‘MAVİ AY’ ADI NEREDEN GELİYOR?
Ay’ın evreleri her 29,5 günde bir tekrar ediyor. Evrelerin yıl boyunca 12 kez tekrarlanması 354 gün sürüyor. Bir yılın 365 ya da 366 gün sürmesi nedeniyle yılın 13’üncü dolunayı normal isimlendirmelere uymuyor. Bu nedenle Mavi Ay olarak adlandırılıyor. İngilizcede nadiren meydana gelen şeyleri anlatan “Mavi Ay’da bir” (once in a Blue Moon) deyimi de bu durumdan geliyor.
Öte yandan, dünya çapında farklı medeniyetler her ay gördükleri dolunaya o ay içinde yaşanan olaylara göre farklı isimler verdi. Aylara göre dolunaya şu isimler veriliyor:
Ocak: Kurt Ay – Amerikan yerlileri ve Orta Çağ Avrupalılarının ocak ayında gördükleri dolunaya Kurt Ay ismini vermelerinin bu ay daha az yemek bulabildikleri için kurtların daha fazla ulumasından kaynaklandığı düşünülüyor.
Şubat: Kar Ay – Kuzey Amerika’da şubat ayının karlı havası bu ay görülen dolunaya Kar Ay isminin verilmesine neden oldu. Diğer yaygın adlandırmalarda arasında Fırtına Ay ve Açlık Ayı var.
Mart: Solucan Ay – Solucan Ay kış bitimine denk gelen mart ayında gözlemleniyor. Bu dönemde solucanlar gibi küçük canlılar toprakta kıpırdanmaya başlıyor. Aynı zamanda Süt Ay olarak da adlandırılıyor.
Nisan: Pembe Ay – Pembe Ay da adını renginden ziyade Amerikan yerlilerinin Kuzey Amerika ve Kanada’da ilkbaharın başlarında açan ve alev çiçeği adı verilen pembe çiçeklerden alıyor. Diğer kültürlerde Yumurta Ay ve Balık Ay olarak da anılıyor.
Mayıs: Çiçek Ay – Mayısta açan çiçeklerden esinlenen ismin yanında Tavşan Ay, Mısır Ekim Ayı ve Süt Ay isimleri kullanılıyor.
Haziran: Çilek Ay – Kuzey Amerika’daki yerli Algonkin kabilesi bu ay yabani çilekleri hasat ettikleri için Ay’da bu ismi verdi.
Bal Ay, Gül Ay ve Çayır Ay olarak da biliniyor.
Temmuz: Erkek Geyik Ay – Erkek geyiklerin boynuzlarının büyümesi tamamlandığı için bu dolunay Erkek Geyik Ay olarak biliniyor. Yazın gerçekleşen gök gürültülü yağışlar nedeniyle Gök Gürültüsü Ayı ismi de verilmiş.
Ağustos: Mersin Balığı Ay – Kuzey Amerika’daki kabilelerin bu ay mersin balığı tutması ağustosta görülen dolunayın bu isimle anılmasına ilham verdi. Tahıl Ay olarak da biliniyor.
Eylül: Mısır Ay – Sonbahar ekinoksuna en yakın dolunaya Hasat Ay denir. Eylül ayındaki dolunayın Mısır Ay olarak adlandırılması yaz mevsiminin sonunda mahsullerin toplandığı zamana denk gelmesinden kaynaklanıyor olabilir. Bu zamanda Ay özellikle parlak görünüyor, böylece çiftçiler gece de hasat yapmaya devam edebiliyor.
Ekim: Avcı Ay – Bu dönem insanların kış ayları için plan yaptığı ve yemek için hayvan avladığı dönem. Eylül ayındakine benzer şekilde buna Hasat Ay da denir. 2020’de ekim ayının ilk dolunayı Hasat Ay, ikincisi ise Mavi Ay’dı.
Kasım: Kunduz Ay – Kunduzların barajlarını yapmaya başladığı döneme denk geldiği için bu isimle anılıyor. Ayaz Ay olarak da biliniyor.
Aralık: Soğuk Ay – Aralık ayındaki soğuk havalar nedeniyle dolunaya bu isim veriliyor. Bunun yanında Uzun Gece Ayı ve Meşe Ay olarak da biliniyor.
