(The Turkish Post) – SUNA YAMAN
Çin’in başkenti Pekin’de düzenlenen askeri geçit töreni, sadece İkinci Dünya Savaşı’ndaki Japonya’ya karşı zaferin 80. yılı kutlaması değil, aynı zamanda ABD’ye yönelik güçlü bir mesaj olarak yorumlandı. Törene Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Kuzey Kore lideri Kim Jong Un’un da katılması, Pekin yönetiminin verdiği jeopolitik mesajı daha da güçlendirdi.
ÜÇ LİDER YAN YANA
Tiananmen Meydanı’ndaki tören sırasında Şi Jinping’in ortada, Putin ve Kim’in ise iki yanında oturması sembolik bir görüntü yarattı. Şi’nin iki liderle sık sık sohbet etmesi, Çin, Rusya ve Kuzey Kore’nin giderek yakınlaşan ilişkilerine dikkat çekti.
Çin lideri konuşmasında ülkesinin “asla zorbalar tarafından caydırılamayacağını” vurgularken, bu ifadeler Batı’ya meydan okuma olarak değerlendirildi.
ÇİN’İN YENİ NESİL SİLAHLARI
Geçit töreninde sahneye çıkan askeri teknoloji Pekin’in iddialı savunma stratejisini gözler önüne serdi. Törende çoklu savaş başlığı taşıyabilen Dongfeng-61 ve ABD anakarasını vurma kapasitesine sahip Dongfeng-5C kıtalararası balistik füzelerle birlikte, Pasifik’teki Guam üssünü hedef alabilecek orta menzilli Dongfeng-26D dikkat çekti. Bunların yanı sıra YJ-17 ve YJ-19 hipersonik füzeler, yüksek hızları ve tahmin edilemeyen manevralarıyla savunma sistemlerini aşabilme kabiliyetleriyle öne çıktı. LY-1 lazer silahı elektronik sistemleri devre dışı bırakma potansiyeliyle tanıtılırken, beşinci nesil hayalet avcı uçakları J-20 ve J-35 gövde gösterisinin hava unsurları oldu. İnsansız araçlarda da Pekin’in iddiası dikkat çekti; 18 metre uzunluğundaki AJX-002 denizaltı SİHA’sı ve pilotlu uçaklara eşlik edebilen GJ-11 hayalet saldırı SİHA’sı yeni envanterin öne çıkan parçalarıydı. Son olarak, gözlem, mayın temizleme ve düşman askerlerine karşı kullanılabileceği belirtilen “robot kurtlar” izleyenlere şaşırtıcı bir sahne sundu.
WASHİNGTON’A NET MESAJ
ABD Başkanı Donald Trump tören sırasında sosyal medya hesabından Putin ve Kim’e “en sıcak selamlarını” gönderse de uzmanlar Pekin’deki gövde gösterisini ABD’ye doğrudan bir meydan okuma olarak yorumluyor.
Singapur’daki Nanyang Teknoloji Üniversitesi’nden Michael Raska, Çin’in artık sadece “ABD teknolojilerinin kopyalarını” değil, yenilikçi ve özgün silah sistemlerini sahneye çıkardığını belirtti.
MOSKOVA–PYONGYANG–PEKİN İTTİFAKI
Tören sonrası Putin ve Kim’in yaptığı görüşmede, iki ülke arasındaki işbirliğinin artacağı mesajı verildi. Kim, Rusya’ya yardım etmeyi “kardeşlik görevi” olarak tanımlarken, Putin de Ukrayna’da Rus birliklerine destek veren Kuzey Koreli askerlere övgüde bulundu.
YENİ DÜZEN ARAYIŞI
Soğuk Savaş’tan bu yana benzeri görülmeyen bu yakınlaşma, ABD ile Rusya-Çin-Kuzey Kore üçlüsü arasındaki rekabetin yeni bir döneme girdiğini gösteriyor. Tatbikatın, yalnızca askeri değil, siyasi bir meydan okuma anlamı taşıdığı vurgulanıyor. Tüm bu gelişmeler, Çin, Rusya ve Kuzey Kore’nin ABD öncülüğündeki küresel düzene alternatif bir blok oluşturma niyetini ortaya koyuyor. Rusya’ya yakın Komsomolskaya Pravda gazetesi de bu tabloyu şu sözlerle özetledi: “Yeni bir dünya inşa edeceğiz.”
