(The Turkish Post) – ABD’de Teksas merkezli Intuitive Machines şirketi tarafından yapılan ve uçurulan bir uzay aracı Ay’ın güney kutbu yakınlarına iniş yaptı.
Böylece Odysseus olarak adlandırılan mürettebatsız altı ayaklı robot iniş aracı, yarım yüzyıldan uzun bir süredir Ay’a inen ilk Amerikan uzay aracı oldu.
NASA, inişin, Ay’a bilimsel keşif görevleri için ticari olarak uçurulan bir uzay aracı ekibi gönderme hedefinde büyük bir başarı olduğunu duyurdu.
NASA Yöneticisi Bill Nelson, Intuitive Machines’in “hayatının inişini başardığını” söyledi.
Şirket sosyal medya platformu, araçta kesintili iletişimin ardından X’te bir mesaj yayınlayarak uçuş kontrolörlerinin “Odysseus’un dik durduğunu ve veri göndermeye başladığını doğruladıklarını” söyledi.
Şirket, iniş aracının Ay’ın güney kutbu yakınlarındaki hedefine ulaşıp ulaşmadığı da dahil olmak üzere ek ayrıntı vermedi.
Görev direktörü Tim Crain, şirketin Houston’daki kontrol merkezinde tansiyonun yükseldiğini belirterek, “Şüphesiz teyit edebileceğimiz şey, ekipmanımızın Ay’ın yüzeyinde olduğudur” dedi.
Intuitive Machines CEO’su Steve Altemus, “Yüzeydeyiz ve iletim yapıyoruz. Ay’a hoş geldiniz.” diye konuştu.
Şirketin inişten iki saat sonra yaptığı duyuruya göre veriler gelmeye başladı.
İniş, NASA’nın 1972’deki Apollo ay misyonundan bu yana ABD’yi ilk kez Ay’ın yüzeye geri getirdi.
Ay’ın etrafında fazladan bir tur attı
Intuitive Machines aynı zamanda Ay’a iniş yapan ilk özel şirket oldu. Bir başka ABD şirketi olan Astrobotic Technology de geçen ay bunu denemiş ancak Ay’a ulaşamamış ve iniş aracı Dünya’ya geri çakılmıştı.
İnişten önceki son birkaç saat, iniş aracının lazer navigasyon sistemi arızalandı. Şirketin uçuş kontrol ekibi NASA’nın deneysel bir lazer sistemini devreye soktu. Bu son dakika değişikliği için zaman kazanmak amacıyla iniş aracı Ay’ın etrafında fazladan bir tur attı.
Bu değişikliğin gerçekleşmesiyle Odysseus Ay’ı süzen bir yörüngeden alçaldı ve güney kutbuna yakın uçurumlar ve kraterler arasında nispeten düz bir noktayı hedefleyerek kendini yüzeye doğru yönlendirdi.
Uzay ajansı, astronotların birkaç yıl içinde planlanan dönüşü öncesinde iniş aracını inşa etmesi ve uçurması için şirkete 118 milyon dolar verdi.
5 ülke Ay’a indi
Intuitive Machines’in girişimi, Ay’ı keşfetmek ve mümkünse ondan faydalanmak isteyen ülkeler ve özel kuruluşlar tarafından gerçekleştirilen bir dizi iniş girişiminin sonuncusu. Japonya geçen ay Ay’a iniş yaparak Rusya, ABD, Çin ve Hindistan’ın daha önceki zaferlerine katıldı.
ABD, NASA’nın Apollo programının yüzeye astronot indirmesinin ardından 1972’de Ay’dan çekilmişti.
Pittsburgh’dan Astrobotic, geçen ay bir deneme yaptı, ancak iniş aracının Dünya atmosferine geri dalması ve yanmasıyla sonuçlanan bir yakıt sızıntısı nedeniyle raydan çıktı.
Intuitive Machines’in hedefi güney kutbunun 300 kilometre uzağında, yaklaşık 80 derece enlemde ve kutba diğer tüm uzay araçlarının geldiğinden daha yakındı. Alan donmuş su tutabilecek kayalar, tepeler, uçurumlar ve kraterlerle çevrili. İniş aracı gerçek zamanlı olarak Malapert A kraterinin yakınındaki en güvenli noktayı seçecek şekilde programlandı.
Güneş enerjisiyle çalışan iniş aracının bir hafta boyunca çalışması planlanıyor.
