belirtiyor.
Yerel yönetimler de keneyle mücadelede aktif rol oynuyor. Kayseri, Çanakkale, Amasya ve Çorum gibi illerde belediyeler park ve yeşil alanlarda düzenli ilaçlama çalışmaları yürütüyor. Bazı bölgelerde biyolojik mücadele yöntemleri de deneniyor. Bunun yanı sıra vatandaşlara bilgilendirici broşürler dağıtılarak farkındalık artırılmaya çalışılıyor.
DOĞADA DİKKAT, ŞEHİRDE TEDBİR
Keneler artık sadece kırsal bölgelerde değil, şehir merkezlerinde bile ciddi bir tehdit oluşturuyor. Sağlık Bakanlığı ve belediyelerin çalışmaları devam ederken, vatandaşların da bireysel tedbirlere büyük özen göstermesi gerekiyor. Gerek koruyucu giyim alışkanlıkları gerekse kene kontrolü gibi temel önlemler, hayati riskleri en aza indirebilir. Küçük bir ihmal, büyük bir sağlık sorununa dönüşebilir. Bu yüzden özellikle yaz aylarında doğayla temasın arttığı dönemlerde herkesin daha dikkatli ve bilinçli davranması gerekiyor. Çünkü bu küçük canlılar, büyük tehlikeler taşıyabiliyor.
