(The Turkish Post) – Türkiye’de 1 milyar dolarlık fabrika yatırımı taahhüdünü yerine getirmediği gerekçesiyle teşviklerden yararlanma süreci durdurulan Çinli otomotiv devi BYD, yeni araç sevkiyatıyla gündemde. Şirketin Atto 2 modelinden yaklaşık bin aracı gümrük işlemlerinin ardından İzmit’te bir otoparka çektiği, yıl sonuna kadar 1.500 araçlık ikinci sevkiyatın da planlandığı öne sürüldü. Araçların hangi ithalat koşulları ve izinler kapsamında Türkiye’ye getirildiği ise henüz açıklığa kavuşmadı.
İzmit’te yaklaşık bin Atto 2 görüntülendi
Elektrikli otomobil sektörüne ilişkin paylaşımlarıyla bilinen Dolu Batarya platformunun, Zeyd Acar’ın kaydettiği görüntülere dayandırdığı bilgilere göre, BYD’nin Atto 2 modeline ait çok sayıda araç Kocaeli’nin İzmit ilçesindeki bir otoparkta görüntülendi.
Yan yana sıralanan otomobillerin bagajlarında Atto 2 amblemleri görülürken, araçların satış ve dağıtım öncesinde bekletildiği öne sürüldü. Otoparktaki araç sayısının yaklaşık bine ulaştığı, yıl sonuna kadar 1.500 araçlık yeni bir sevkiyatın daha Türkiye’ye getirilmesinin planlandığı iddia edildi.
BYD, araç sayısı ve ikinci sevkiyat takvimine ilişkin bu iddiaları henüz doğrulamadı.
Manisa yatırımı askıdayken ithalat tartışması
BYD’nin Türkiye’deki yatırım süreci, Temmuz 2024’te imzalanan anlaşmayla gündeme gelmişti. Şirket, Manisa’da yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırımla yıllık 150 bin araç kapasiteli üretim tesisi kurmayı taahhüt etmişti.
Ancak planlanan ilerlemenin sağlanamaması üzerine Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, şirketin teşviklerden yararlanma sürecinin 2026’nın başında askıya alındığını açıklamıştı. Bakanlık, yatırım anlaşmasının, BYD’nin yükümlülüklerinin ve devlete sunduğu teminatların geçerliliğini koruduğunu da bildirmişti.
Bu gelişmelerin ardından BYD’nin yeni ithalat kotası alamadığı yönünde iddialar ortaya atılmıştı. Atto 2 araçlarının İzmit’te görüntülenmesi, şirketin yeni araçları hangi koşullarda ithal ettiği sorusunu yeniden gündeme getirdi.
“İthalat yasağı” mı, kota ve teşvik sınırlaması mı?
BYD’nin yeni araç sevkiyatına ilişkin tartışmalarda önemli ayrım, teşvik ve kota sınırlamalarının tüm ithalatı kapsayan genel bir yasağa eşdeğer olmaması.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Aralık 2025’te BYD araçlarının ithalatının tamamen durdurulduğu yönündeki iddiaları reddetmiş; gümrüklerde genel bir ithalat yasağı bulunmadığını belirtmişti. Bolat, firmalarla ilgili sorunların kota aşımı veya teminat yükümlülüklerinden kaynaklanabileceğini söylemişti.
İzmit’te görüntülenen araçların hangi tarihte gümrükten çekildiği, hangi gümrük rejimi kapsamında ithal edildiği ve varsa hangi kota haklarından yararlanıldığı konusunda ise resmî bir açıklama bulunmuyor. Bu nedenle sevkiyatın bir yasağı aştığı ya da mevzuata aykırı gerçekleştirildiği sonucuna varmak için mevcut bilgiler yeterli değil.
BYD, Avrupa’da Macaristan’a öncelik verdi
BYD’nin Manisa projesinin geleceğine ilişkin belirsizlik, şirket yönetiminin açıklamalarıyla da gündeme gelmişti. Reuters’a konuşan BYD Başkan Yardımcısı Stella Li, Türkiye’deki fabrika projesinin durdurulduğunu ve şirketin önceliğini Macaristan’daki üretim tesisini devreye almaya verdiğini açıklamıştı. Türkiye’de üretimin ne zaman başlayacağına ilişkin bir takvim paylaşılmamıştı.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ise yatırımın tamamlanmaması durumunda, sağlanan teşviklerin ilgili mevzuat ve taahhütler çerçevesinde geri alınabileceğini bildirmişti.
Atto 2’ler ne zaman satışa çıkacak?
BYD’nin kompakt SUV sınıfındaki tamamen elektrikli modeli Atto 2’nin İzmit’teki araçlarının bayilere ne zaman gönderileceği ve hangi fiyatla satışa sunulacağı henüz bilinmiyor.
Yaklaşık bin araçlık mevcut sevkiyat ve yıl sonuna kadar 1.500 araç daha getirileceği iddiası, şirketin Türkiye’deki satış planlarına ilişkin beklentileri artırdı.
