(The Turkish Post) – ABD Yüksek Mahkemesi, Türkiye’nin kamu bankası Halkbank’ın kendisine açılan cezai soruşturmanın durdurulması yönündeki itirazını kesin olarak reddetti. Mahkemenin bu kararıyla birlikte, banka aleyhine Manhattan’daki federal savcılık tarafından 2019 yılında açılan dava süreci yeniden başlayacak.
Yüksek Mahkeme, alt mahkemenin Halkbank hakkındaki cezai soruşturmanın devam edebileceği yönündeki kararını onayladı ve bankanın temyiz başvurusunu geri çevirmiş oldu.
ABD’li savcılar, Halkbank’ı İran’ın Amerikan yaptırımlarını delmesine yardımcı olmakla suçluyor. İddialara göre banka, aracı şirketler üzerinden yaklaşık 20 milyar dolarlık fonu gizlice transfer etti, petrol gelirlerini altın ve nakde dönüştürdü ve sahte gıda ticareti belgeleri düzenledi. Halkbank ise tüm suçlamaları reddederek suçsuz olduğunu savunuyor.
Halkbank, bir kamu kurumu olduğu gerekçesiyle yabancı devlet dokunulmazlığı kapsamında yargılanamayacağını öne sürüyordu. Ancak bu argüman, Yüksek Mahkeme tarafından ikinci kez reddedilmiş oldu:
Yüksek Mahkeme, bankanın ilk dokunulmazlık savunmasını reddetmişti.
Manhattan’daki İkinci Temyiz Mahkemesi’nin bankanın “ortak hukuk” (common law) kapsamında da dokunulmaz olmadığı yönündeki değerlendirmesi, Yüksek Mahkeme’nin son kararıyla kesinleşmiş oldu. ABD Adalet Bakanlığı da “ortak hukuk ilkelerinin, yabancı devlet bankalarını cezai kovuşturmadan korumadığı” yönünde görüş bildirmişti.
Dava, 2019’dan bu yana Türkiye-ABD ilişkilerinde gerginlik yaratan başlıca diplomatik konulardan biri olmaya devam ediyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, davayı daha önce “hukuksuz ve çirkin bir adım” olarak nitelendirmişti.
Kararın açıklanmasının ardından, Halkbank hisseleri piyasada sert bir düşüş yaşadı. Karar öncesi 29,74 seviyesine kadar yükselen hisseler, itirazın reddedilmesiyle birlikte yüzde 12,77 düşüşle 25,94 seviyesine kadar geriledi.
