(The Turkish Post) – KAMİL ASLAN
Sonradan söyleyeceğimi, ilk cümlemde dile getireyim. Kesinlikle Galatasaray’ın Victor Osimhen’i kadrosuna dahil etmesi büyük bir transfer başarısı. Bundan dolayı süreci başından beri yöneten yöneticileri kutlamak gerekiyor. Tabii ki, Osimhen’in bonservisi ile kadroya dahil edilmesi, hem Türk futbolunun gelişimi hem de Avrupa’da duyulması adına büyük bir adım. Ancak ben artık işin reklam tarafında değilim. Beni ilgilendiren, yapılan işlemlerin doğru ya da yanlış olduğunu dile getirmek. Ama Galatasaray’ın finansal yapısını yakından bilen ve takip eden bir kişi olarak söylemem gerekir ki, Osimhen’in alınması kısa vadede olumlu, ancak uzun vadede kulübün iflasına kadar gidecek bir sürecin, ayak sesidir. Bunu da hem yönetim hem de taraftar yaşayarak görecek ne yazık ki. Ayrıca Osimhen’in alacağı 20 milyon Euro’luk maaşın da takımın dengesini nasıl bozacağı, ligin ortasına doğru ortaya çıkacaktır.
Yıllardan beri yazıyorum. Türk futbolu doğru yönetilmiyor. Bunun sebebi de, spor yöneticilerinin çoğunluğunun futboldan anlamama. Kısacası iş adamları, şirket yönetir gibi, takımları yönetmeye çalışıyor. Kendi şirketlerinde yıl sonu zarar açıklanmasına müsaade etmeyen yöneticiler, takımların milyarlarca lira zarar etmesi karşısında ise üç maymunu oynamayı tercih ediyor. Çünkü kulüp borçları, başkan ve yöneticileri bağlamadığı için, pervasız harcamalar artarak devam ediyor. Bunun son örneğini Galatasaray’da görüyoruz. Ligi şampiyon tamamlayan ve Şampiyonlar Ligi’nde başarı hedefleyen yönetim ve teknik kadro, geçen sezonun flaş ismi Osimhen’i 80 milyon Euro ödeyerek kadrosuna dahil etti.
Üzülerek söylemem gerekir ki, futbol dünyasında artık büyük transferler sadece spor başarılarıyla değil, ekonomik büyüklükler ve kurumsal manipülasyonlarla da şekilleniyor. Son dönemlerin en çok konuşulan transferlerinden biri olan Osimhen’in astronomik bedelle yeni kulübüne transferi, bir kez daha bu sistemin arka planını tartışmaya açtı. Çünkü ortada sadece bir futbolcu değil, finansal bir illüzyon, hatta giderek yaygınlaşan bir dezenformasyon pratiği var. Bunun adına da sponsor transferi diyoruz. Siyasi oyuncunun transferi açıklanırken kulüp yetkilileri, “sponsor katkısı sayesinde” bu maliyetin karşılandığını öne sürdü. Ancak işin perde arkasına bakıldığında, bu “sponsor” denilen yapının çoğu zaman ya kulüp patronlarına ait bir şirket olduğu ya da ileride kulübe reklam geliri vaadiyle yapılan “kağıt üstü” anlaşmalar olduğuna şahit olacaksınız. Ancak bu transferde, sponsorun kim olduğu, ödemelerin nasıl yapılacağı ve bu ticaretin karşılığında Sarı Kırmızı takımın ne vereceğine dair hiçbir bilgilendirme yer almıyor. Dolayısıyla borsaya kota olmuş bir takımın, bütün alım ve satımları net olarak KAP’a bildirilmesi gerekiyor. Ama benim incelemelerimde hiçbir açıklamaya rast gelmedim.
Yine FIFA ve UEFA çatısı altında bulunan bütün takımların yönetmeliğine göre; kulüplerin harcamaları, gelirleriyle orantılı olmak zorunda. Ancak bu “sponsor” yöntemleriyle takımlar, olmayan bir gelir yaratılıyor. Açıkçası suni bir bilanço oluşturuluyor ve bu da finansal fair play’in (FFP) fiilen delindiği anlamına geliyor. Aslında sponsorluk gibi sunulan bu gelirler, çoğu zaman gerçek piyasa değerinin çok üzerinde gösteriliyor, şeffaflıktan uzak ve çoğunlukla denetlenemez olarak kalıyor. Bu açıdan Victor Osimhen elbette kaliteli bir futbolcu. Ancak piyasa koşullarında 120-130 milyon euroyu bulan bonservis bedelinin, salt sportif karşılığıyla açıklanması mümkün değil. Bu transfer, gelir-gider dengesi ciddi biçimde bozuk olan birçok kulüp için bir “prestij yarışı”nın sonucu. İşin acı tarafıysa, bu yarışın, sadece sahada değil, muhasebe tablolarında yapılıyor olması. Sponsorluk adı altında kulüplere pompalanan para, çoğu zaman gerçek bir pazarlama faaliyeti değil, yalnızca bilanço makyajı olarak öne çıkıyor.
Victor Osimhen’in sponsor kanalıyla transfer edildiği iddiası, sadece kulüpleri değil, taraftarı da kandırıyor açıkçası. Taraftarlar, kulübünün yıldız isimleri kadrosuna katmasından mutluluk duyar haliyle. Ne var ki, taraftarlar kulüplerinin borç batağına sürüklendiğini, geleceğinin ipotek altına alındığını göremiyor. Zira medyada transferlerin perde arkası değil, sadece forma giyme törenleri gösterilerek, kamuoyu nezdinde algı oyunu oynanıyor. Bu da, futbolu giderek gerçeklikten daha da koparıyor. Bu açıdan UEFA’nın, FIFA’nın ve bağımsız finansal denetçilerin bu “sponsor desteği” adı altında yapılan finansal manipülasyonları daha sıkı ve şeffaf şekilde denetlemesi gerekiyor. Sponsorluk anlaşmaları bağımsız piyasa araştırmalarıyla fiyatlandırılmalı ve kulüple doğrudan bağı olan şirketlerin sponsorluğu sınırlanmalı.
OSİMHEN’İN MALİYETİ 124 MİLYON EURO
Son olarak şunun da altını çizmem gerekiyor. Victor Osimhen için Galatasaray, Napoli’ye 80 milyon Euro bonservis, 22 milyon maaş, 8 milyon imza parası ve 14 milyon da menajer komisyonu verecek. Dolayısıyla siyahi oyuncunun takıma maliyeti 124 milyon Euro’ya tekabül ediyor. Bunu Türk lirasına çevirdiğiniz 5.4 milyar TL’ye tekabül ediyor. Kısacası takımın 18 milyar liralık borcu, bir anda 24 milyar seviyesine yükseliyor. Bu rakamlar ışığında, yıldız oyuncunun transferi artık sadece sportif bir karar değil, aynı zamanda karmaşık bir finansal mühendislik örneği haline geldi. Sponsor hikâyeleriyle süslenen Osimhen’in transferi, sadece futbolun geleceğini karartmıyor. Küçük kulüplerin de nefes almasını imkânsız hale getiriyor. Yeşil sahalardaki oyunun adaletini yok ediyor. Ne yazık ki, bir kulüp yönetiminin yaptığı fahiş bir hata, diğer yöneticiler tarafından da tekrarlanıyor. Dolasıyla takımlarımız, Fransızların ünlü takımı Lyon’un düştüğü borç batağı krizine adım adım yaklaşıyor. Çünkü, transfer için kasadan çıkardığınız rakamı, reklam, forma, hazırlık maçı, katılım payı ve kombine satışından çıkarmanız gerekiyor. O zaman soralım: Galatasaray, Osimhen için verdiği parayı nasıl karşılayacak? Şayet Galatasaray Şampiyonlar Ligi’nde istediği performansı gösteremezse, siz o zaman gümbürtüyü dinleyin… Bana kalırsa artık borç yapan başkan ve yöneticiler, harcamalardan sorumlu olsun. Yeni yönetimler de, bunları ibra etmesin…
