(The Turkish Post) – TUNA CEVHER
Son yıllarda Türkiye’de patlayıcı madde ve havai fişek üretim tesislerinde meydana gelen patlamalar, önemli bir toplumsal sorun olarak dikkat çekiyor. Bu kazalar, hem can kayıplarına hem de büyük ekonomik kayıplara neden oluyor.
Özellikle 2020’de Sakarya’nın Hendek İlçesi’ndeki havai fişek fabrikasında yaşanan patlama, 7 kişinin hayatına mal olmuş ve 128 kişi yaralanmıştı. Dün de Balıkesir’deki bir mühimmat fabrikasında meydana gelen patlama, 11 kişinin hayatını kaybetmesine neden oldu.
Türkiye’de son 10 yılda özellikle patlayıcı madde üretim tesislerinde yaşanan patlamalar, iş sağlığı ve güvenliğin yetersiz olduğu durumlarda felaketle sonuçlanabileceğini ortaya koyuyor. Hendek olayının dışında 2011’de yine aynı fabrikada yaşanan bir diğer patlama, 1 işçinin hayatına mal olmuş, 14 işçi ise yaralanmıştı. Bu durum, tesislerin tekrar eden sorunlarla karşı karşıya olduğunu ve gerekli iyileştirmelerin yeterince uygulanmadığını gözler önüne seriyor.
İstatistiklere bakıldığında, son 10 yılda benzer patlamalarda toplamda onlarca kişi hayatını kaybetmiş, yüzlerce kişi yaralanmış ve büyük maddi hasarlar oluşmuş. Bu olayların ardından yetkililer tarafından bazı tedbirler alınmış olsa da denetimlerin yeterli seviyeye ulaşmadığı şikayet konusu olmaya devam ediyor.
PATLAMALAR NEDEN MEYDANA GELİYOR?
Öncelikle işçilerin yeterli koruyucu ekipman kullanmaması ve güvenlik talimatlarına uygun hareket etmemesi geliyor. Ayrıca makine ve ekipmanların bakımının yetersiz olması ve zamanında giderilmeyen arızalar başlıca sebepler arasında. Patlayıcı maddelerin uygun şartlarda saklanmaması ve taşınması sırasında dikkat edilmemesi. Statik elektrik birikimi ya da uygun olmayan elektrik tesisatlarının yangın ve patlamaya neden olması da sebeplerden bazıları.
DENETİMLER VE ALINAN TEDBİRLER
Türkiye’de patlayıcı madde üretim tesisleri, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatları çerçevesinde çeşitli denetimlerden geçmekte. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın İş Teftiş Kurulu Başkanlığı, bu tesislerdeki eksiklikleri tespit ederek gerekli yaptırımları uyguluyor. Ancak bu denetimlerin etkinliği ve sürekliliği tartışma konusu.
Alınması gereken başlıca tedbirler arasında ise işçilerin iş sağlığı ve güvenliği konusunda bilinçlendirilmesi geliyor. Ayrıca fabrikalardaki makine ve ekipmanların periyodik bakımlarının yapılması, patlayıcı maddelerin çevreye zarar vermeyecek şekilde saklanması, topraklama sistemlerinin kullanılması ve statik elektrik birikiminin engellenmesi de büyük kazalara neden olabilecek açıkların en aza indirilmesini sağlayabilir.
ÇÖZÜM YOLLARI
Patlayıcı madde tesislerinde kazaların önlenmesi için yasal denetimlerin daha sıkı yapılması ve cezai yaptırımların caydırıcı olması gerekiyor. Bunun yanı sıra, işletmelerin şeffaflık politikası izleyerek çalışanlarıyla güvenli bir çalışma ortamı sunması önemli. Kamuoyunun bu konuda bilinçlendirilmesi ve özellikle ailelerin, işçi hakları konusunda desteklenmesi de kritik rol oynuyor.
