(The Turkish Post) – Otomotiv sektöründe dönem dönem gündeme gelen hurda ve yaşı büyük araçlar için TBMM’ye kanun teklifi sunuldu. Teklif, Milliyetçi Hareket Partisi Kayseri Milletvekili İsmail Özdemir tarafından Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nda değişiklik yapılmasına ilişkin verildi.
Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan teklif, 25 yaş ve üstü araç sahiplerini heyecanlandırdı. Sunulan teklife göre 25 yaşından büyük araçların trafikten çekilmesi amaçlanıyor. Teklifte hurda teşviki olarak ÖTV’siz araç satışı öngörüldü. Diğer bir teklifte ise şoför esnafının satın alacağı araçların hem ÖTV hem de KDV’den muaf tutulması talep edildi.
TÜRKİYE’DE ÜRETİLEN YENİ ARAÇLAR İÇİN ÖTV MUAFİYETİ
2019’dan bu yana hurda araç sahipleri için ÖTV indirimi uygulanmıyordu. Yeni teklif ile birlikte 25 yaş ve üzerindeki araçlarını geri dönüşüme verenlere bir defaya mahsus olmak üzere Türkiye’de üretilmiş yeni araçlar için Özel Tüketim Vergisi’nden (ÖTV) muaf tutulması talep edildi. Bu yeni düzenlemede, yaşlı araçların ekonomiye kazandırılması, ithalatın azaltılması, çevre kirliliğinin önlenmesi ve enerji tasarrufuna katkı sağlanması hedeflendi.
25 YAŞINDAN BÜYÜK ARAÇLAR GERİ DÖNÜŞÜME KAZANDIRILACAK
Teklif gerekçesinde, TÜİK verilerine göre 2024 yılı itibarıyla Türkiye’deki araç sayısının 30 milyonu geçtiği, bu araçların yaş ortalamasının ise 14,5 olduğu ifade edildi. 21 yaşından büyük araçların, toplam araçların yüzde 25’ini oluşturduğu vurgulanarak, yaşlı araçların tamir ve bakım maliyetlerinin yüksekliği, çevreye zararları ve trafik güvenliği açısından tehlike oluşturduğu belirtildi. Bu çerçevede, 25 yaş üstü araçların geri dönüşüme kazandırılması, ekonomik ve çevresel fayda sağlayacak bir adım olarak değerlendiriliyor.
GEÇİMİNİ ARAÇLA SAĞLAYAN ESNAFA ÖTV – KDV MUAFİYETİ
TÜİK verilerine göre, Türkiye’de 6,5 milyonun üzerinde minibüs, otobüs, kamyonet ve kamyon gibi ticari araçlar bulunuyor. Ticari araç sahibi şoför esnafını desteklemeye yönelik hazırlanan başka bir kanun teklifinde, mevcut araçlarını yenileyen ve ticari faaliyetlerde kullanmak şartıyla yeni araç alacak şoförlere ÖTV ve KDV muafiyeti sağlanması önerildi. Buna göre, geçimini sadece bir araçla sağlayan esnafa muafiyetin tanınması, ticari araçların yenilenmesini ve taşımacılık faaliyetlerinin daha konforlu, güvenli şekilde devam etmesini kolaylaştıracak.
EKONOMİK ÖMRÜNÜ TAMAMLAMIŞ ARAÇLAR TRAFİKTEN ÇEKİLECEK
TBMM’ye sunulan teklifler arasında kaza veya doğal afet nedeniyle ağır hasar gören ve ekonomik ömrünü tamamlamış araçların tamir edilerek yeniden trafiğe çıkarılmasının yasaklanması da konuşuldu. Bu kurala aykırı hareket eden kişilere 500 bin Türk Lirası para cezası verilmesi teklif edildi. Düzenlemenin, hem trafik güvenliğini artırmayı hem de araçların güvenilirliğini sağlamayı hedefledi.
TBMM’de görüşülen tekliflerin hayata geçirilmesi durumunda, otomotiv sektörünün canlanması, çevreye duyarlı uygulamaların yaygınlaşması ve vatandaşların ulaşım güvenliğinin artırılması hedeflendi.
İLK KEZ 2003 YILINDA UYGULANDI
Hurda araç teşviki Türkiye’de ilk kez 2003 yılında uygulanmaya başladı. Böylece belirli bir yaşın üzerindeki araçların piyasadan çekilmesi sağlanırken, yeni araç satışları da arttı. Bu uygulama 2004 yılında sona erdi.
4 Ekim 2010’dan 31 Aralık 2011’e kadar ikinci hurda teşviki başlatıldı. Burada ilk teşvikten farklı olarak motorlu araç türü sınırlandırıldı ve ağırlığı 3.5 tondan fazla olan yük ve yolcu araçları kapsam dahilindeydi.
2010 ve 2011’de devam eden ve nakdi destek verilen teşvikle kaydı silinen araç sayısı bir önceki yıla göre yüzde 73.9 arttı.
2012 ve 2014 yılları arasında belirli bir model yılına ait olan motorlu araçların hurdaya ayrılması halinde, belirlenen tarihe kadar olan motorlu taşıtlar vergisi, faizi, ceza, gecikme zammı ve faizi ile idari para cezalarının silinmesi çeklinde oldu. Son hurda teşviki 2017, 2018 ve 2019 yıllarında yürürlükte kaldı.
2018 ve 2019 yılları arasında belirlenen şartları taşıyan motorlu araçların hurdaya çıkarılması halinde aynı cinsten yeni bir aracın satın alınmasında tahsil edilecek ÖTV miktarından belirlenen tutar kadar indirim sağlanması öngörüldü.
2019 yılından bu yana hurda aracı olanlara ÖTV indirimi gerçekleştirilmiyor.
