(The Turkish Post) – İstanbul’daki son 6.2’lik depremin ardından ünlü jeologlar birbirine girmiş, kimi İstanbul’da büyük bir deprem gerçekleşmeyecek derken; kimi de büyük depremin çok yakında meydana geleceğini söylemişti.
İddialardan biri de depremin 250 yılda bir gerçekleşmesiydi. Habertürk yazarı Murat Bardakçı, konuyla ilgili ilginç bir itirafta bulundu.
Bardakçı, “Şimdi bir itirafta bulunayım: İstanbul’un her 250 senede bir sallandığı ve bu uğursuz periyodun bin küsur seneden buyana hiç şaşmadığı iddiasını ortaya atıp savunanlardan biri ben idim! Ama, son yıllarda daha çok belgeyi ve bu belgelere dayanılarak yapılmış önemli çalışmaları gördükçe kanaatim değişti. Zira, İstanbul’un altıda birini yıkan 1894 felâketini gözardı etmiştik” ifadelerini kullandı.
Bardakçı’nın İstanbul depremleriyle ilgili kaleme aldığı yazısından ilgili kısım şöyle:
‘1894 DEPREMİNİ GÖZARDI ETTİK’
1999 depreminin ardından deprem tarihine merak salmış, Osmanlı Arşivleri’ndeki bu konudaki evrakı elden geçirmeye başlamıştım. Birçok jeolog da benim gibi düşünüyor ve İstanbul depremlerinin 250 senelik bir periyod takip ettiğini söylüyordu.
Şehri harap eden son üç büyük deprem 1296’da, 1509’da ve 1766’da meydana gelmişti; beklenen İstanbul depremi de 1766’daki zelzeleden iki buçuk asır sonra, şimdi içerisinde bulunduğumuz senelerde gelecekti…
Ama, son yıllarda daha çok belgeyi ve bu belgelere dayanılarak yapılmış önemli çalışmaları gördükçe kanaatim değişti. Zira, 250 senelik periyod üzerinde duran ben dahil herkes bir başka depremi, İstanbul’un altıda birini yıkan 1894 felâketini gözardı etmiştik!
‘BELGELER AÇIKÇA İSTANBUL DEPREMİ DİYOR’
İstanbul, 10 Temmuz 1894’te öğle vakti saat on ikiyi on dokuz geçe şiddetli bir deprem ile sarsılmıştı. 161 kişi vefat etmişti ama İstanbul’daki evlerin altıda biri artık oturulamayacak vaziyette idi. Ama, deprem uzmanları, şehri böyle harabeye çeviren zelzelenin merkezinin her nedense İstanbul değil İzmit olduğuna inanıyorlar. Arşiv kayıtları ise İstanbul’da 20 bin 959 adet binanın yıkılmasına karşılık o devrin İzmit Sancağı’nı teşkil eden İzmit, Adapazarı, Karamürsel, Geyve ve Kandıra’da sadece 600, Bursa’da ise 49 binanın ikinci derecede hasarlı olduğunu gösteriyor. Belgeler açıkça “1894 depremi İstanbul depremidir” diyor, fakat hocalar bunu kabul etmiyor ve İzmit’i harabeye çeviren asıl depremin 1719’da olduğunu her nedense görmüyorlar!
‘ERHAN AFYONCU DA BENİM GİBİ DÜŞÜNÜYOR’
Artık böyle düşünen sadece ben değilim, TV’de beraberce hazırladığımız “Tarihin Arka Odası”nda ve çeşitli yazılarında 250 senelik periyodu gündeme getiren Prof. Erhan Afyoncu da şimdi benimle aynı kanaatte.
‘ÜŞÜMEZSOY’A KULAK VERİN’
Bugün, İstanbul’u bekleyen deprem konusunda bana göre en gerçekçi yorumları da 1999 felâketinin hemen ardından Düzce’de, bundan birkaç hafta önce de Silivri taraflarında deprem beklediğini söyleyen ve tahminleri doğru çıkan, ayrıca 1894 âfetini İstanbul depremi olarak gören Prof. Şener Üşümezsoy yapıyor!
ŞENGÖR: 250 YILDA BİR VURUYOR
Murat Bardakçı’nın yakın arkadaşı olan Prof. Dr. Celal Şengör, İstanbul depremiyle ilgili “Bizans’tan bu yana gelen zaman aralıklarına bakarsan yaklaşık her 250 senede bir büyük bir deprem vuruyor İstanbul’u. Bu hesabı ya Rockwell ya da Tom Parsons yapmıştı. Buna göre 2000’de yapılan ve hem tarihsel depremleri hem de Coulomb teorisini birlikte içeren analiz size söylediğim ihtimal hesabını gösteriyor. Daha başka bunun üzerine konabilecek bir veri yok” görüşünü savunuyordu.
