(The Turkish Post) – Dünya genelinde temel gıda maddelerinin uluslararası fiyat hareketlerini izleyen FAO Gıda Fiyat Endeksi, nisan ayında bir önceki aya göre yüzde 1,6 artış göstererek 130,7 puana yükseldi. Bu rakam, küresel piyasaların Şubat 2023’ten bu yana gördüğü en yüksek seviye olarak kayıtlara geçti.
ENERJİ VE LOJİSTİK KRİZİ FİYATLARI TETİKLİYOR
FAO raporuna göre, fiyatlardaki yükselişin arkasında yalnızca tarımsal faktörler değil, derinleşen jeopolitik krizler yatıyor. Örgüt, “Artan enerji maliyetleri ve Orta Doğu’daki çatışmaların neden olduğu lojistik aksaklıklar, nisan ayındaki artışın temel yakıtı oldu” değerlendirmesinde bulundu.
Bitkisel Yağlar: Yüzde 5,9’luk sert bir artışla son 21 ayın zirvesine ulaştı. Ham petrol fiyatlarındaki yükselişin biyoyakıt talebini artırması, yağ fiyatlarını yukarı yönlü baskılıyor.
Et Ürünleri: Yüzde 1,2 artışla tüm zamanların rekorunu kırdı. Özellikle Brezilya’daki kısıtlı arz, sığır eti fiyatlarını zirveye taşıdı.
Tahıllar: ABD ve Avustralya’daki olumsuz hava koşullarının etkisiyle yüzde 0,8 değer kazandı.
HÜRMÜZ BOĞAZI ÇIKMAZI: GÜBRE VE BUĞDAY RİSKİ
Dünya Gazetesi’nin haberine göre, raporun en çarpıcı bölümlerinden biri, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin tarımsal üretime olan dolaylı etkisi oldu. Boğazdaki geçiş risklerinin enerji ve gübre maliyetlerini tırmandırması, çiftçilerin 2026 üretim planlarını değiştirmesine neden oluyor.
Artan gübre maliyetleri nedeniyle çiftçilerin daha az gübre isteyen ürünlere yönelmesi, stratejik bir ürün olan buğdayda üretim risklerini artırıyor.
FAO, 2026 yılı dünya buğday üretimi tahminini bir önceki yıla göre yüzde 2 azaltarak 817 milyon tona çekti.
ŞEKER VE SÜT ÜRÜNLERİNDE “BREZİLYA VE AVRUPA” FRENİ
Gıda sepetindeki genel yükselişe rağmen iki grupta düşüş gözlendi. Brezilya’da hasadın başlaması ve Tayland’daki olumlu üretim beklentileriyle Şeker Fiyat Endeksi yüzde 4,7 geriledi. Süt ürünleri ise Avrupa ve Okyanusya’daki yüksek üretim kapasitesi sayesinde yüzde 1,1 değer kaybetti.
2025 İÇİN REKOR ÜRETİM BEKLENTİSİ
FAO, Tahıl Arz ve Talep Özeti Raporu’nda 2025 yılına dair iyimser bir tablo da çizdi. Küresel tahıl üretim tahminini yüzde 6 artıran örgüt, üretimin 3 milyar 40 milyon ton ile rekor seviyeye ulaşacağını öngörüyor. Ancak uzmanlar, bu rekorun piyasalara yansımasının Hürmüz Boğazı gibi jeopolitik düğümlerin çözülmesine bağlı olduğu konusunda uyarıyor.
