(The Turkish Post) – MERT EREN
Türkiye ile Çin Halk Cumhuriyeti arasında diplomatik krize neden olan Çinli otomotiv devi BYD, Türkiye ile ilgili stratejik bir karar aldı. Çinli otomotiv devinin Avrupa’da görevli üst düzey yöneticilerinden elde edilen bilgilere göre; firma Türkiye’ye yaklaşık 2 milyar doları bulacak yatırım taahhüdünü askıya aldı. BYD’nin bu kararında Macaristan’da kurulan fabrikanın üretiminin bölge ülkelerinin ihtiyacını karşılaması gösterildi. Manisa Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma ve Çevre Derneği Başkanı Ali Suat Ertosun da, geçtiğimiz ay yaptığı açıklamada, BYD’nin fabrika kurma planından vazgeçtiğini iddia etmişti. 2025 yılında Türkiye’de 45 bin araç satışı gerçekleştiren ve bunun karşılığında milyarlarca lira gelir eden şirketin bu kararına, Türkiye’nin nasıl bir karar vereceği merakla bekleniyor.
Türkiye ile Çin arasında BYD krizi yaşanmaya devam ediyor. Çinli otomotiv devi BYD, Türkiye’ye yaklaşık 2 milyar doları bulacak yatırım taahhüdü karşılığında, gümrük muafiyetlerinden muaf tutulmuştu. Ancak Çinli şirket, geçen yıllar içinde yatırım sözünü bir türlü tutmadı. Bunun üzerine de Hazine ve Maliye Bakanlığı, BYD’nin gümrük işlemlerini askıya aldı. Ardından da şirketin gümrük muafiyetleri tamamen kaldırılmıştı. Uygulama nedeniyle de şirketin, yüzlerce müşterisiyle yaptığı satış sözleşmesini feshetmek zorunda kalmıştı. Ancak geçen ay, Çinli şirket, Hazine ve Maliye Bakanlığı’na verdiği taahhütlerin hepsini yerine getirme sözü vererek geri adım atmıştı.
BYD’nin Avrupa’da görev yapan yöneticilerine göre; bu adım elindeki araçları satma için yapılmış bir blöftü. Çinli firma, Türk tarafıyla konuşarak, taahhütlerini yerine getirme sözü verdi. Bu aşamada piyasada sözleşme yaptığı ve kaparo aldığı bütün araçları iç piyasaya soktu. Satış aşamasında da Manisa’da göstermelik bazı adımlar attı. Fakat elindeki bütün araçları sattıktan sonra geri adım attı.
BYD’nin Avrupa yetkililerine göre; yatırımlarda geri adım atılmasında, artan üretim maliyetleri, küresel ekonomik belirsizlikler ve Avrupa pazarına yönelik yeniden yapılandırma süreçlerinin yatırım kararlarını olumsuz etkilediği gibi etmenlerin etkili olduğu aktarıldı.
Türk diplomatik kaynaklar ise söz konusu karardan haberdar olmadıklarının altını çiziyor. Çinli otomotiv devine yaklaşık 2 milyar dolarlık bir yatırım karşılığında bazı imtiyazlar verildiğinin altını çizen kaynaklar, söz konusu kararın resmi yollardan kendilerine iletilmesi halinde, Türkiye’nin de bazı adımlar atacağının altını çizdi.
