(The Turkish Post) – Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından akaryakıt sektöründe kayıt dışılığı önlemek ve şeffaflığı artırmak amacıyla geliştirilen Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi (UTTS), ilk montajını gerçekleştirdi. Sistem, akaryakıt satışlarının dijital olarak kayıt altına alınmasını sağlayarak vergi kaybını engellemeyi hedefliyor.
TÜRKİYE GENELİNDE 8 MİLYON ARACA UYGULANACAK
Türkiye’deki 8 milyon ticari araçta uygulanması planlanan UTTS, akaryakıt satışlarının otomasyon sistemleriyle izlenmesini sağlayacak. Sistem kapsamında, araçların yakıt depolarına monte edilen Taşıt Tanıma Birimi (TTB), özel bir teknolojiyle donatıldı. Bu teknoloji sayesinde TTB, yerinden söküldüğünde kullanılamaz hale geliyor. Böylece sistem, manipülasyona karşı güvenlik sunuyor.
İLK MONTAJ TURPAK TARAFINDAN YAPILDI
Hazine ve Maliye Bakanlığı Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü’nün liderliğinde yürütülen çalışmada, 78 şirket yetkilendirilerek Türkiye genelinde 1000 noktada montaj işlemi yapılması sağlandı. UTTS’nin ilk montajı ise sektörün önde gelen firmalarından Turpak tarafından başarıyla tamamlandı.
AKARYAKITTA DİJİTALLEŞME: PLAKA BİLGİSİ OTOMATİK İŞLENECEK
Sistemin önemli bir yeniliği, akaryakıt istasyonlarındaki pompa yazar kasalara plaka bilgisi ve satın alma detaylarının otomatik olarak aktarılması. Bu yenilik, manuel girişlerin önüne geçerek hata riskini azaltıyor ve veri doğruluğunu artırıyor. Ticari araç sahipleri, bu sistemi kullanarak akaryakıt alımlarını gider olarak gösterebilecek.
KAYIT DIŞILIKLA MÜCADELEDE YENİ DÖNEM
UTTS’nin hayata geçmesiyle birlikte, akaryakıt sektöründe kayıt dışı işlemlerin büyük ölçüde azaltılması hedefleniyor. Dijital kayıtlar sayesinde vergi denetimleri daha kolay yapılabilecek ve sektördeki şeffaflık önemli ölçüde artacak. Ayrıca, sistemin uygulanmasıyla devletin vergi kaybının önlenmesi ve ekonomiye ciddi bir katkı sağlanması bekleniyor.
TİCARİ ARAÇ SAHİPLERİ İÇİN SON TARİH 31 ARALIK
UTTS’ye dahil olmak isteyen ticari araç sahiplerinin 31 Aralık 2024 tarihine kadar TTB montajını tamamlaması gerekiyor. Yetkililer, bu tarihten sonra sisteme dahil olmayan araçlar için cezai yaptırımların uygulanabileceğini belirtti.
CHP’DEN TEPKİ GELDİ
Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı bütçesinin görüşüldüğü TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda konuşan CHP’li Deniz Yavuzyılmaz, yeni sistemi ‘AKP’nin vatandaşı kurutmak için girdiği son iş’ olarak niteledi.
“Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi’nde aracına bu sistemi taktırmak için vatandaşın araç başına ödeyeceği tutar 2 bin 172 iki lira. İlk etapta cihaz takılacak 20 milyon araç sahibinin ödeyeceği tutar 43 milyar lira. Türkiye’deki 8 bin akaryakıt istasyonlarının sistemi kurmak için harcayacağı tutar 150 milyon dolar. Güncel kurla 5 milyar lira. Toplam 48 milyar liralık bir tutarın harcanması gerekiyor.” diyen Yavuzyılmaz, şöyle konuştu: “Oysa Türkiye’de ulusal taşıt tanıma sistemine benzer bir sistem zaten var ve kullanılmakta. Farklı istasyonlar tarafından kullanılan Türkiye’deki mevcut araçların yüzde 80’ine takılı durumda farklı markalardaki taşıt tanıma sistemleri var. Bu farklı markalardaki taşıt tanıma sistemlerinin tümü birbirine entegre edilebilir durumda.
Neredeyse masraf yapmadan bu altyapıyı, yeni bir yazılımla ve düşük maliyetle araçların yüzde 100’ünde aktif hale getirmek mümkünken, sil baştan yapıp, bu cihazları çöpe atıp aynı işi yapan yeni bir taşıt tanıma sistemini mecbur hale getirmek hem vatandaşa, hem akaryakıt firmalarına devasa tutarda masraf yaptırmak niye?”
UTTS NEDİR, NASIL ÇALIŞIR, KİMLERE ZORUNLU?
Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi (UTTS) ile taşıtların yakıt depo girişlerine Taşıt Tanıma Birimi (TTB) takılıyor. Yakıt dolum işlemi sırasında TTB’den plaka bilgisi diğer UTTS donanımları aracılığı ile otomatik olarak ödeme kaydedici cihaza iletiliyor. UTTS şimdilik sadece ticari araçlar için zorunlu. Ancak 21 Eylül 2024 tarihli 32669 sayılı UTTS Tebliğine göre, 1 Temmuz 2025 tarihinden itibaren trafiğe kayıt olacak tüm araçlara TTB taktırma zorunluluğu getirildi.
