(The Turkish Post) – İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas yönetimindeki Gazze’ye yönelik saldırıların sona ermesinden sonra ne yapılacağına dair ilk resmi “savaş sonrası” planını açıkladı.
Perşembe günü savaş kabinesi üyelerine sunulan plana göre İsrail, Filistinlilerin bağımsız bir devlet oluşturmak istediği işgal altındaki Batı Şeria ve Gazze dahil Ürdün’ün batısındaki tüm topraklar üzerinde güvenlik kontrolünü sürdürecek.
Listelenen uzun vadeli hedeflerde Netanyahu, Filistin devletinin “tek taraflı tanınmasını” reddediyor. Filistinlilerle anlaşmaya ancak iki taraf arasında doğrudan müzakere yoluyla ulaşılabileceğini söylüyor ancak ‘Filistinli tarafın’ kim olacağını belirtmiyor.
Netanyahu, ‘Gazze’yi askerden arındırma’ ve ‘radikalleşmeyi engellemeyi’ orta vadede ulaşılacak hedefler olarak sıralıyor.
Bu ara aşamanın ne zaman başlayacağı veya ne kadar süreceği konusunda da ayrıntılı bilgi vermiyor. Ancak İsrail’in saldırılarıyla yerle bir edilen Gazze’nin yeniden inşa ve rehabilitasyonunu, kentin tamamen silahsızlandırılması şartına bağlıyor.
Netanyahu, İsrail’in bölgenin güneyindeki Gazze-Mısır sınırında varlık göstermesini ve Refah sınır kapısı da dahil olmak üzere ‘kaçakçılık’ girişimlerini önlemek için bu bölgede Mısır ve ABD ile işbirliği yapmasını öneriyor.
Netanyahu, kamu düzenini korurken Gazze’deki Hamas yönetimini değiştirmek için “terörist ülke veya gruplarla bağlantısı olmayan ve mali açıdan desteklenmeyen” yerel temsilcilerle çalışmayı öneriyor.
BM Filistinli Mültecilere Yardım Ajansı’nın (UNRWA) kapatılması ve yerine başka uluslararası yardım gruplarının kurulması çağrısında bulunuyor.
Başbakanlık ofisinden yapılan açıklamada, “Başbakan’ın ilkeler belgesi, savaşın hedefleri ve Gazze’deki Hamas yönetiminin yerine sivil bir alternatif getirilmesi konusundaki geniş kamuoyu konsensüsünü yansıtıyor.” ifadesine yer verildi.
Belge, konuyla ilgili bir tartışma başlatılması için güvenlik kabinesi üyelerine dağıtıldı.
Filistin’den sert tepki
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ın Sözcüsü Nabil Ebu Rudeyne, Reuters’a, Netanyahu’nun teklifinin ve İsrail’in Gazze’deki coğrafi ve demografik gerçekleri değiştirmeye yönelik her türlü planının başarısızlığa mahkum olduğunu söyledi.
Ebu Rudeyne “Dünya gerçekten bölgede güvenlik ve istikrar istiyorsa, İsrail’in Filistin topraklarındaki işgaline son vermeli ve başkenti Kudüs olan bağımsız bir Filistin devletini tanımalıdır” dedi.
Gazze’deki savaş, İsrail’in ana destekçisi ABD de dahil olmak üzere, onlarca yıldır devam eden İsrail-Filistin çatışmasının nihai hedefi olarak iki devletli çözüme yönelik uluslararası çağrıları yeniden canlandırdı. Ancak bazı üst düzey İsrailli politikacılar buna karşı çıkıyor.
İki devletli çözüm uzun zamandır bölgede Batı’nın temel politikası oldu ancak 1990’ların başında Oslo Anlaşmalarının imzalanmasından bu yana Filistin devletinin kurulması konusunda çok az ilerleme kaydedildi.
Hamas yeni ateşkes önerisini bekliyor
Reuters’a konuşan bir Hamas yetkilisi, Hamas’ın Kahire’deki ateşkes görüşmelerini tamamladığını ve şimdi İsrail’le hafta sonu yapılan görüşmelerden arabulucuların ne getireceğini görmeyi beklediğini söyledi.
Arabulucular, İsrail’in Mısır sınırındaki Refah kentine yönelik saldırısını önleme umuduyla, Gazze’de ateşkes sağlama çabalarını hızlandırdı.
İsrail, kısa sürede ateşkes anlaşmasına varılamaması halinde Refah semtine saldıracağı tehdidinde bulunuyor.
Washington, İsrail’e bunu yapmaması çağrısında bulunarak şehre yönelik bir saldırının devam etmesi durumunda büyük sivil kayıpları yaşanabileceği uyarısında yineliyor.
Hamas lideri İsmail Haniyeh, geçen hafta ateşkes konusunu görüşmek üzere Kahire’de Mısırlı arabulucularla bir araya gelmişti.
İsrail’in de bu hafta sonu Paris’te ABD, Mısır ve Katar arabulucularıyla görüşmelere katılması bekleniyor.
İki Mısırlı güvenlik kaynağı, Mısır istihbarat şefi Abbas Kamel’in perşembe günü Hamas lideri Haniyeh ile görüşmeleri tamamladıktan sonra İsraillilerle görüşmek üzere cuma günü Paris’e gideceğini aktardı.
İsrail, Paris görüşmeleri hakkında kamuya açık bir yorumda bulunmadı.
Adının açıklanmasını istemeyen Hamas yetkilisi, grubun Mısırlılarla yapılan görüşmelerde yeni bir öneri sunmadığını, ancak arabulucuların İsraillilerle yapılacak görüşmelerden ne getireceğini görmek için beklediklerini dile getirdi.
