(The Turkish Post) – EMİR ÇELİK
Et ve Süt Kurumu’nun kırmızı et arzını dengelemek amacıyla sürdürdüğü besilik sığır ithalatında, yıllardır zaman zaman gündeme gelen bir sorun yeniden tartışma yarattı: hayvanların canlı ağırlığının, üzerlerindeki gübreyle birlikte tartılması.
GEMİYLE GELEN SIĞIRLARDA TESPİT EDİLDİ
5 Temmuz 2026 tarihinde Taşucu Limanı’na yanaşan Anna Marra gemisiyle Türkiye’ye getirilen besilik sığırlara ait görüntüler, hayvanların üzerinde belirgin miktarda kuru gübre bulunduğunu ortaya koydu. Üreticilerin yaptığı tespitlere göre, hayvan başına ortalama 10 ila 15 kilogram arasında gübre söz konusu.
HAYVAN BAŞINA BİNLERCE LİRALIK FARK
ESK’nın 2026 yılı için belirlediği canlı kilogram fiyatının yaklaşık 420 lira olduğu dikkate alındığında, üreticiler yalnızca hayvanların üzerindeki gübre nedeniyle hayvan başına 4 bin 200 ila 6 bin 300 lira arasında fazladan ödeme yapmak zorunda kaldıklarını belirtiyor. Bu rakam, ithalat programının kapsadığı hayvan sayısı düşünüldüğünde, toplamda ciddi bir mali büyüklüğe işaret ediyor.
2024’TE DE BENZER BİR KRİZ YAŞANMIŞTI
Bu, sorunun ilk kez gündeme gelmesi değil. 2024 yılında da benzer bir durum yaşanmış, üreticilerden gelen yoğun tepkiler üzerine ESK, mağduriyeti gidermek amacıyla bir miktar geri ödeme yapmak zorunda kalmıştı. Sorunun yıllar sonra yeniden ortaya çıkması, kalıcı bir çözüm getirilmediğini gösteriyor.
İTHAL SIĞIRDA MALİYET TARTIŞMASI ZATEN SÜRÜYORDU
Konu, ESK’nın ithal besilik hayvan fiyatlandırmasına yönelik daha geniş bir tartışmanın da parçası. Tarım politikaları uzmanı Ergin Kahveci’nin hazırladığı bir maliyet analizine göre, Brezilya’dan ithal edilen ortalama 196 kilogramlık bir besilik sığırın ESK’ya toplam maliyeti 53 bin 280 lira olurken, bu hayvan 200 baş ve üzeri kapasiteli işletmelere kilogramı 420 liradan, yani 82 bin 320 liraya satılıyor. Gübre kaynaklı fazla ağırlık, üreticinin zaten yüksek bulduğu bu maliyete ek bir yük daha bindiriyor.
ÜRETİCİLER: “TARTIDAN ÖNCE TEMİZLENSİN”
Üreticiler, hayvanların Türkiye’ye ulaştıktan sonra tartıya çıkarılmadan önce üzerlerindeki gübre ve kirin temizlenmesini, canlı ağırlığın gerçek et potansiyelini yansıtacak şekilde belirlenmesini talep ediyor. Aksi takdirde, sistemin fiilen “gübre ithalatına” para ödetir hale geldiğini savunuyorlar.
ESK’DAN HENÜZ AÇIKLAMA GELMEDİ
Konuya ilişkin Et ve Süt Kurumu’ndan şu ana kadar resmi bir açıklama yapılmadı. Geçmişteki benzer vakada olduğu gibi, üretici tepkilerinin büyümesi halinde kurumun yeniden bir düzenleme ya da geri ödeme yoluna gidip gitmeyeceği merak konusu.
