(The Turkish Post) – 2021 ve 2022 yıllarında gerçekleştirdiği mali denetimler kapsamında Gelir İdaresi Başkanlığı’nın mali hesaplarına mercek tutan Sayıştay denetçileri, dikkati çeken bir kalem tespit etti.
Başkanlığın, “İhbar dilekçeleri” başlığı altında yaptığı ödemenin fahiş tutarda olduğunu belirleyen denetçiler, “İhbar, şikâyet mekanizması amacı dışında kullanılıyor olabilir mi?” sorusunun peşine düştü. Yapılan incelemelerin ardından, bazı kişilere birden fazla kez muhbirlik ikramiyesi ödendiğini ve iflas eden tüzel kişilerin dahi, “Vergi ödemiyor” denilerek ihbar edildiğini belirledi.
Sayıştay’ın tespitleri üzerine GİB, ihbar ve şikâyet mekanizmasının suistimal edildiğini itiraf eden değerlendirmeler yaptı. Başkanlığın Ocak 2024 tarihli raporunda, ihbar mekanizmasının amacı dışında kullanılmasının tehdit haline geldiğini bildirdi.
REKOR ÖDEME
BirGün gazetesinde yayımlanan habere göre; Bakanlığın Mayıs 2025’te açıkladığı mali tabloları ise uyarılar ve tespitlerden ders alınmadığını gözler önüne serdi. 2024 yılında, 160 ihbarcıya toplam 22 milyon 398 bin 978 TL’lik ihbar ikramiyesi ödendiği öğrenildi. İhbar ikramiyesi ödemelerinde 2023 yılına göre 2024 yılında yüzde 51’lik artış kaydedildi. Bakanlığın 2018 ve 2024 yıllarını da kapsayan yedi yılda gerçekleştirdiği ihbar ikramiyesi ödemelerinin toplamı 92 milyon 11 bin 531 bin TL olarak hesaplandı.
ÇARPICI ARTIŞ
Gelir İdaresi Başkanlığı’nın ihbarcılara yaptığı ikramiye ödemelerinde yıllara göre yaşanan artış da dikkati çekti. Buna göre, 2018 yılında 6 milyon 396 bin 266 TL olan ihbar ikramiyesi ödemeleri, 2019-2024 döneminde yıllara göre şöyle sıralandı:
• 2019: 12 milyon 300 bin 417 TL
• 2020: 12 milyon 74 bin 466 TL
• 2021: 11 milyon 618 bin 287 TL
• 2022: 12 milyon 390 bin 551 TL
• 2023: 14 milyon 832 bin 566 TL
• 2024: 22 milyon 398 bin 978 TL
MESLEĞE ÇEVRİLDİ
GİB’in mali hesaplarında yapılan denetimler de mekanizmanın işlevsizliğini ortaya koyuyor. Muhbirliğin bazı kişilerce mesleğe çevrildiği belirlenirken yıl içinde bazı kişilere birden fazla kez muhbirlik ikramiyesi ödendiği kaydediliyor. Öte yandan ihbarlar arasında çok sayıda asılsız ihbarın bulunduğu ve sırf ikramiye uğruna, iflas eden tüzel kişilerin dahi, “Vergi ödemiyor” denilerek ihbar edildiği ifade ediliyor.
