(The Turkish Post) – TUNA CEVHER
Kahramanmaraş’ta bir ortaokulda gerçekleşen saldırı, Türkiye’de uzun süredir dağınık şekilde tartışılan iki olguyu yeniden gündemin merkezine taşıdı. “İncel” ideolojisi ve kapalı dijital ağlar üzerinden örgütlenen şiddet içerikleri. Saldırganın profilinde 2014’te ABD’de katliam gerçekleştiren Elliot Rodger’a atıf yapılması, olayın yalnızca yerel bir güvenlik meselesi değil, küresel bir dijital radikalleşme sorununun parçası olduğunu ortaya koydu.
YERELDEN KÜRESELE UZANAN BİR ETKİ ZİNCİRİ
Kahramanmaraş’taki saldırının ardından yapılan incelemelerde failin, “incel” çevrelerinde sembolleşmiş bir isme referans vermesi dikkat çekti. 2014’te Kaliforniya’da altı kişiyi öldüren Elliot Rodger, özellikle kadın düşmanlığı ve “reddedilmişlik” temelli söylemler etrafında şekillenen incel topluluklarında zamanla bir tür simgeye dönüştü.
Rodger’ın saldırı öncesinde yayımladığı manifesto ve video, bireysel bir şiddet eylemini ideolojik bir çerçeveye oturtarak, benzer düşüncelere sahip kişiler için referans noktası haline geldi. Bu durum, sonraki yıllarda farklı ülkelerdeki saldırganların da benzer figürlere atıf yapmasına yol açtı. Kahramanmaraş’taki olayda bu tür bir referansın ortaya çıkması, dijital ortamda üretilen şiddet söyleminin sınır tanımadan dolaşıma girdiğini gösteriyor.
“İNCEL” KAVRAMI: BİR TANIMDAN İDEOLOJİYE
“Aslen ‘istemsiz bekâr’ anlamına gelen incel kavramı, zaman içinde belirli internet topluluklarında kadın düşmanlığı ve öfke söylemiyle iç içe geçen bir yapıya evrildi. Bu çevrelerde bireysel başarısızlıklar çoğu zaman toplumsal bir komployla açıklanırken, kadınlar ve belirli sosyal gruplar hedef haline getirilebiliyor.
Ancak uzmanlar, incel kavramının homojen bir yapıyı ifade etmediğine dikkat çekiyor. Kendini bu şekilde tanımlayan herkes şiddet yanlısı değil. Buna karşın, belirli alt gruplarda radikalleşmenin arttığı ve bu alanların özellikle genç bireyler için riskli hale gelebildiği vurgulanıyor.
C31K VE KAPALI AĞLARIN ROLÜ
Kahramanmaraş saldırısıyla birlikte yeniden gündeme gelen bir diğer unsur ise “C31K” adlı dijital topluluk oldu. Güvenlik birimlerinin açıklamalarına göre, olay sonrası yüzlerce sosyal medya hesabına erişim engeli getirilirken çok sayıda Telegram grubunun da kapatıldığı bildirildi. Bu gruplardan birinin, saldırıya ilişkin içeriklerin paylaşıldığı ve geniş bir kullanıcı kitlesine sahip olduğu iddia edilen C31K olduğu öne sürüldü.
C31K benzeri yapılar, ana akım platformların dışında, daha az denetlenen alanlarda faaliyet gösteriyor. Bu tür kapalı ağlar, yalnızca içerik paylaşımı değil, aynı zamanda benzer düşüncelere sahip bireylerin birbirini bulduğu ve radikalleşmenin hızlanabildiği ortamlar yaratıyor.
YASAKLAR ÇÖZÜM MÜ, YOKSA SORUNU DERİNLEŞTİRİYOR MU?
Yetkililerin sosyal medya hesaplarını kapatma ve platformlara erişimi kısıtlama yönündeki adımları tartışmaları da beraberinde getiriyor. Uzmanlara göre bu tür yasaklar, kısa vadede zararlı içeriklerin görünürlüğünü azaltabilir ancak uzun vadede kullanıcıları daha kapalı ve denetimsiz alanlara itme riski taşıyor.
Özellikle Reddit gibi platformlarda geçmişte benzer toplulukların kapatılması sonrası kullanıcıların 4chan ve benzeri daha radikal mecralara yönelmesi, bu görüşü destekleyen örnekler arasında gösteriliyor. Bu durum, radikalleşmenin görünür olmaktan çıkıp izlenmesini zorlaştıran bir sürece dönüşmesine neden olabiliyor.
DİJİTAL KÜLTÜR, GENÇLİK VE ŞİDDET
Kahramanmaraş’taki saldırının en çarpıcı yönlerinden biri, failin yaşı ve dijital dünyayla kurduğu ilişki. Uzmanlar, özellikle ergenlik dönemindeki bireylerin kimlik arayışı sürecinde bu tür çevrimiçi topluluklara daha açık hale geldiğini belirtiyor.
Kapalı gruplar, anonimlik ve aidiyet hissi sunarken aynı zamanda radikal fikirlerin normalleşmesine de zemin hazırlayabiliyor. Bu da bireysel şiddet eylemlerinin, daha geniş bir dijital kültürün ürünü haline gelmesine yol açıyor.
YENİ NESİL GÜVENLİK SORUNU
Kahramanmaraş saldırısı, klasik güvenlik yaklaşımlarının ötesinde bir tabloya işaret ediyor. Artık mesele yalnızca bireysel suçlar değil bu suçları besleyen, anlamlandıran ve kimi zaman yücelten dijital ekosistemler.
İncel ideolojisi gibi dağınık ama etkili söylemler ile C31K benzeri kapalı ağların kesişiminde ortaya çıkan bu yapı, sınır aşan bir radikalleşme biçimini temsil ediyor. Bu nedenle çözüm de yalnızca yasaklar veya operasyonlarla sınırlı kalmıyor dijital okuryazarlık, erken müdahale ve sosyal politikalar gibi çok boyutlu bir yaklaşımı zorunlu kılıyor.
