(The Turkish Post) – Pandemi sürecinde dijital ekranlara hapsolan birçok insan, teknoloji ve sanatı bir araya getiren NFT’lerle tanıştı, yeni dünyanın bu yükselen trendine yatırım yaptı. Sanatın dijitalleşmesi ve NFT’lerin beklenmeyen bu yükselişi ise koleksiyonerlerin alış veriş alışkanlıklarının ve sanatçıların tarzlarının büyük bir değişime uğrayacağı, geleneksel satın alma ve üretim yöntemlerin artık geride kalacağı yönünde yorumlara neden oldu. Peki aradan geçen 4 yıllık süreçte beklenen oldu mu?
Karar gazetesinden Saliha Sultan’ın haberine göre, NFT yatırımları büyük oranda gözden düşmüş durumda. NFTevening’in ‘NFT’ler öldü mü?’ başlığıyla yayınladığı raporda, NFT yatırımlarının yüzde 95’inin şimdiden ‘ölü’ ve ortalama bir NFT sahibi yatırımında yüzde 44,5 zarar etmiş durumda olduğu belirtildi. NFT pazarının gözden düşüşü, ölü NFT sayısıyla kanıtlanmış oldu. Anlaşılan o ki, başlangıçtaki heyecana ve ciddi fonlamaya rağmen, NFT piyasası artık ciddi bir istikrarsızlıkla karşı karşıya.
5 BİNDEN FAZLA KOLEKSİYON İNCELENDİ
NFTevening’in internet sitesinde yayınlanan rapora göre, araştırmada NFT sahiplerinin karlılığına, çeşitli NFT koleksiyonlarının performansına ve NFT’lerin genel uzun ömürlülüğüne odaklanıldı. Araştırmada Web3 geliştiricilerine veri hizmetleri sağlayan NFT veri altyapısı NFTScan’den 5.000’den fazla NFT koleksiyonu ve 5 milyon işlemin mevcut durumu incelenerek gerçekleştirildi. NFT’nin ölüm oranlarını belirleme kriterleri içinse Twitter aktivitesine, işlem hacmine ve yedi günlük satış oranına bakıldı. NFT karlılığını değerlendirmek için, 5 yıllık bir süre boyunca işlemlerini analiz eden araştırmacılar, her bir sahibinin kar ve zararını hesaplandı. Böylece, NFT ticareti yapanlır gerçekten para kazanıp kazanmadığı belirlendi. Araştarmada 0’a eşit bir işlem hacmi, sosyal medyada hiçbir aktivite olmaması ve yedi günde 20’den az satış, NFT’nin ‘ölü’ olduğu anlamını taşıdı.
‘ALTIN YUMURTLAYAN TAVUK DEĞİL’
Rapor, “Veriler net bir resim çiziyor: Daha önce dijital mülkiyet ve yatırımın geleceği olarak övülen NFT pazarı önemli zorluklarla karşılaşıyor,” ifadeleri ile değerlendirildi. “Sahipler arasındaki yüksek kârsızlık oranı, başarılı ve başarısız tahsilatlar arasındaki çarpıcı karşıtlık ve NFT’lerin kısa ömrü, pazarın pek çok kişinin umduğu gibi altın yumurtlayan tavuk olmayabileceğini gösteriyor” denilerek, yatırımcılara dikkatli olmaları ve piyasanın daha istikrarlı ve sürdürülebilir uygulamaları için çaba göstermeleri tavsiye edildi. Rapordan çıkan sonuç gösteriyor ki, dijital dünyanın sunduğu yeni pazarı kısa sürede pandeminin ardından hızla normalleşen insanların normal, yani geleneksel alışkanlıklarına yenildi.
PARAYI AZUKİ KOLEKSİYONUNA YATIRANLAR İKİ KAT KÂRDA
Araştırmacılar ayrıca bir NFT’nin alan adı kayıt tarihini ve Twitter’da en son ne zaman bahsedildiğini göz önünde tutarak, bir NFT’nin ortalama ömrünün yaklaşık 1,14 yıl olduğu sonucuna vardı. Bu oran, daha geleneksel kripto projelerinin ortalama ömründen 2,5 kat daha az. Raporda, “Bu kısa ömür, hızlı fiyat dalgalanmalarının ve dijital varlıkların yeniliğinin uzun vadeli değeri sürdüremediği NFT’lerin yoğun spekülatif doğasını yansıtıyor” denildi. Rapora göre şu anda en karlı NFT koleksiyonu, sahiplerine yatırımlarının 2,3 katı kar elde ettiren, 10 bin avatar içeren viral Azuki koleksiyonu oldu. NFT pazarında üçüncü sırada yer aldığı belirtilen Pudgy Penguins (Tombul Penguenler) koleksiyonunu satın alan koleksiyoncuların ise yüzde 97 kayıp yaşadığı belirtildi.
NFT NEDİR?
NFT kavramının açılımı “Non Fungible Token” ya da Türkçe’deki karşılığı ile “Değiştirilemez Token” olarak ifade ediliyor. Aslında bir tip kripto para cinsi olarak da ifade etmenin mümkün olduğu NFT, diğer kripto para türlerinden farklı olarak klasik tanımların haricinde değerli bir varlığı temsil edebiliyor. Örneğin, dijital ortamda varlık gösterebilen ve bir kişinin mülkiyetine ait olabilen metalar, NFT sınıfına girebiliyor.
NFT’ler bu anlamda bir kripto paradan çok bir meta ya da ürün olarak değer görüyor. Kripto paralar ile benzerliklerinin temel sebeplerinden biri de, NFT’lerin de Bitcoin ya da Ethereum gibi gibi blok zincir tabanlı bir yapıya bağlı olmasından kaynaklanıyor.
NFT’ler ağırlıklı olarak koleksiyon değeri gören ürünlerden oluyor. Örneğin eskilerde çok popüler olan oyun kartları, dijital ortamda NFT olarak karşılık görebiliyor. NFT’nin kripto paralardan bir diğer farkı da her bir NFT’nin özgün olup farklı şekilde tasarlanabilmesi oluyor.
NFT’LER NASIL ÜRETİLİYOR?
NFT üretimi, Ethereum blok zinciri geliştiricilerinin hazırladığı ERC-727C token standartlarında üretiliyor. Tabii burada NFT üreticilerinin işini kolaylaştırmak önemli çünkü blok zincirin teknik tarafı, bir hayli karmaşıklaşabiliyor. NFT üretme işlemlerini gerçekleştirmek için üreticilere kolaylık sağlayan platformlar ise bu durumu kolaylaştırıyor. Bu sayede üreticilerin bu süreçte ihtiyaçları olan şey ise dijital bir kripto para cüzdanı oluyor. NFT sahibi olmak için yapacağın ödemeleri, yalnızca kripto para ile gerçekleştirilebilirsin.
