(The Turkish Post) – SUNA YAMAN
İran’da 28 Haziran 2024 tarihinde yapılan erken başkanlık seçimlerinde, hiçbir aday ilk turda çoğunluk sağlayamadı. Bu nedenle, en fazla oyu alan iki aday, Said Celili ve Mesut Pezeşkiyan, 5 Temmuz’da yapılacak ikinci tur seçimlerinde yeniden yarışacak. Bu seçimler, eski Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi’nin beklenmedik ölümü sonrasında erkene alındı.
SEÇİM SÜRECİ VE KATILIM ORANI
Seçimlere katılım oranı yüzde 39,93 ile İran tarihindeki en düşük seviyelerden biri olarak kaydedildi. Uzmanlar, düşük katılım oranını, seçmenlerin hükümete olan güvensizliği ve seçimlerin adil ve özgür olmadığını düşündükleri için sandık başına gitmemeleri ile açıklıyor. Raisi’nin 19 Mayıs’taki ölümünün ardından, seçimlerin erkene alınması kararlaştırılmış ve aday kayıtları 30 Mayıs – 3 Haziran tarihleri arasında yapıldı.
ADAYLAR VE KAMPANYALAR
Seçim kampanyaları 12 Haziran’da başladı ve 27 Haziran’a kadar sürdü. Adaylar arasında Said Celili, daha önceki diplomatik tecrübesi ile dikkat çekerken, Mesut Pezeşkiyan reformist kimliği ile öne çıktı. Celili, İran’ın dış politikasında sert bir çizgi izlemeyi savunurken, Pezeşkiyan 2015 nükleer anlaşmasını destekleyen daha ılımlı bir yaklaşımı benimsiyor.
YURT DIŞINDAKİ İRANLILAR VE PROTESTOLAR
Yurt dışındaki İranlılar için 250 noktada oy kullanma işlemi gerçekleştirildi. Ancak, Avustralya’nın Brisbane ve Sydney şehirlerinde, İran diasporasının düzenlediği protestolar nedeniyle oy verme işlemleri iptal edildi. Kanada ve Suudi Arabistan, İran’ın seçim sandıkları kurma taleplerini reddettiği için, bu ülkelerdeki İranlılar oylarını ABD-Kanada sınırında kullanmak zorunda kaldı.
İRAN’I NELER BEKLİYOR
Yeni cumhurbaşkanının görevi devralmasının ardından İran’ı zorlu bir süreç bekliyor. Ekonomik kriz, yüksek işsizlik oranı ve insan hakları ihlalleri gibi sorunlarla başa çıkması gerekecek. Yeni liderin kim olacağı, İran’ın hem iç hem de dış politikasında önemli değişikliklere yol açabilir.
Said Celili’nin kazanması durumunda, İran’ın Batı ile ilişkilerinde daha katı bir duruş sergilemesi bekleniyor. Mesut Pezeşkiyan ise, daha ılımlı ve reformist politikaları ile uluslararası arenada farklı bir yaklaşım benimseyebilir.
Seçimlerin ardından ülke içindeki siyasi tansiyonun yüksek olması bekleniyor. Yeni liderin politikaları, İran’ın ekonomik ve sosyal yapısını şekillendirecek ve uluslararası ilişkilerde yeni dinamikler yaratacak. İran’daki seçim süreci ve sonuçları, sadece ülke içindeki değil, aynı zamanda uluslararası arenadaki dengeleri de etkileyebilir.
