(The Turkish Post) – Yeşilay Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, kumar bağımlılığına ilişkin Yeşilay Danışmanlık Merkezinin (YEDAM) 2025 yılı güncel verileri ile bağımlılıkla mücadele konusunda yapılan çalışmaları kamuoyuyla paylaştı.
Yeşilay Genel Merkezi’nde düzenlenen toplantıda konuşan Dinç, insanların Yeşilay dendiğinde aklına ağırlıklı olarak alkol, sigara ve madde gibi kimyasal bağımlılıkların geldiğini ancak özellikle pandemiden sonra davranışsal bağımlılıkların ciddi oranda arttığını ifade etti.
Dinç, cemiyet olarak kumarla ilgili uzun zamandan beri çalışma yaptıklarını, önleme çalışmalarının yanı sıra Türkiye’de 105 noktada ücretsiz, gizlilik esaslı psikoterapi hizmetleri yürüttüklerini anlattı.
Yaptıkları çalışmalarda kumar bağımlılığının diğer bütün bağımlılıklardan daha hızlı şekilde yayıldığını tespit ettiklerini vurgulayan Dinç, bunun başlama ve ilerleme anlamında çok daha sinsi şekilde karşılarına çıktığını, bunun farkında olarak kumar tehdidinin altını çizmeye çalıştıklarını belirterek, bağımlılıkla alakalı acil adımlar atılmasının çok önemli olduğuna işaret etti.
Dinç, YEDAM’da ücretsiz şekilde alkol, madde, tütün, internete ilişkin bağımlılıklar ve kumar bağımlılığıyla ilgili hizmet verdiklerini kaydederek, şunları söyledi:
“2019 yılında kumarla alakalı 37 başvuru almışız. Bu 2020 yılında 334’e çıkmış. Pandemiyle beraber, pandeminin yoğunlaşmasının ardından da 2021 yılında 2 bin 63’e, 2022 yılında 3 bin 201’e, 2023 yılında 3 bin 772’ye, 2024 yılında 4 bin 798’e ve 2025 yılında 5 bin 748’e çıkmış. 37’yle başladığımız problem, 5 bin 748 bağımlı olduğunu kabul eden, itiraf eden, çok büyük kayıplar yaşamış insan olarak karşımıza çıkıyor. Bağımlılıkla ilgili çalışma yapan herkesin bildiği bir gerçek var. Bu buzdağının görünen yüzü. Kumar bağımlısı sayısı bu değil. Kumar bağımlısı olmuş, çok büyük bedeller ödemiş, canına kıymamış, intihar etmemiş, tedavi olmakla alakalı bir imkan, destek bulmuş ve bize gelmiş insan sayısı. Bunun gerisinde bize gelmemiş, kumar bağımlılığından dolayı muzdarip, çok büyük problemler yaşamış, çok daha büyük bir insan grubu olduğunun bilincindeyiz, farkındayız.”
İlk oynama yaşına bakıldığında yüzde 34,3’ünün 18 yaş altı, yüzde 42,8’inin 18-25 yaş aralığında, yüzde 22,7’sinin ise 25 yaşın üstünde olduğu bilgisini paylaşan Dinç, kumar danışanlarına göre oranların yüzde 1,1’le 18 yaş altı, yüzde 36,7’yle 20-30 yaş, yüzde 43,4’le 30-40 yaş, yüzde 15,4’le 40-50 yaş, yüzde 2,7’yle 50-60 yaş ve yüzde 0,6’yla 60 yaşın üstünde olduğunu aktardı.
“Eğitimliler kumar bağımlılığına daha çok bulaşıyor”
Dinç, eğitim seviyesine baktıklarında eğitimsizlikten dolayı bağımlılığın ortaya çıktığını söyleyemediklerine, eğitimlilerin daha çok kumar bağımlılığına bulaştığına dikkati çekti.
Eğitim düzeyine göre verileri de paylaşan Dinç, “Bize gelen danışanların yüzde 13’ü lisansüstü, yüzde 11,3’ü lisans, yüzde 11,5’i ön lisans, yüzde 10,2’si lise, yüzde 9,9’u ortaokul, yüzde 8,9’u ilkokul mezunu, yüzde 3,5’i okul bitirmemiş durumda.” diye konuştu.
Dinç, kumar oynamaya başlama nedenlerine bakıldığında yüzde 57,4’ünün arkadaş çevresinin etkisiyle, yüzde 20’sinin merak etme nedeniyle, yüzde 6,5’inin boş zamanları değerlendirmek için, yüzde 6,2’sinin diğer sebeplerle, yüzde 4,6’sının aile etkisiyle, yüzde 3,8’inin yüksek miktarda borç nedeniyle, yüzde 1,3’ünün ise kendisini etkileyen bir olayı unutmak için kumar oynamaya başladığının görüldüğünü dile getirdi.
YEDAM’lara tedaviye 3 ay gelenlerin yüzde 80,1’ini, 6 ay gelenlerin yüzde 83,1’ini, 9 ay gelenlerin ise yüzde 83,2’sini kurtardıklarını ve söz konusu kişilerin hiç kumar oynamadığını aktaran Dinç, insanların bağımlılıkla ilgili YEDAM’a gelmesi halinde 10 kişiden 8’ini kurtardıklarını belirtti.
Dinç, kumar bağımlılığının çaresi olduğunu, ümitsizliğe, karamsarlığa kapılınmaması gerektiğini vurgulayarak, YEDAM’ın kumar bağımlılığıyla ilgili yaptığı çalışmaları anlattı.
Bağımlılara Yeşilaya başvurmaları konusunda çağrı yapan Dinç, ellerinden geleni yaptıklarını ancak bunun yeterli olmadığını, halkın bu konuya sahip çıkması, tarafı ve mücadeleye dahil olması gerektiğini söyledi.
Devletin yapacağı düzenlemeleri hızlandırması ve öncelikli hale getirmesi gerektiğine işaret eden Dinç, bu noktada çok kıymetli adımlar atılmaya başlandığını kaydetti.
“Yeşilay olarak kumar reklamlarına tahammül seviyemiz kalmadı”
Dinç, kumarın şans, bahis ve talih olmadığını vurgulayarak, “Bahis, şans, talih diyerek meseleyi şansla, beceriyle, kabiliyetle, talihle ilişkilendirmek insanımızın algısını bozmaktır, insanımızın bu konudaki duruşunu değiştirmeye çalıştırmaktır. Kumarı masumlaştırmak, zararsız göstermek, normalleştirmeye çalıştırmaktır. Kumar, kumardır. Bahis de şans da talih de oyun da olsa adı değişmez.” dedi.
Kumarın büyük tehdit olduğunu ifade eden Dinç, “Kumar reklamlarının hemen, bugün, vakit kaybetmeden yasaklanması gerektiğini düşünüyoruz. Kumarın tehdit tehlikesi bu kadar büyükken, çocuklarımız, gençlerimiz bu konuda en büyük hedef, en büyük risk, tehlike altında bireylerken, her şekilde onların ulaşabileceği metrolarda, otobüslerde, billboardlarda, televizyonlarda, her yerde kumar reklamının olması kabul edilebilir bir şey değildir. Bu kadar canı yanan insan gördükten sonra Yeşilay olarak bizim kumar reklamlarına tahammül seviyemiz kalmadı.” şeklinde konuştu.
Dinç, kumara erişim kararlarının daraltılması konusunda ısrarcı olduklarının altını çizerek, “Danışanlarımıza destek oluyoruz, bir noktaya getiriyoruz fakat tetikleyici unsur olarak alışveriş sitesine girdiğinde kumar reklamı görüyor, bütün emeğimiz boşa gidiyor. Başka alakasız bir siteye giriyor; eğlenmek, oynamak, haber okumak için kumar reklamı görüyor, bütün emeğimiz boşa gidiyor.” ifadelerini kullandı.
