(The Turkish Post) – Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklık, transatlantik ilişkilerde yeni bir çatlak yarattı. ABD Başkanı Donald Trump, bölgedeki seyrüsefer serbestisini sağlamak amacıyla müttefiklerinden mayın temizleme gemisi ve asker desteği talep ederken, isteğinin karşılık bulmaması durumunda NATO’nun varlığını tartışmaya açacağının sinyallerini verdi.
“MÜTTEFİKLER YANIMIZDA DURMUYOR”
İngiliz Financial Times gazetesine mülakat veren Trump, Avrupa ülkelerinin Körfez petrollerine ABD’den daha fazla bağımlı olduğunu hatırlatarak “faturayı paylaşma” çağrısını yineledi.
Trump, “Biz her zaman müttefiklerimizin yanındaydık ama onlar bizim yanımızda olmuyor. Eğer Hürmüz’ü açmak için destek vermezlerse NATO’yu çok kötü bir gelecek bekliyor,” sözleriyle ittifakın geleceğini yardıma endeksledi.
Avrupa’nın elinde ABD’den daha fazla mayın temizleme gemisi bulunduğunu iddia eden Trump, bu gemilerin derhal bölgeye sevk edilmesi gerektiğini savundu.
Sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda ise İran’ın füze altyapısını hedef almaya devam ettiklerini belirterek, “İran anlaşmak istiyor ama henüz hazır değiller,” iddiasını sürdürdü.
ALMANYA’DAN NET RET
Trump’ın baskısına Avrupa kanadından en net yanıt Berlin’den geldi. Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, ülkesinin Hürmüz Boğazı’ndaki askeri bir operasyonda yer almayacağını kesin bir dille yineledi.
Wadephul, bu kararın Başbakan Friedrich Merz ve Savunma Bakanı Boris Pistorius tarafından da onaylandığını belirterek, “Çatışmanın aktif bir parçası olacak mıyız? Hayır,” dedi.
Güvenliğin ancak İran ile yapılacak diplomatik müzakerelerle sağlanabileceğini savunan Wadephul, daha önceki AB misyonlarının (Aspides) etkisiz kaldığına dikkat çekti.
“UKRAYNA İÇİN BİZ YARDIM ETTİK”
Röportajda transatlantik ilişkilerde derin bir çatlak yaratacak ifadeler kullanan Trump, ABD’nin geçmişte Avrupa’nın güvenliği için fedakarlık yaptığını ancak artık karşılık beklediğini vurguladı. Trump, durumu şu çarpıcı sözlerle özetledi:
“Çok nazik davrandık. Ukrayna konusunda onlara yardım etmek zorunda değildik. Ukrayna bizden binlerce kilometre uzakta… Ama onlara yardım ettik. Şimdi bakalım onlar bize yardım edecekler mi? Çünkü uzun zamandır diyorum ki, biz onların yanında olacağız ama onlar bizim yanımızda olmayacaklar. Ve onların orada olacağından da emin değilim.”
Trump, “NATO diye bir şeyimiz var” diyerek küçümseyici bir dil kullandığı ittifakın, Hürmüz Boğazı krizinde ABD’yi yalnız bırakması durumunda “çok kötü bir gelecekle” karşı karşıya kalacağı uyarısında bulundu. Bu çıkış, uluslararası ilişkiler uzmanları tarafından Trump’ın Hürmüz’deki askeri tıkanıklığı Avrupa’ya şantaj yaparak aşma girişimi olarak yorumlandı.
“ÖLÜM KUTUSU” RİSKİ VE LOJİSTİK KRİZ
Dünya petrol sevkiyatının beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı, 28 Şubat’tan bu yana fiilen kapalı durumda. ABD’nin sunduğu “savaş gemisi eşliğinde geçiş” planı ise askeri uzmanlar tarafından riskli bulunuyor.
Amerikalı komutanlar, İran’ın dronları ve küçük botlardan oluşan “sivrisinek filosu” ile bölgeyi bir “ölüm kutusu”na dönüştürebileceği uyarısında bulunuyor.
Boğazın iki yakasında bekleyen 600’den fazla tankerin tahliyesinin, güvenli senaryoda bile aylar sürebileceği belirtiliyor. Sigorta şirketlerinin savaş poliçelerini askıya alması, operasyonu daha da karmaşık hale getiriyor.
