(The Turkish Post) – SUNA YAMAN
Türkiye ile İsrail arasında süregelen gergin ilişkilerde yeni bir normalleşme süreci yaşanıyor. Bu sürecin arkasındaki dikkat çeken aktör ise Azerbaycan oldu.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in açıklamaları, Bakü’nün hem diplomatik hem de bölgesel güvenlik açısından aktif bir rol üstlendiğini gözler önüne serdi. Aynı zamanda Milli Savunma Bakanlığı (MSB), Türkiye ile İsrail arasında Suriye’de çatışmasızlık mekanizması kurulmasına yönelik ilk teknik görüşmenin Azerbaycan’da yapıldığını duyurdu.
ALİYEV’DEN ÇARPICI İTİRAF: “İKİ TARAFI YAKINLAŞTIRMAK İÇİN ARABULUCUYUZ”
ADA Üniversitesi’nde düzenlenen “Yeni Dünya Düzenine Doğru” başlıklı uluslararası forumda konuşan Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Türkiye ile İsrail arasındaki gizli görüşmelere dair önemli açıklamalarda bulundu. Aliyev, “Türkiye kardeşimiz ve müttefikimiz, İsrail ise dost ülkemizdir. Bu iki ülke arasındaki anlaşmazlıklardan rahatsızlık duyuyoruz” dedi.
Aliyev’in açıklamaları, Azerbaycan’ın yalnızca ekonomik ya da askeri bir ortak değil, aynı zamanda bölgesel bir diplomatik aktör haline geldiğini gösterdi. “İlk kriz döneminde iki ülkenin tutumlarının birbirine yakınlaştırılmasında aktif rol oynadık. Bunlar kapalı kapılar ardında yapılıyordu” diyen Aliyev, bugün de benzer süreçlerin sürdüğünü ve Türkiye-İsrail ilişkilerinin normalleşmesine katkı sağlamaya devam ettiklerini vurguladı.
Aliyev’in ifadesiyle, “Türkiye ile İsrail arasındaki ilişkilerin kötü olması sadece bu iki ülke için değil, dünya için de kötüdür.” Bu sözler, Bakü’nün sürece yalnızca çıkar temelli değil, bölgesel barış ve denge açısından da stratejik baktığını gösteriyor.
SURİYE’DE YENİ DÖNEM: ÇATIŞMASIZLIK GÖRÜŞMELERİ BAŞLADI
İsrail’in Gazze ve Suriye’ye yönelik operasyonlarının bölgede tansiyonu artırdığı bir dönemde, Türkiye ve İsrail arasında Suriye özelinde doğrudan bir temas sağlandı. Milli Savunma Bakanlığı yetkilileri, Azerbaycan’da Türkiye-İsrail arasında “Suriye’de çatışmasızlık” mekanizması kurulması için ilk teknik görüşmenin yapıldığını duyurdu.
Bu gelişme, iki ülkenin dolaylı olarak bölgede askeri koordinasyon kurmaya çalıştığını ve olası çatışmaları önlemek amacıyla diyaloğa açık olduklarını gösteriyor. Türkiye, Suriye’nin toprak bütünlüğünü ve güvenliğini öncelediğini vurgularken, İsrail’in Suriye’deki saldırılarının bölge barışına zarar verdiği yönünde uyarılarda bulundu.
MSB: “İSRAİL’İ KOMŞULUK İLKELERİNE UYMAYA DAVET EDİYORUZ”
Milli Savunma Bakanlığı, İsrail’in Suriye’ye yönelik saldırılarını uluslararası hukuka aykırı ve provokatif olarak değerlendirdi. Tuğamiral Zeki Aktürk, “İsrail’in bu saldırıları bir an önce sonlandırılmalıdır. Bölge güvenliğinin tesisi için İsrail’in yayılmacı tavrından vazgeçmesi gerekmektedir” ifadelerini kullandı.
Bakanlık ayrıca, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Suriye’deki mevcudiyetinin yalnızca DEAŞ ve diğer terör örgütlerine karşı verilecek mücadeleye destek amacı taşıdığını belirtti. İsrail’in, Türkiye’yi hedef alan açıklamalarla uluslararası kamuoyunda algı operasyonu yürütmeye çalıştığına dikkat çekildi.
SESSİZ DİPLOMASİ YENİ SAYFA AÇIYOR
Türkiye ve İsrail arasında süregelen diplomatik gerilimlerin ardından, Azerbaycan’ın arabuluculuğuyla açılan yeni diyalog kanalları, tarafların doğrudan çatışmadan kaçınma yönündeki eğilimini ortaya koyuyor. Suriye’de çatışmasızlık mekanizması gibi somut adımlar, daha kapsamlı bir normalleşme sürecinin temel taşlarını oluşturabilir.
Türkiye’nin hem sahadaki askeri varlığı hem de uluslararası hukuka dayalı diplomatik yaklaşımı ile İsrail’in bölgedeki stratejileri, önümüzdeki süreçte yeniden şekillenebilir. Bu tabloda Azerbaycan ise sessiz diplomasiyi etkin biçimde yürüten, kritik bir arabulucu rolünü üstlenmiş durumda.
