(The Turkish Post) – Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, ‘Terörsüz Türkiye’ye Geçiş Süreci’ konulu konferans için Bursa Mudanya Üniversitesi’ne geldi. Konferansa Bursa Valisi Erol Ayyıldız, Mudanya Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanı Gıyasettin Bingöl, Mudanya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Emin Karip ve öğrenciler katıldı. ‘Terörsüz Türkiye’ konusunun geçmişi hakkında bilgi veren Uçum, “2005 yılında Cumhurbaşkanımız Erdoğan’ın Diyarbakır’da yaptığı konuşma, Türkiye’de hem terör sorunlu hem de Türkiye’nin Kürtleri için sorun kabul edilebilecek konuların çözülmesi için her şeyin yapılacağını ilan etmişti. Zaman içerisinde demokratik açılım diye bir girişim başladı, sonra milli birlik ve kardeşlik projesine döndü. Ondan sonraki 2013’te çözüm süreci girişimi oldu ve nihayetinde 1 Ekim 2024’te başladığını kabul edersek ‘Terörsüz Türkiye’ hedefine yönelik süreç, aslında bir birikimin ortaya çıkardığı yeni bir aşama olarak tanımlanmalıdır” diye konuştu.
Uçum, “Terörsüz Türkiye süreci başladığında devlet bu konuyu bir inisiyatifle başlattı, bir devlet politikası olarak hayata geçirdi ve bir devlet projesi olarak da sürdürüyor. Geçmişteki girişimlerden en önemli farkı böyle değerlendirilebilir. Geçmişte hükümet inisiyatifi olan, hükümet politikası olan girişimler, terörsüz Türkiye süreci bakımından bir devlet inisiyatifi ve bir devlet politikası olarak gündeme girdi. Aradaki en büyük farklardan birisi bu” dedi.
Terörsüz Türkiye hedefinin Kürt meselesi ile bir bağlantısının olmadığını dile getiren Uçum, “Cumhurbaşkanımızın ülke liderliğinde, Sayın Bahçeli’nin cesur kararlı siyasi liderliğinde, Cumhur İttifakı’nın ve toplumun diğer kesimlerinin büyük desteğinde, DEM yönetiminin soğukkanlı, ölçülü, yapıcı yaklaşımlarıyla, sonuçta bir süreç yönettik. Ama bu konu nasıl ele alındı bunun altını çizmek istiyorum. Devlet ‘Terörsüz Türkiye’ hedefine ilişkin konuyu, bir devlet inisiyatifi olarak başlattığında, bunu bir Kürt meselesi olarak ele almadı. Bu tamamen sistematik terörün sona erdirilmesi, terör örgütünün sona erdirilmesi, fiilen ortadan kaldırılması, demokratik siyaset alanının açılması, demokratik siyaset üzerindeki terör vesayetinin kaldırılması konusu olarak ele alındı. Bu iki şeyin birbirine karıştırılmaması gerekiyor. ’Terörsüz Türkiye hedefi Kürt sorunun çözümüne ilişkin bir projedir’ bağlantısı kurup, kimlik hakları üzerinden birtakım müzakereler yapmaya çalışanlar, ya bu işin niteliksel farkını görmüyorlar ya da bilinçli bir biçimde karıştırıyorlar. Terörsüz Türkiye hedefiyle bizim Kürtlerimizi özdeşleştiren, bütün yurttaşlarımız gibi onların demokratik taleplerini bir kimlik grubu üzerinden buraya bağlayan yaklaşımları, biz fikri manipülasyonlar olarak görüyoruz, hatta bunun üzerine yapılan, sürece yönelik fikri sabotajlar olduğunu düşünüyoruz” ifadelerini kullandı.
‘Bir dizi başarı elde ettik’
Terör örgütünün kendisini feshetmesinin ardından silah bırakma süreçlerinin 11 Temmuz’da başladığını söyleyen Uçum, şöyle konuştu:
“Bu süreç hızlanarak devam ediyor. 52 yıldır Türkiye Cumhuriyeti tarihindeki en uzun süreli sistematik teröre dayanan, hukuk dışı faaliyetin sona erdiği bir dönem yaşadık son 1 yılda. Başka ne oldu bu son 14 ayda? TUSAŞ saldırısı dışında şükürler olsun demek lazım artık şehitlerimiz gelmiyor, insanlarımız ölmüyor. Doğu ve Güney Doğu’daki şehirlerimizde umut arttı, Türkiye toplumunun tamamında umut arttı. Terörle kesintisiz mücadele devam etmesine rağmen, terörle mücadelenin maliyeti çok azaldı. Bunun anlamı şu; biz şimdiye kadar Terörsüz Türkiye hedefinde bir dizi başarı elde ettik. Biz bir birikim oluşturduk. Yani bundan sonra bu süreçte diyelim ki birtakım sapmaları olsa bile, bizim bu kazandıklarımız, bizim artık birikimimizin bir parçası haline geldi. Buradan geriye gidiş yok. Yeniden bir terörist ortaya çıksa bile, yeniden bir tedhiş pozisyonu ortaya çıksa bile bunun eskisi gibi olma ihtimali yok.”
‘Komisyon rapor oluşturma aşamasına geçti’
Sürece ilişkin en önemli hamlelerden birisinin TBMM’nden geldiğini belirten Uçum, şunları söyledi:
“Terörsüz Türkiye hedefi bir devlet inisiyatifi olarak başlayıp, bir devlet politikası olarak devam ettiği için, devletin en önemli karar organı, yasama organı, denetim organı olan Türkiye Büyük Millet Meclisi de bu politikanın çok etkili ve güçlü bir parçası oldu. TBMM’de kurulan komisyon bence tarihi bir görev yaptı. Komisyon 5 Ağustos‘ta kurulduktan sonra yoğun bir dinleme faaliyeti yaptı, bu dinlemelerde 134 kişi ve kuruluş temsilcisi dinlendi. En son dinleme faaliyetini de komisyonun temsilcilerinden oluşan 3 milletvekilinden heyet İmralı’da yaptı. Dinleme faaliyetini tamamladıktan sonra da komisyon şu anda raporunu oluşturma aşamasına geçti. Bu komisyon Meclis’te temsil edilen bir parti hariç, bütün partileri bir araya getiren bir komisyon olmasıyla meşrutiyeti son derece yüksektir. Biliyorsunuz bu komisyonun aralık ayında görev süresi doluyor. Eğer isterse kendi kararıyla, 2 aylık sürelerle görev süresini de uzatabilir.”
‘Örgüt mensuplarına farklı kategoride değerlendirme yapılmalı’
Uçum, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Terör örgütü mensuplarının hepsine aynı statü tanımlanıp, aynı şekilde mi düzenleme yapmak gerekir? Bu konuda da edindiğimiz izlenimlere göre, yaklaşımlara göre, farklı kategorilerde değerlendirme yapılmasının daha doğru olacağı şeklinde bir bakış olduğunu görüyoruz. Dolayısıyla hiç suç işlememişler, hafif suç işlemişler, ağır suç işlemişler, yönetici pozisyonunda olanlar, üst düzey yönetici olanlar, sade üye olanlar gibi farklı kategoriler üzerinde hukuksal düzenlemeler gündeme gelebilir. Yani artık komisyonun rapor oluşturma aşamasındayız. Komisyon, raporunu ay sonuna kadar oluşturursa, 2026 yılının ilk ayları içerisinde geçiş sürecine ilişkin hukuki düzenlemeler de meclisin gündemlerinde oluşur.”
‘Bu tarihi bir fırsat’
Terör sorununun çözülmesi durumunda Türkiye’nin yükselişe geçeceğini belirten Uçum, “Türkiye bu sorunu çözerse, Cumhuriyet’in bir yükseliş dönemi yaşanacağı herkes tarafından fark ediliyor. Dolayısıyla bu zorlukları olan bir süreç ama bu zorluklara rağmen çok ciddi bir mesafe katettiğimizi ben somut olarak görüyorum. Çok iyi bir noktada olduğumuzu düşünüyorum. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ülke liderliği ile Sayın Bahçeli’nin, her yeri geldiğindeki cesur ve kararlı yaklaşımlarıyla, Meclis’in büyük çoğunluğunun ortaya koyduğu iradeyle, toplumun büyük desteğiyle şimdiye kadar geldiğimiz bu nokta, Terörsüz Türkiye’de hedefe ulaşacağımızı, başarıya ulaşacağımızı gösteriyor, umutlarımızı artırıyor. Hakikaten bu tarihi bir fırsat, hakikaten başarmanın eşiğindeyiz ve inanıyorum ki hep birlikte başaracağız” ifadelerini kullandı.
