(The Turkish Post) – AYLA LEMAN ŞANLI
Kur’an-ı Kerim’de doğrudan adı geçmeyen, ancak tarih ve enbiya kitaplarında sıkça anlatılan Circîs (George), İslam kaynaklarında sâlih bir kimse ya da peygamber olarak kabul ediliyor. Hakkındaki bilgiler büyük ölçüde Vehb b. Münebbih’e dayandırılıyor.
HZ. İSA SONRASINDA YAŞADI
ÜÇ KEZ ÖLDÜ, ÜÇ KEZ DİRİLDİ
Anlatıya göre bir melek Circîs’e görünerek krala dört kez öldürüleceğini, üç kez yeniden hayata döndürüleceğini, dördüncüde ise şehadete ulaşacağını söylemiş. Circîs bu işkencelere direndi, üç kez öldürülüp yeniden dirildi ve bu süreçte çeşitli mucizeler gösterdiği rivayet edildi. Binlerce kişi bu olaylardan etkilenerek onun inancına girdi. Sonunda Circîs, Allah’a dua ederek hem kendi canının alınmasını hem de inanmayanların cezalandırılmasını istedi; duası kabul oldu ve şehirdeki müminlerle birlikte öldürüldü.
HRİSTİYANLIKTA AZİZ YORGİ OLARAK BİLİNİYOR
Hristiyan kaynaklarında ise bu kişi St. George (Georgios) adıyla anılıyor. Kilise tarihine göre St. George, 3. yüzyılın ikinci yarısında Filistin’in Remle kasabasında doğdu ve 23 Nisan 303’te, yine Diocletianus döneminde İzmit’te (Nikomedia) şehit edildi. Rivayete göre imparatorun Hristiyanlar aleyhine çıkardığı bir fermanı yırtması, onun ölümüne neden olmuştu. Kilise takviminde en büyük şehitlerden biri sayılan St. George, 23 Nisan’da anılıyor; İngilizler onu ülkelerinin manevi koruyucusu kabul ediyor, bir hükümdar kızını ejderhadan kurtardığına dair efsane nedeniyle de Çarlık Rusyası döneminde resmi sembol olarak kullanılmıştı.
GÜRCİSTAN’IN İSMİ ONDAN GELİYOR
Aziz Yorgi, tarihsel olarak Gürcistan’ın hem isim babası hem de koruyucu azizi kabul ediliyor. Ülkenin İngilizce adı “Georgia”nın kökeninin de onun adından türediği belirtiliyor.
ERCİYES DAĞI İLE BAĞLANTISI
Kaynaklara göre Erciyes Dağı’nın (Circies=Erciyes) adı da İslami ve Süryani metinlerde Circîs (Aziz Yorgi) ile Şem’un el-Gazi gibi kutsal figürlerle ilişkilendiriliyor.
MUSUL’DA VE KUDÜS’TE ZİYARET YERLERİ VAR
Bugün Musul’da Circîs nebîye ait olduğu kabul edilen bir meşhed bulunuyor; Beytülahm ile Hebron arasındaki Hudr köyünde onunla özdeşleştirilen bir manastır yer alıyor. Kabrinin Diyarbakır’da olduğuna yönelik de çeşitli rivayetler bulunuyor. Kudüs’teki Mar Jirius Manastırı da hem Müslümanlar hem Hristiyanlar tarafından ziyaret edilen, adakların sunulduğu yerlerden biri. Bölgede en bilinen kutsal mekân ise onun gömüldüğüne inanılan Lydda’daki St. George Kilisesi.
Ayrıca üç kez ölüp dirilme motifi nedeniyle İslami literatürde Circîs, ölümsüzlüğe kavuştuğuna inanılan Hızır ve İlyas figürleriyle de zaman zaman karıştırılmış bir isim olarak biliniyor.
