(The Turkish Post) – SUNA YAMAN
İran’a yönelik askeri müdahale, ABD’de klasik bir dış politika hamlesi olmaktan çıkıp doğrudan iç siyasi dengeleri sarsan bir krize dönüştü. Beyaz Saray’ın savaş kararının ardından Washington’da başlayan tartışmalar, kısa sürede yönetim içi ayrışmalara, Cumhuriyetçi tabanda çözülmeye ve kamuoyunda belirgin bir hoşnutsuzluğa evrildi. Süreç, giderek yaklaşan 2026 ara seçimlerini de sıradan bir seçim olmaktan çıkarıp bir tür referanduma dönüştürüyor.
YÖNETİM İÇİNDE İLK KOPUŞLAR
Savaşın en dikkat çekici etkilerinden biri, güvenlik bürokrasisi ile siyasi irade arasındaki uyumsuzluğun açığa çıkması oldu. ABD Ulusal Terörle Mücadele Merkezi Direktörü Joe Kent’in istifası, bu çatlağın sembolü haline geldi. Kent’in, İran’ın ABD için “acil bir tehdit oluşturmadığı” yönündeki değerlendirmesi, savaşın gerekçesinin yalnızca kamuoyunda değil, devletin kendi iç mekanizmalarında da tartışmalı olduğunu ortaya koydu.
Bu istifa, Washington’da uzun süredir bastırılan bir gerilimi görünür kıldı: istihbarat kurumlarının temkinli yaklaşımı ile siyasi karar alıcıların agresif stratejisi arasındaki fark. Bu tür ayrışmalar ABD tarihinde yeni değil, ancak bu kez farklı olan, çatlağın savaşın henüz erken aşamasında ortaya çıkması.
“AMERİCA FİRST” SÖYLEMİYLE ÇELİŞEN SAVAŞ
Donald Trump’ın siyasi yükselişinin temelini oluşturan “America First” yaklaşımı, dış müdahalelerden kaçınmayı ve maliyetli savaşlara mesafeli durmayı içeriyordu. Ancak İran savaşı, bu söylemle doğrudan çelişen bir tablo ortaya çıkardı.
Trump’ın özellikle Orta Doğu’daki askeri angajmanlara karşı çıkan seçmen tabanı içinde rahatsızlık giderek artıyor. Bu rahatsızlık yalnızca ideolojik değil; ekonomik kaygılarla da besleniyor. Enerji fiyatlarındaki yükseliş, enflasyon baskısı ve küresel ticaretin aksaması, savaşın Amerikan seçmeni için doğrudan maliyet üretmesine yol açıyor.
Bu durum, Trump’ın siyasi gücünün dayandığı en kritik zemini, yani kendi tabanını zayıflatma riski taşıyor. ABD siyasetinde liderler genellikle muhalefetin saldırılarıyla değil, kendi destekçilerinin desteğini kaybettiklerinde güç kaybeder. İran savaşı, bu açıdan Trump için en hassas eşiği temsil ediyor.
SOKAKTA SAVAŞ YORGUNLUĞU
Amerikan kamuoyunda savaşın geniş bir destek bulamadığı görülüyor. Özellikle Irak ve Afganistan deneyimlerinin ardından toplumda oluşan “uzun savaş yorgunluğu”, İran müdahalesine karşı temkinli bir refleks üretiyor.
Sokaktaki algı giderek netleşiyor: Bu savaşın amacı belirsiz ve maliyeti yüksek. Üstelik birçok seçmen, ABD’nin doğrudan ulusal güvenliği ile İran arasındaki bağlantının yeterince güçlü şekilde ortaya konulmadığını düşünüyor. Bu algı, savaşın siyasi meşruiyetini zayıflatıyor.
CUMHURİYETÇİ CEPHEDE SESSİZ GERİLİM
Savaşın etkisi yalnızca kamuoyuyla sınırlı değil. Cumhuriyetçi Parti içinde de dikkat çekici bir huzursuzluk var. Parti elitleri açık bir kopuş sergilemese de, perde arkasında artan bir mesafe dikkat çekiyor.
Özellikle Trump’a yakın bazı isimlerin eleştirel tonunun yükselmesi, bu savaşın parti içi dengeleri de değiştirebileceğine işaret ediyor. Başkan Yardımcısı JD Vance ile yaşandığı iddia edilen görüş ayrılıkları, bu gerilimin üst düzeye kadar çıktığını gösteriyor.
Bu tablo, Cumhuriyetçi Parti’nin 2026 seçimlerine giderken tek sesli bir yapı sergilemekte zorlanabileceğini ortaya koyuyor.
2026 ARA SEÇİMLERİ: BİR REFERANDUMA DOĞRU
ABD’de 3 Kasım 2026’da yapılacak ara seçimler, bu savaşın gerçek siyasi sonucunu belirleyecek en kritik eşik olacak. Tüm Temsilciler Meclisi’nin ve Senato’nun bir bölümünün yenileneceği bu seçimler, fiilen Trump yönetimine yönelik bir güven oylamasına dönüşmüş durumda.
Tarihsel olarak başkanın partisi ara seçimlerde güç kaybeder. Ancak mevcut tabloda risk daha büyük. Cumhuriyetçilerin Kongre’de çoğunluğu kaybetmesi halinde, Trump yönetimi yalnızca yasama desteğini yitirmekle kalmayacak; aynı zamanda yoğun soruşturmalar ve hatta azil tartışmalarıyla karşı karşıya kalabilecek.
SAVAŞIN İÇ POLİTİKAYA DÖNÜŞEN BEDELİ
İran savaşı, ABD için klasik bir dış politika krizinden çok daha fazlasını ifade ediyor. Bu süreç, üç temel sonucu beraberinde getiriyor:
İlk olarak, savaşın gerekçesine dair tartışmalar bir “meşruiyet krizine” dönüşmüş durumda. İkinci olarak hem yönetim içinde hem de seçmen tabanında belirgin bir “siyasi bölünme” ortaya çıkıyor. Üçüncü ve en kritik olarak ise, savaş giderek yaklaşan seçimler üzerinden Trump’ın siyasi geleceğini belirleyecek bir faktöre dönüşüyor.
Sonuç olarak, Washington’da yaşananlar şunu gösteriyor: İran savaşı yalnızca cephede değil, ABD’nin kendi içinde de bir mücadeleye yol açmış durumda. Bu mücadelenin kazananı ise büyük ölçüde sandıkta belli olacak.
