(The Turkish Post) – EMİR ÇELİK
Diyarbakır başta olmak üzere Şanlıurfa, Mardin, Siirt, Batman ve Şırnak’a elektrik dağıtan Dicle Elektrik A.Ş.’nin resmi X hesabından paylaştığı bir reklam, “Güneş battı. Gözlükler çıkmadı. Sebebi belli. Gözümüz aydın! Modern aydınlatmada Türkiye’nin lider bölgesiyiz” mesajıyla dikkat çekti. Ancak bu iddialı söylem, şirketin kayıp-kaçak istatistikleriyle yan yana konulunca sosyal medyada beklenmedik bir tepkiyle karşılaştı.
RAKAMLAR ORTADA: TÜRKİYE’NİN EN KÖTÜ TABLOSU
Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği’nin (ELDER) 2024 sonu itibarıyla yayımladığı sektör raporuna göre, elektrik kayıp-kaçağının en yüksek olduğu dağıtım bölgesi, yüzde 37,62 oranla Dicle Elektrik oldu. Karşılaştırma için: kayıp-kaçağın en az olduğu AKEDAŞ bölgesinde (Kahramanmaraş, Adıyaman) bu oran yüzde 3,63’te kalıyor. Türkiye geneli ortalaması ise 2022 sonu itibarıyla yüzde 14 seviyesindeydi.
KIRSALDA ORAN YÜZDE 90’A DAYANIYOR
Dicle Elektrik Genel Müdürü Yaşar Arvas’ın kendi açıklamalarına göre, şirket 2013’teki özelleştirme sürecinde devraldığı yüzde 76’lık kayıp-kaçak oranını şehir merkezlerinde Türkiye ortalamasına yakın seviyelere (yüzde 14,5) kadar düşürmeyi başarmış olsa da, kırsal ve tarımsal alanlarda bu oran hâlâ yüzde 90 civarında seyrediyor. Şanlıurfa’da tarımsal sulama sezonunda bazı bölgelerde kaçak tüketimin yüzde 94’e, tahsilat oranının ise sadece yüzde 5’e kadar gerilediği kaydedildi.
“KAYIP KAÇAK MİLLETİN CEBİNDEN ÇIKIYOR” ELEŞTİRİSİNİN DAYANAĞI
Türkiye’de kayıp-kaçak bedelinin bölgesel değil, ulusal tarife üzerinden tüm elektrik abonelerine yansıtıldığı biliniyor. Yani bir bölgedeki yüksek kaçak kullanım oranı, o bölgede yaşamayan, faturasını düzenli ödeyen vatandaşların da elektrik faturasına ekstra bir maliyet olarak yansıyor. Bu mekanizma nedeniyle, “kayıp kaçakta lider” olan bir bölgenin şirketinin “modern aydınlatmada liderlik” vurgusu yapan bir reklam paylaşması, sosyal medya kullanıcıları tarafından “gerçek liderliğin nerede olduğunu unutmuşlar” şeklinde alaycı yorumlara konu oldu.
ŞİRKET: “TEHDİT SÜRDÜRÜLEBİLİR DEĞİL”
Dicle Elektrik yönetimi de sorunun farkında olduğunu daha önce birçok kez kamuoyuyla paylaşmıştı. Genel Müdür Arvas, bölgedeki kayıp-kaçak miktarının yıllık 10 milyar kilovatsaat seviyesine ulaştığını belirterek durumu “sürdürülebilir değil” sözleriyle tanımlamış, bölgede kişi başı tüketimin Türkiye ortalamasının 2,5 katına çıktığını açıklamıştı. Şirket, kaçak trafolara el koyma, uzaktan okunabilir sayaç geçişi gibi önlemlerle mücadeleyi sürdürdüğünü belirtiyor.
