(The Turkish Post) – KAMİL ASLAN
“Futbol asla sadece futbol değildir” der Simon Kuper yazdığı eşsiz kitabında. Kuper, 1994 yılında kaleme aldığı eseri, o dönemde öyle ses getirir ki, yeşil sahalarda yer yerinden oynar. Kuper, yaklaşık bir yıl içerisinde başta Avrupa ülkeleri olmak üzere, 20’den fazla ülkeye seyahat eder. Gittiği ülkelerin önde gelen takımlarının başkanları başta olmak üzere, futbolcularla, hocalarla, siyasetçilerle ve mafya liderleriyle söyleşiler gerçekleştirir. Neticede görüşmeleri bittiğinde, futbolun sadece yeşil sahalarda oynanan basit bir oyundan ibaret olmadığı sonucuna varır. Hatta sahada emeğini kazanmak için mücadele eden futbolcu ile cebindeki son harçlığını tuttuğu takımının maçını izlemek için feda eden taraftarın da “oynanan oyundan” haberdar olmadığı sonucuna varır. Çünkü, müsabakalar sadece sahada kazanılamazdı. Maç öncesi ve sonrasında, siyasetçiler, mafyalar ve iddia baronları da yüksek gelirli kazancın, adaletli dağıtılmasına birer engel teşkil ediyordu. Maç bittiğinde taraftarlar, mağlup olmuş takımının yasını tutarken, baronlar elde ettikleri yüksek gelirin mutluluğu ile içten içe gülüyorlardı.
Neden Simon Kuper’den bahsettiğimi merak edebilirsiniz. Çünkü yazının başlığını, İspanyolların ünlü hocası Luis Enrique’ye ayırmış durumdayım. İspanyol yıldız, benim futbol oynadığım yıllarda yeşil sahalara adım atan her oyuncu için bir idoldü. Real Madrid’te oynadığı dönemde de bir yıldızdı, oradan Katalan ekibi Barselona’ya transfer olduğunda da karizmasından hiçbir şey kaybetmemişti. O sahanın her bölgesinde ateşleyici bir unsurdu. Elinizde öncelikle Luis Enrique gibi bir futbol dehası varken, başarı devamında geliyordu zaten. Çünkü futbolun içinde temiz kalabilen ve devamında bu saflığını koruyan nadir insanlardan biriydi aslında. Simon Kuper’in öne sürdüğü gibi, gerçekten de futbol asla futbol değildi. Çünkü maçın başlamasından önce, belirli çevreler, maçın sonucunu belirlemişti çoktan. Bundan dolayı artık futbol kimseye zevk vermiyor. Kurulan sistem içerisinde, herkes kendi payına düşeni alıyordu. Bugün futbolun bu çarkına ben bir de gazetecileri ve menajerleri ekliyorum. Umarım Simon Kuper’in ruhu bundan rahatsız olmaz.
İşte asıl konuya geliyorum adım adım. Dedim ya… Luis Enrique’yi bugün Avrupa’nın zirvesine taşıyan en temel nokta; ne yapacağını bilmesidir. O kurulan bir sistemi kabul etmeyip, isyan kültürüyle gençlerle, daha yıldız adayı çocuklarla da bir şeyler yapılacağını dünyaya ispatladı. Şampiyonlar Ligi finaline giden yolda futbol otoriteleri tarafından “Avrupa’nın en iyi futbol oynayan takımı” ilan edilen Paris Saint Germain, Devler Ligi’nde Manchester City, Arsenal, Liverpool ve Aston Villa gibi İngiliz takımlarına şans vermedi. Aslında bu başarıyı sahadaki gençler vermiş olsa da, bu sessiz devrimin mimarı İspanyol hocaydı aslında. Takıma ilk adım attığında karşısında, Fransızların dünyaca ünlü yıldızı Kylian Mbappe vardı. Fransızların şımarık çocuğu, daha önceki hocalara yaptığı kaprisleri ona da yapacağını zannetti. Ancak Luis Enrique, siyasi yıldıza bir ahlak ve futbol dersi verdi bir gün.
Kaybettikleri bir maç sonrasında Mbappe’yi karşısına aldı. Ve ona; “Bu takımın hocası benim. Sen benim istediğimi yapacaksın. Sen evet iyi bir futbolcusun. Ancak defans özelliğin yok. Şayet takıma katkı vermezsen, bu takımın bir parçası asla olamazsın. Gol atman güzel ama defansta yapmalısın. Arkadaşlarını yalnız bırakmanı asla kabul edemem” diyerek sert bir yumruk indirmişti. Ne var ki, Fransız yıldız hocasının arkasında iş çevirdiğinde, bir anda kendisini kapının önünde bulmuştu. Aslında PSG işte o zaman takım olma hüviyetine kavuşmuştu. Takımın elinde Kylian Mbappe gibi bir gol makinesi vardı, ancak hedeflenen Şampiyonlar Ligi hep hayallerdeydi. Luis Enrique, Fransız yıldıza kapıyı gösterdiğinde, futbolcuların üzerindeki baskılarda gitmişti adeta. İşte bu adım Paris Saint Germain’in makus talihini kırmasının ayak sesiydi.
MESSİ, NEYMAR VE MBAPPE’NİN YAPAMADIĞI GENÇLER YAPTI
PSG, dünyanın en zengin kulüplerinden birisiydi. Son 15 yılda dünyanın en önemli yıldızlarını kadrosuna birer birer katmıştı. Kimler yoktu ki kadroda… Neymar, Lionel Messi, Di Maria, Zlatan Ibrahimovic, Edinson Cavani ve dahası… Ne var ki, bu yıldızlar, hayali kurulan Şampiyonlar Ligi zaferine bir türlü erişememişti. Aslında futbol sadece futboldan ibaret değildi o güne kadar. Gelen bütün yıldızların tek bir gayesi vardı. O da daha fazla maaş alma hırsıydı. Daha fazla başarı elde etmek gibi bir hayalleri hiç olmamıştı. Luis Enrique, dünyanın pahalı yıldızlarından ziyade gelecek vaat eden isimlere yöneldi. Adeta onları bir imlek gibi işledi yıllarca. 2022 yılında yaş ortalaması 30 olan PSG’yi, göreve geldiği ilk sezon olan 23/24 sezonunda 24’e kadar düşüren başarılı teknik direktör, kadronun büyük bölümünü gençlerden oluşturdu. Kulübün transfer stratejisini adeta tepe taklak değiştirerek gelecek vaat eden isimleri transfer etti. Bunun neticesini de Luis Enrique, 2024/25 sezonundaki Şampiyonlar Ligi zaferiyle taçlandırdı.
İşte bir hocada ve yöneticide olması gereken buydu aslında. Luis Enrique sadece bir örnek olmalı. Sadece dünya futbolu için değil, Türkiye’de hocalık yapan onlarca yönetici için. Enrique, futbol hayatına son noktayı koyduktan sonra, kariyerini bir kenara atıp, küçük bir takımın alt yapısında işe başladı. Çünkü oyunculukla hocalık aynı şey değildi. Yıllar içerisinde tecrübesi arttıkça kendini yukarılara doğru taşıdı. Neticede bugün gelinen başarının tek mimarı İspanyol hocadır. O gayretinin sonucu olarak, futbolun zirvesine adını ikinci kez yazdırdı. Belki gelecek yıllarda da başarısı artarak devam edecek. Ancak onun mücadelesi ve azmi hiç bitmeyecek gibi duruyor. Çünkü 50’li yaşlarının ortasında bulunan İspanyol hoca, maç boyunca bir dakika oyuncularıyla iletişimini kesmiyor. Sürekli saha kenarında verdiği taktiklerle, oyuncuları sahada tutuyor. Futbolcular da onun adeta ağzının içine bakıyor. Biliyorlar ki, o sadece bir hoca değil. O bir karizma ve saha kenarında da iyi bir dinleyici.
SİMON KUPER’İN ÇIĞLIĞI VE FUTBOL ENDÜSTRİSİ
Gelelim Türkiye’ye… Simon Kuper’in çığlığı aslında bu ülkede yankı buluyor. Üzülerek söylemem gerekir ki, Türkiye’de futbol asla futboldan ibaret değil. Yeşil sahada oynanan oyunda, sahanın kenarında komut veren hocalarda, aynı çarktan besleniyor ne yazık ki. Bir ülke düşünün ki, uzun yıllar içerisinde ne futbolda bir başarı elde edilmiş, ne de dünyaya bir oyuncu ve hoca armağan edebilmiş. Aynı kısır döngü yıllardır devam edip duruyor. Lige aynı oyuncularla başlanıp, benzer hocalara teknik kadrolar emanet ediliyor. Birkaç hafta sonra da bu kişiler, görevden alınıp yerlerine bir benzeri getiriliyor. Amaç futbola değer katmak olmayınca, herkes alacağı komisyon ve maaşların hesaplarını tutuyor ne yazık ki. Durum sadece bundan da ibaret değil. Futbolu yönetenler de, ya bir yerde iş insanı ya da bir şirketin yöneticisi. Kendi şirketleri sürekli kar açıklarken, bu insanlar kulüpleri yanlış yönettikleri için borç batağında yüzdürmeye devam ettiriyorlar.
Kendilerini sorgulayacak hiçbir mecra olmayınca da, kulübün verdiği yetki ve güçle, ne yazık ki, devlet kademelerinde kendi şirketlerine iş bağlamaya çalışıyorlar. Aslında Simon Kuper tamda bundan bahsediyor. Futbol artık futbol değil sadece. Her bir birey kendine çalışıyor. Bulunduğu konumu ya da siyasi bağlantılarını yükselmek için aparat yapıyor. Sonuçta ne mi oluyor? Kaybeden sadece seyirci oluyor. O masum taraftar, özel hayatından artırdığı birkaç kuruşlar maç seyretme tutkusunu ararken, futbolcu, başkan ve hocalar, alacağı promosyon ve maaşın planlamasıyla sahada sadece “oyun” oynuyor.
Gelelim son noktaya… Geçen gün futbolun içinden bir dostla Türkiye futbolunu konuşuyorduk. Döndüm dedim ki, “Bu yıl ligde dikkat çeken bir genç oyuncu var mı?” Ne bileyim zor bir soru sorduğumu! Düşündü taşındı ve cevap verdi: “Maalesef yok!” İşte futbolumuzun özeti ve malumu bu cümlede gizli. Barselona, Real Madrid, PSG ve Liverpool gibi takımlar, 17 ve devamındaki gençleri büyük bir öz güvenle sahaya sürüp, adından söz ettirirken, bizim yeşil sahalara armağan ettiğimiz bir yıldız adayımız bile olmuyor. Bu ayıp Türk futboluna yeter de artar. Çünkü futbolu futboldan anlamayan, başkan ve hocalar yönetirse, yeşil sahalarda asla gül bitmez. Bundan dolayı da milli takımlarımız için oyuncuları hep Avrupa’da arar dururuz…
Son söz de Türk futbolcularına… Haydi başkan ve hocalar, futboldan anlamıyor. Siz neden bir gelişim göstermiyor musunuz? Antrenman sonrasında neden birkaç saat ekstra yükleme yapmadan kaçıp, eğlence mekanlarının yolunu tutuyorsunuz. Evet eğlenme hakkınız… Ancak para verip, sizi seyretmeye gelen taraftara da ahlaki olarak bir bir eğlence yaşatmanız gerekmez mi? Yoksa sizlerde mi; genç yaşınızda, futbolun sadece futboldan ibaret olmadığı sonucuna vardınız?
