(The Turkish Post) – TUNA CEVHER
Türkiye, e-imzaların kötüye kullanımıyla gerçekleştirilen sahte diploma skandalıyla sarsılıyor. Soruşturma kapsamında kamu kurumlarının dijital sistemlerine sızılarak yüzlerce kişinin mezuniyet bilgileri manipüle edildi. Aralarında akademik unvan kazananların, hatta kamuya atanıp maaş alanların bulunduğu bu kişiler hakkında yürütülen soruşturmada 199 şüpheli tespit edildi; 65 kişi hakkında iddianame hazırlandı, 37’si tutuklandı.
Skandalın büyüklüğü kadar çarpıcı olan başka bir şey daha var: Henüz tek bir üst düzey kamu görevlisi bile istifa etmedi.
DİJİTAL DEVLET, DİJİTAL ZAFİYET
Adalet Bakanlığı ve savcılık iddiaları doğrularken, olayda e-imza sisteminin kolayca kopyalanabilir yapısı dikkat çekti. Şüphelilerin, üniversitelerin sistemlerine erişim sağlayarak sahte diplomalar ve not dökümleri oluşturdukları belirlendi. Bu durum, e-devlet altyapısının dijital güvenlik zafiyetlerini tartışmaya açtı.
Bilişim güvenliği uzmanları, iki aşamalı kimlik doğrulamanın eksikliği gibi ciddi sistem açıklarının göz ardı edildiğini vurguluyor. Türkiye’nin dijital dönüşümdeki iddialı söylemleri ile bu zafiyetler arasındaki çelişki giderek daha görünür hale geliyor.
LİYAKAT YERİNE SESSİZLİK
Olay sadece teknik bir güvenlik açığı değil, aynı zamanda devlet kurumlarında liyakat ve denetim mekanizmalarının nasıl çalıştığına dair de büyük soru işaretleri doğuruyor. İddialara göre diplomalar, noterlerden üniversite sekreterliklerine kadar pek çok kurumun gözünden kaçmış. Kimse sorgulamamış, kimse kontrol etmemiş.
En çarpıcısı ise ne YÖK’ten ne ilgili bakanlıklardan ne de rektörlüklerden herhangi bir istifa ya da kamuoyunu tatmin edecek bir açıklama yapılmadı. Skandalın kamuya yansımasından bu yana geçen sürede sorumluluk almayı tercih eden olmadı.
SİYASİ BOYUT: NEDEN HİÇBİR SORUMLU ÇIKIP İSTİFA ETMİYOR?
Muhalefet partileri, kamu vicdanını rahatlatacak adımların atılmadığını savunuyor. DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, “Bu çapta bir skandalın yaşandığı bir ülkede hiçbir yöneticinin sorumluluk üstlenmemesi düşündürücüdür” açıklamasıyla istifa çağrısında bulundu. Ancak iktidar kanadından gelen açıklamalar daha çok “her ülkede yaşanabilecek dijital dolandırıcılık” minvalinde.
Bu açıklamalar, kamuoyunun gözünde sorunun ciddiyetini hafife alma riski taşıyor. Zira mesele birkaç sahte belge meselesi değil; sistemin bütünlüğüne olan güvenin zedelenmesi.
WEBER NE DERDİ?
Alman sosyolog Max Weber’e göre, modern bürokrasinin temelinde şeffaflık, hesap verebilirlik ve görev ahlakı yatar. Weber’in “kamusal görev kutsaldır” anlayışı, kamu görevlisinin kendi hatasında sorumluluk almasını da içerir. Türkiye’de bu olayda ise ne hesap soran var ne de hesap veren.
İstifa, gelişmiş demokrasilerde bir erdem göstergesi olarak kabul edilirken, Türkiye’de bu mekanizma işlemiyor. Koltuğun dokunulmazlığı, halkın güveninden daha öncelikli tutuluyor.
GENÇLER NE DİYOR?
Skandaldan en çok etkilenen kesimlerden biri de gençler. Yıllarca emek verip KPSS, ALES gibi sınavlara giren gençler, sahte belgelerle atanan kişiler karşısında çaresiz hissediyor. Sosyal medyada tepkiler büyüyor; “Hakkımız çalındı” diyen binlerce genç adalet bekliyor. Üniversite mezunu birçok genç için bu skandal, zaten kırılgan olan gelecek umutlarını iyice zayıflatmış durumda.
BİR SKANDALIN SESSİZLİĞİ
Sahte diploma olayı, dijital devletin güvenliğinden kamu yönetimindeki etik anlayışa kadar birçok alanı sorgulatıyor. Türkiye’nin bu skandaldan sadece teknik değil, ahlaki bir ders de çıkarması gerekiyor. Toplum, artık sadece faillerin değil, ihmali olan yöneticilerin de sorumluluk almasını bekliyor. Çünkü bazı olaylar sadece adli değil, ahlaki sorumluluk da gerektirir.
