(The Turkish Post) – İsrail gazetesi Haaretz, İsrailli firmaların “CARINT” adı verilen araçlardan istihbarat toplama teknolojisi geliştirdiğini ve bu yöntemle casusluk faaliyetleri yürütüldüğünü ortaya çıkardı.
Haaretz gazetesinin araştırmasına göre, araç istihbaratı alanındaki en dikkati çekici aktörlerden biri olan Toka firmasının kurucuları arasında eski İsrail Başbakanı Ehud Barak ve siber güvenlik komutanı emekli Tuğgeneral Yaron Rosen yer alıyor.
Firmanın, araçların multimedya sistemlerine sızarak ortam dinlemesi yapabilen teknolojiler geliştirdiği, siber istihbaratın devletlerin üst kademelerindeki isimlerce yapıldığı belirtiliyor.
İstihbarat alanında, araçlardan elde edilen bu tür bilgiler CARINT (araç istihbaratı) olarak biliniyor ve haberde İsrailli firmaların bu alanda “gözetleme yarışını önde götürdüğü” vurgulanıyor.
Arabalar istihbarat topluyor
Son yıllarda otomobillerin internet ve hücresel bağlantı zorunluluğu olan dijital sistemlerle donatılması, sürüş için kolaylık sağlamakla birlikte mahremiyet ve ulusal güvenlik açısından ciddi riskleri beraberinde getiriyor.
İsrailli Toka adlı firmanın arabalarda kullanılan kameralara erişim konusunda uzmanlaştığı ifade edilen haberde, şirketin ürünüyle kamera verilerini araba bağlantılı verilerle eşleştirebildiği aktarılıyor.
Ürünlerini zaman içerisinde geliştiren Toka’nın, araçların multimedya sistemlerine sızabilen, hareketlerini ve konumunu izleyebilen teknoloji geliştirdiği bilgisi verildi.
Bu teknoloji, aracın eller serbest (hands free) sisteminin mikrofonuna uzaktan erişerek sürücüyü dinlemeye ve hatta gösterge paneline veya aracın etrafına yerleştirilmiş kameralara bile erişmeye imkan tanıyor.
İsrail Savunma Bakanlığı’nın Toka firmasının ürünlerini onayladığı ve satışına izin verdiği belirtilirken, şirketin haberle ilgili, “artık bu ürünü satmadığı” şeklinde savunma yaptığı kaydedildi.
“Verileri toplamakla kalmayıp birleştiriyor”
İsrailli istihbarat şirketi Rayzone’un araçları izlemek için bir “gözetleme aleti” satmaya başladığı bilgisine de yer verilen haberde, ürünün çeşitli kaynaklardan verileri toplayarak, çapraz doğrulama yapan bir dizi ürünle birlikte satıldığı bilgisi verildi.
Rayzone firmasının iştiraki TA9 ise araçlardan toplanan verileri yapay zekayla harmanlayarak “tam istihbarat” sunuyor. Bu teknoloji sayesinde, araçlardaki SIM kartlar, kablosuz ağlar ve Bluetooth bağlantıları üzerinden hedefler gerçek zamanlı izlenebiliyor.
Firmanın birçok veri bölgesinden istihbarat toplayabildiği ve araçların bu veri noktalarından “sadece birisi” olduğu ifade edilirken, plaka ve yol kamerası kayıtlarıyla birlikte siber istihbarat firmalarının verileri “toplamakla kalmayıp birleştirildiği” vurgulanıyor.
ABD de araba istihbaratı toplayarak İsrail’e aktarabiliyor
Modern araçların fren sistemlerinden hava yastıklarına kadar tüm kritik bileşenlerinin dijitalleşmesi, bu verilerin istihbarat toplamak ve analiz etmek amacıyla kullanılmasına kapı aralıyor.
ABD’de FBI ve NSA gibi federal kurumların, teknoloji devlerinden talep ettikleri kullanıcı verilerine benzer şekilde, araç üreticilerinden düzenli olarak veri talep ettikleri aktarılıyor.
Bu durumda, bir araç sürücüsünün e-posta adresi ve sosyal medya hesabı üzerinden kimliği, sürüş alışkanlıkları ve araç üzerinden konumu da tespit edilebiliyor.
ABD’li veri analiz ve yazılım şirketi Palantir’in plaka numaralarını ve araç kayıtlarını analiz ederek diğer verilerle birleştirebildiği kaydedilen haberde, yine ABD’li Berla şirketi bu verileri İsrailli Rayzone ve Cellebrite şirketlerine aktarabiliyor.
İsrail’in “şirketler ve gönüllüler desteğiyle” 7 Ekim 2023’teki Aksa Tufanı Operasyonu sırasında Gazze’ye götürülen araçların yerlerini tespit etmek için bu teknolojiyi geliştirdiği, İsrail ordusuna bu teknolojinin entegre edildiği ifade edildi.
Birçok İsrail firması “araba istihbaratı” topluyor
Toka ve Rayzone firmalarının yanında İsrail’in Havacılık ve Uzay Sanayisi şirketi Elta’nın da araba istihbaratı ürünü geliştirdiği, ancak konuya ilişkin firmanın yorumdan kaçındığı kaydedildi.
İsrail’in Ateros adlı bir diğer firmasının geliştirdiği “GeoDome” sistemi plaka numaralarını tanıyan sistemler dahil olmak üzere devletlerin verilerine entegre olabiliyor.
Ateros, yine İsrail istihbarat teknoloji firması Netline tarafından geliştirilen sensörlerle lastiklerden veri topluyor, araç lastiklerindeki basınç sensörlerinin yaydığı sinyallerin kullanılarak her araç için bir “dijital parmak izi” oluşturuyor. Böylelikle, dijital sızma yapmaya gerek kalmadan sadece sensör verileriyle bir aracın takibi yapılabiliyor.
Araçların tamamen kontrol edilmesine imkan veren teknoloji
Araçlar üzerinden veri sızıntısı endişesi sebebiyle İsrail ordusunun, üst düzey komutanlarına Çin yapımı elektrikli araçları kullanmalarının yasakladığı belirtiliyor.
Çinli araç firmalarının topladıkları verileri devletle paylaşma zorunluluğu sebebiyle İsrail’in bu kararı aldığı ve sivil araçların askeri üslerin yakınlarına park etmesi ciddi bir güvenlik riski olarak değerlendiriliyor.
Haberde, devletlerin istihbarat şirketlerinden taleplerinin konum belirleme ve izlemeyle sınırlı kalmadığının altı çiziliyor. Güvenlik uzmanları ve bilgisayar korsanlarının, “otomobillerin dijital sistemleri üzerinden tüm kontrolün ele geçirilebileceğini, direksiyonun uzaktan yönlendirilebileceğini veya motorun durdurulabileceğini kanıtladığı” ifade ediliyor.
