The Turkish Post) – EKİN TANYEL
Nominalde her şeyin fiyatı fırladı. Ev, araba, gıda, kira, tüm giderler… Harcama kalemleri enflasyonla birlikte katlandı. Ama Dolar/TL ya da Euro/TL kuru buna yetişemedi. İşte bu yüzden TL reel olarak değerli kaldı ve bir düzeltme kaçınılmaz hale geldi.
Bugün (26 Mayıs 2026) USD/TRY 45,90 bandında seyrediyor. Nisan enflasyonu yıllık %32,37’ye çıkmışken (aylık %4,18), reel efektif döviz kuru (TÜFE bazlı REER) 106,30 seviyesinde. Yani Türk Lirası ticaret ortaklarımıza ve rakiplerimize göre hâlâ %6,3 reel değerli ve son altı yılın zirvesinde. TCMB’nin brüt rezervleri de Mayıs itibarıyla 167 milyar dolar seviyesinde; güçlü bir tampon var ama politika “kur çıpası”na bağlı olduğu için bu tampon esneyebiliyor ve biraz da kırılgan.
Kurun reel enflasyona yetişmesi şart. İhracat rekabet gücü eriyor, cari açık baskısı artıyor, firmalar ve hanehalkı arasındaki fiyat-kur uyumsuzluğu büyüyor. Tarihsel dengeye dönmek için %20-25 reel düzeltme gerekiyor. Bu da nominal kurda (enflasyon farkı eklenince) toplam %25-30’luk yükseliş demek: 45,90’dan 57-60 TL bandına çıkmak. Ancak soru şu, bu ne kadar yavaş ya da hızlı olacak? Bir diğer ifadeyle de bu düzeltme nasıl gelecek? İşte üç olası senaryo:
Temel Senaryo (En yüksek ihtimal):
Kademeli ve kontrollü yükseliş. TCMB Haziran’da faizi %37’de sabit tutacak, yaz boyunca kur 46-47 bandına yavaş yavaş tırmanacak. Ağustos-Kasım arası ivme kazanacak ve 2026 yıl sonuna 48-52 TL aralığına ulaşacağız. Kalan kısım 2027 boyunca gelecek; 2027 sonu-2028 başına kadar %25’lik tam reel düzeltme tamamlanacak. Enflasyon %20’lere inerken kur enflasyondan 3-5 puan hızlı yükselecek. Büyüme yavaşlayacak ama sert kriz olmadan bu kırılgan geçiş yöneltilmiş olacak. Piyasa da şu anda bunu fiyatlıyor.
Risk Senaryosu (Ani yükseliş %15-20 ihtimal):
Birkaç hafta içinde %25’lik sıçrama (direkt 57 TL+). Bunun için büyük jeopolitik şok, yabancı yatırımcıda panik çıkışı ya da rezervlerde ani ve hızlı erime gerekiyor. Şu an rezervler hâlâ 168 milyar dolar bandında ve politika “kur çıpası”na bağlı olduğu için TCMB ani şok yaratmaz. Ama bir tetikleyici gelirse patlama an meselesi olabilir.
En Kötü Senaryo:
TCMB döviz kuru politikasında direnmeye devam eder, rezervler hızla erir ve güven sarsılır. O zaman kontrolsüz bir devalüasyon devreye girer: Büyüme darbe alır, hanehalkı reel gelir kaybeder, firmalar batma riskiyle yüzleşir.
Sonuç olarak: Ufukta reel düzeltme var – ve büyük ihtimalle “ani patlama” değil, hızlanan kademeli yükseliş şeklinde gelecek. Nominal fiyatların bu kadar şiştiği bir ortamda kurun enflasyona yetişmemesi sürdürülemez. TCMB elinden geldiğince yumuşak indirmeye çalışıyor ama piyasa baskısı her geçen ay artıyor.
Kimse sihirli değnek sallayamaz. Ya kontrollü bir düzeltmeyle bu birikmiş değeri eritiriz ya da piyasa bizi zorlar. Hangisi olacağını zaman gösterecek; ama reel gerçek ortada: Kur enflasyona yetişmek zorunda.
