(The Turkish Post) – Bilim insanları nihayet Aralık 2022’de Kuzey Kutup göklerini aydınlatan tuhaf derecede büyük, pürüzsüz bir ‘aurora vakası’nı çözdüler.
Bu aurora, son derece nadir görülen bir uzay havası türü olan, ‘kutup yağmuru aurora’ olarak bilinen kuzey ışıklarının özel bir şekli.
Science Advances dergisindeki yeni bir makaleye göre genellikle çıplak gözle görülmeyen kutup yağmuru aurora, anormal derecede düşük güneş rüzgarı seviyeleri sayesinde görülebiliyordu.
Genellikle auroralar, güneş rüzgarından veya koronal kütle püskürmelerinden gelen yüklü parçacıkların, Dünya’nın manyetik alanı tarafından kutuplara doğru yönlendirilerek, kuzey ve kutup kutupları çevresinde halka şeklinde atmosferimize çarpmasıyla oluşturulur. Bu yüksek enerjili parçacıklar, başta oksijen ve nitrojen olmak üzere Dünya’nın üst atmosferindeki atom ve moleküllerle çarpıştıklarında, bu atmosferik parçacıklara enerji aktararak onların kuzey ışıklarıyla ilişkilendirilen muhteşem renklerde parıldamalarına neden oluyor.
Öte yandan kutup yağmuru auroraları, kutup çevresindeki olağan halka içindeki kutup bölgelerinde meydana gelir ve diğer aurora türleriyle ilişkili daha canlı ve dinamik görüntülerden ziyade dağınık, soluk ve sürekli bir parıltı olarak görünür. Genellikle jeomanyetik fırtınalar ve daha yoğun güneş aktivitesi tarafından tetiklenen diğer auroraların aksine, kutup yağmuru auroraları sürekli olarak meydana gelebilir ve bu tür fırtınalarla mutlaka bağlantılı olmayabilir.
Bu auroralar, güneşin elektronlarından gelen parçacıkların doğrudan güneşin koronasından, bir manyetik alan çizgisi boyunca doğrudan Dünya’nın kutuplarına doğru ilerlemesiyle oluşur.
Araştırmacılar bu olayı, makalede şöyle açıkladılar: “Dünya’nın kutup başlığındaki kutup ışıklarının kökenlerini ortaya çıkarmak uzun süredir zorlu bir işti, çünkü açık manyetik alan çizgilerinin bulunduğu bu bölgede manyetosferden enerjik elektronların doğrudan çökelmesi her zaman beklenmiyordu. Burada, kutup başlığının tamamını dolduran sıra dışı devasa bir kutup ışıkını tanıtıyoruz.
Yer tabanlı gözlemlerle uydu gözlemlerini birleştirerek, bu eşsiz auroranın, ‘kutup yağmuru’ olarak bilinen, doğrudan güneşten gelen supratermal elektronlar tarafından üretildiğini kanıtladık.”
Bu kutup yağmuru aurora, genellikle kutup yağmuru parçacıklarının güneşten gelen yolunu bozan, alışılmadık derecede düşük düzeydeki güneş rüzgarı nedeniyle 25 Aralık 2022’de 28 saat boyunca görülebildi. Şimdiye kadar hiçbir zaman yerden gözlemlenmemişti ve yalnızca birkaç durumda uydulardan görülmüştü.
