(The Turkish Post) – Türkiye’nin önde gelen ceza hukukçularından Prof. Dr. Adem Sözüer, iktidarın yargı pratikleri, Anayasa Mahkemesi’nin kararlarına uyulmamasıyla ilgili konuştu.
Sözüer, Türkiye’de Ceza Hukuku’nun siyaseti dizayn etmek için kullanıldığını ve bunun yeni bir şey olmadığını söyledi. Ergenekon davaları, askeri casusluk davaları MİT müsteşarına operasyon gibi davalarını örnek veren Sözüer, “Ama o davalarda asıl amaç adaleti sağlamak gerçeği ortaya çıkarmak değildi. Ceza hukuku araçları kumpaslar yoluyla siyasette veya bürokraside tasfiye yapmak ya mevcut iktidarın yerine yeni bir iktidar getirmek için ya da mevcut iktidarın devamını sağlamak için kullanıldı” dedi.
‘AYM FİİLEN KAPALI’
T24’ten Cansu Çamlıbel’in sorularını yanıtlayan Sözüer, Anayasa Mahkemesi’nin de filien kapatıldığını söyledi. Sözüer, “Anayasa Mahkemesi’ni nasıl kapatırsınız? Çıkarırsınız anayasadan, ‘kapattık’ dersiniz. Diğer bir kapatma yolu da işlevsiz bırakmaktır. Şu anda Anayasa Mahkemesi büyük ölçüde işlevsiz bırakılmıştır. Kararları uygulanmadı, uygulanmıyor. Yanlış anlaşılmasın, sadece Can Atalay kararı değil, ondan önce de pek çok kararları uygulanmadı. Sadece bireysel başvuruyla ilgili kararları değil, kanunlarla ilgili iptal kararlarının gereği de yerine getirilmiyor. AYM bir kanunu iptal ediyor, ama iktidar iptal edilen kanunu yine kanunlaştırıyor” diye konuştu.
‘ANAYASA ASKIDA’
“Anayasa askıdadır” diyen Sözüer, şunları söyledi: “Eğer anayasada yazıyorsa ki “Anayasa Mahkemesi kararları yasama, yürütme, herkesi bağlar” ama siyasi iktidar “beni bağlamaz” diyorsa, anayasa o bağlamda askıdadır. Eğer siz siyasi iktidar olarak HSK’daki gücünüzü kullanarak yargıyı, belli davalarda bir emir komuta zinciri içinde bir düzene getirmişseniz anayasadaki yargı bağımsızlığı askıdadır. Anayasanın askıda olmasının daha pek çok örneği var bugün; ifade ve basın özgürlüklerinin, RTÜK yaptırımlarıyla, haksız gözaltı ve tutuklamalarla açık ve ağır şekilde ihlali de anayasadaki hak ve özgürlüklerin askıda olduğunun diğer göstergeleri. Bugün Türkiye’de bireysel özgürlükleri garanti altına alan mekanizmaların hemen hiçbiri etkin değil. Anayasa Mahkemesi ve AİHM sistemleri gibi yargısal mekanizmalar veya parlamentoda hesap sorma ya da denetleme yolları işlemiyor. Oysa bunlar siyasi iktidarların “yoldan çıkması” durumunda onun gücünü sınırlayacak mekanizmalardır”
‘KAVALA CEZAEVİNDEN KAÇSA SUÇ OLMAZ’
İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu hakkında açılan davalar, Osman Kavala ve Ayşe Barım’ın tutukluluklarıyla ilgili de konuşan Sözüer, şunları söyledi:
“Görünüşte davalar kadar bile inandırıcı olamayan keyfi uygulamalara karşı ise, iktidar veya muhalefet kamuoyundaki hukuk güvenliği arayışı tepkisi ortaya çıkar. İşte bu tepki hukuka dönüşün ilk adımıdır. Bu tür fiili bir saldırıya karşıysanız kendinizi savunma hakkınız var. Eğer kendinizi etkin olarak savunursanız saldırıdan kurtulabilirsiniz. Bu savunmanın hukuk adına, Türkiye adına başarılı olması gerekir. Başka bir örnek vereyim. Bugün Osman Kavala cezaevinden kaçsa, bu bir cezaevinden kaçış değildir. Bu, kendisini savunma olur. Çünkü diyelim ki Osman Kavala’yı üç kişi silah zoruyla kaçırmış bir yere kapatmış, Osman Kavala’nın o kişilerin elinden kaçması nasıl kendini kurtarma ve meşru savunma sayılacaksa, haksız yere tutulduğu cezaevinden kaçsa da aynı şekilde meşrudur. Peki bu benim yorumum mu? Hayır.”
