(The Turkish Post) – TUNA CEVHER
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı Ekim 2025 Ücretli Çalışan İstatistikleri, ekonomide sıkça dile getirilen “toparlanma” söylemiyle sahadaki tablo arasındaki mesafenin giderek açıldığını ortaya koydu. Toplam ücretli çalışan sayısı yıllık bazda artış gösterirken, üretim ekonomisinin omurgası olan sanayi sektöründe istihdam kaybı hız kesmeden devam ediyor.
TOPLAM ARTIŞ VAR, AMA SANAYİ GERİLİYOR
TÜİK verilerine göre sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörlerinin toplamında ücretli çalışan sayısı Ekim 2025’te bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 1 oranında arttı. Ücretli çalışan sayısı 15 milyon 860 bin seviyesinden 16 milyon 20 bin kişiye yükseldi. Ancak bu artış, sektörler arasındaki derin ayrışmayı gizlemeye yetmiyor.
Aylık bazda bakıldığında ise tablo daha dikkat çekici. Eylül ayında 16 milyon 172 bin olan ücretli çalışan sayısı, Ekim’de 152 bin kişi azaldı. Yani yıllık artışa rağmen istihdamda kısa vadeli bir daralma yaşandı.
SANAYİDE 15 AYDIR SÜREN KAYIP
Veriler, sanayi sektöründeki istihdam erimesinin geçici olmadığını gösteriyor. Sanayi sektöründe çalışan sayısı Ekim 2025’te yıllık bazda yüzde 3,5 azaldı. Bu düşüşle birlikte sanayi istihdamında yıllık gerileme üst üste 15. aya ulaştı.
Sanayide çalışan sayısı en son Temmuz 2024’te sınırlı bir artış göstermişti. O tarihten bu yana tablo değişmedi. Aralık 2022’de ulaşılan zirveden bu yana sanayi sektöründe yaklaşık 245 bin kişilik istihdam kaybı yaşandı. Üretimin merkezinde yer alan imalat sanayisinde ise istihdam kaybı yıllık bazda yüzde 3,8’e ulaştı.
TEKSTİL ALARM VERİYOR
Sanayi içindeki en çarpıcı düşüşlerden biri tekstil sektöründe yaşanıyor. Tekstil ürünleri imalatında çalışan sayısı Ekim 2025’te yıllık bazda yüzde 10,2 gerileyerek 420 bin seviyesine düştü. Tekstildeki istihdam kaybı 2022 Ekim ayından bu yana kesintisiz sürüyor.
Bu tablo, yüksek maliyetler, kur politikası, dış pazarlardaki daralma ve rekabet gücündeki aşınmanın artık doğrudan istihdama yansıdığını gösteriyor. Uzun süredir dile getirilen “rekabetçi üretim” hedefi, sahada karşılığını bulmuyor.
İNŞAAT VE HİZMETLE AYAKTA DURAN İSTİHDAM
Sanayideki kayıplara karşın, inşaat ve ticaret-hizmet sektörlerinde istihdam artışı sürüyor. İnşaat sektöründe yıllık artış yüzde 6,2 olurken, ticaret-hizmet sektöründe yüzde 2,5’lik artış kaydedildi.
Bu durum, toplam istihdam rakamlarının yukarı yönlü görünmesini sağlasa da ekonominin üretimden uzaklaşarak daha kırılgan alanlara yaslandığı yönündeki eleştirileri güçlendiriyor. Sanayi istihdamı azalırken hizmet ağırlıklı büyümenin kalıcı refah üretip üretmeyeceği sorusu ise yanıtsız kalıyor.
AYLIK VERİLER DE UMUT VERMİYOR
Sanayi sektöründeki istihdam kaybı yalnızca yıllık değil, aylık bazda da sürüyor. Ekim ayında sanayi istihdamı bir önceki aya göre yüzde 0,3 azaldı. Temmuz 2024’ten bu yana geçen 15 aylık dönemde yalnızca Temmuz 2025’te çalışan sayısı sabit kaldı; diğer tüm aylarda düşüş kaydedildi.
Bu tablo, firmaların yeni yatırım ve istihdam kararlarında temkinli davrandığını, belirsizlik ortamının üretim cephesinde hâlâ dağılmadığını gösteriyor.
ENFLASYON DÜŞÜYOR, GÜVEN GELMİYOR
Enflasyonda düşüş eğiliminin öne çıktığı bir dönemde sanayi istihdamının bu denli gerilemesi, sorunun yalnızca fiyat istikrarıyla sınırlı olmadığını ortaya koyuyor. Üretim, yatırım ve istihdam üçgeninde yaşanan bu kopukluk, ekonomideki yapısal sorunların giderek daha görünür hale geldiğine işaret ediyor.
Veriler, belirsizlik sisinin henüz dağılmadığını ve sanayi cephesinde ileriyi görebilecek bir netliğin oluşmadığını açık biçimde gösteriyor.
