(The Turkish Post) – Orta Doğu’da dünyayı felaketin eşiğinden döndüren son dakika diplomatik hamleleri, küresel enerji piyasalarına derin bir nefes aldırdı. İran’ın, ABD ve İsrail ile varılan iki haftalık ateşkes anlaşmasının bir parçası olarak Hürmüz Boğazı’nı geçici olarak yeniden açmayı kabul etmesi petrol fiyatlarını çakıldı.
Piyasalardaki panik havasının dağılmasıyla birlikte Batı Teksas türü ham petrolün (WTI) varil fiyatı yüzde 19’a varan dramatik bir düşüşle 91 dolar seviyelerine kadar geriledi. Bu oran, WTI için 2020’den bu yana kaydedilen en sert gün içi düşüş olarak tarihe geçti. Uluslararası gösterge Brent petrol ise Salı gününü 109 dolar civarında kapattı.
İLK YÜZ YÜZE GÖRÜŞME İSLAMABAD’DA
Amerikan CNN televizyonuna göre İsrail, müzakereler devam ederken İran’ı bombalamayı askıya almayı kabul etti. Axios’un edindiği bilgilere göre ise, ABD ile İran heyetleri arasındaki ilk tur yüz yüze görüşmelerin bu Cuma günü Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yapılması planlanıyor.
Sürece dair İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’den de bir açıklama geldi. Arakçi, X platformundan yaptığı paylaşımda, boğazdan güvenli geçişin “İran silahlı kuvvetleriyle koordinasyon yoluyla ve teknik sınırlamalar dikkate alınarak” mümkün olacağının altını çizdi.
KRİZİN FATURASI: GÜNDE 9 MİLYON VARİL KAYIP
Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin yaklaşık beşte birinin transit geçiş güzergahı olan Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması, enerji piyasalarını haftalardır felç etmişti. WTI petrolü, savaşın başladığı Şubat ayı sonundan bu yana hala yaklaşık yüzde 40 primli işlem görüyor.
ABD hükümeti tahminlerine göre, sevkiyatların kesintiye uğramasının Nisan ayında kilit Orta Doğulu üreticilerin günde 9 milyon varilden fazla petrol üretimini durdurmasına yol açması bekleniyor.
“TOPARLANMA AYLAR SÜRECEK”
Fiyatlardaki sert düşüşe rağmen uzmanlar, enerji tedarik zincirindeki hasarın hemen onarılamayacağı konusunda uyarıyor. Westpac Banking Corp. Emtia Araştırmaları Başkanı Robert Rennie, sahadaki gerçekliğe dikkat çekerek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Fiziksel sistem bir anda eski haline dönemez. Kapatılan kuyuların yeniden faaliyete geçirilmesi, mürettebat ve gemilerin yeniden konumlandırılması ve rafineri stoklarının yeniden oluşturulması aylar alacaktır.”
Küresel piyasalar şimdi, Cuma günü İslamabad’da başlayacak müzakerelerden çıkacak sonuçlara ve Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin fiilen ne zaman normale döneceğine kilitlenmiş durumda.
