(The Turkish Post) – Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde kurulan ve başkanlığını TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un yaptığı Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, “Terörsüz Türkiye” hedefi doğrultusunda hazırlanan raporu oyladı. Komisyonda yapılan oylamada rapor, 47 kabul, 2 ret ve 1 çekimser oyla kabul edildi.
“Türkiye Modeli” olarak tanımlanan yeni çözüm perspektifi ve yol haritasını içeren rapora; AK Parti, MHP, CHP, DEM Parti ve Yeni Yol Partisi “kabul” oyu verdi. CHP’li Türkan Elçi çekimser kalırken, TİP’li Ahmet Şık ile EMEP’li İskender Bayhan “ret” oyu kullandı.
SÜRECİN KRONOLOJİSİ VE İMRALI TEMASI
Raporda, komisyonun kurulmasına giden sürecin kilometre taşları detaylandırıldı. Sürecin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Ağustos 2024’teki Ahlat ve Malazgirt konuşmalarıyla başladığı, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin 22 Ekim 2024’te Abdullah Öcalan’a yönelik çağrısıyla yeni bir boyuta evrildiği belirtildi. 27 Şubat 2025’te Öcalan’ın örgüte silah bırakma çağrısının okunması ve 11 Temmuz 2025’te Irak’ın Süleymaniye kentinde 30 PKK mensubunun sembolik olarak silah yakması sürecin önemli dönüm noktaları olarak kayda geçti.
Ayrıca raporda, komisyon üyelerinden oluşan bir heyetin 24 Kasım 2025 tarihinde İmralı Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumu’na giderek bir görüşme gerçekleştirdiği bilgisine de yer verildi.
SİLAH BIRAKMA VE DOĞRULAMA MEKANİZMASI
Raporun en kritik başlıklarından birini “silah bırakma” süreci oluşturuyor. Rapora göre, örgütün feshi ve silah bırakması, sadece beyanlarla sınırlı kalmayacak; devletin istihbarat ve güvenlik birimlerince objektif ve ölçülebilir kriterlerle teyit edilecek. Bu tespitin ardından, silahsız döneme geçişi ve toplumsal bütünleşmeyi yönetecek “müstakil ve geçici mahiyette” bir yasa çıkarılması öneriliyor.
DÜZENLEME ‘AF’ ALGISINDAN UZAK OLACAK
Hazırlanacak yasal düzenlemenin toplumda “cezasızlık” veya “genel af” algısı oluşturmaması gerektiği vurgulanan raporda, düzenlemenin amacının silahı ve şiddeti reddeden bireylerin topluma yeniden kazandırılması olduğu belirtildi. Örgüt mensupları hakkında mutlaka adli bir işlem yapılacağı, ancak ceza ve infaz hukukundaki hükümlerden istifade edilerek toplumsal entegrasyonun hedeflendiği kaydedildi.
DEMOKRATİKLEŞME VE YEREL YÖNETİM REFORMU
Komisyon raporu, sadece güvenlik eksenli değil, demokratik standartların yükseltilmesini hedefleyen öneriler de içeriyor. Bu kapsamda öne çıkan maddeler şunlar:
AİHM ve AYM Kararları: Türkiye’nin hukuk devleti niteliğini güçlendirmek adına Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Anayasa Mahkemesi (AYM) kararlarına eksiksiz uyulması gerektiği vurgulandı.
İfade Özgürlüğü: Şiddet içermeyen düşünce açıklamalarının terör suçu sayılmaması, Terörle Mücadele Kanunu ve ilgili mevzuatın ifade özgürlüğünü güçlendirecek şekilde gözden geçirilmesi önerildi.
Kayyım Düzenlemesi: Yerel yönetimlerde idari vesayet yetkisinin demokratik toplum gereklerine uygun kullanılması gerektiği belirtildi. Belediye başkanının görevden alınması durumunda, yeni başkanın sadece belediye meclisi tarafından seçilmesi yönünde mevzuat değişikliği önerildi.
Hasta Tutuklular: Hasta ve yaşlı tutuklu/hükümlüler için “yaşam hakkı” gözetilerek infaz ertelemesi müessesesinin değerlendirilmesi istendi.
