(The Turkish Post) – İran geçen yıl 31’i kadın 975 kişiyi idam etti, insan hakları örgütleri sayının “korkunç şekilde yükseldiğine” dikkat çekti.
Norveç merkezli İran İnsan Hakları (IHR) ve Fransız topluluk Ölüm Cezasına Karşı Birliktelik (ECPM) bunun, İran’daki idam cezalarını takip etmeye başladıkları 2008’den beri kaydedilen en yüksek sayı olduğunu bildirdi.
İki örgüt yaptıkları ortak açıklamada, Tahran’ı idam cezasını siyasi baskı aracı olarak kullanmakla suçladı. Açıklamada, “İnfazlar, İslam cumhuriyetinin kendi halkına karşı başlattığı savaşta gücü elinde tutma aracı” denildi.
İran’da 2024’ün son çeyreğinde her gün ortalama beş kişinin idam edildiği de kaydedildi. Geçen yılın verileri 834 kişinin idam edildiği 2023’e göre yüzde 17’lik artışa işaret ediyor. İnfazların dördü halka açık şekilde gerçekleştirildi.
İran yasaları cinayet, tecavüz ve uyuşturucu kullanımı gibi suçlara idam cezası öngörürken aynı zamanda “yeryüzünde bozgunculuk yapmak” ve “isyan” gibi siyasi muhaliflerin hedef alınabileceği muğlak suçlamalar için de idam isteniyor.
Mahsa Amini protestocularına idam
Son iki yıldaki idamlar Eylül 2022’de patlak veren Mahsa Amini protestolarıyla bağlantılı görülüyor. Mahsa Amini, 13 Eylül 2022’de başkent Tahran’da “başörtüsünü kurallara uygun şekilde takmadığı” gerekçesiyle ahlak polisi tarafından karakola götürülmüş, 16 Eylül’de ölüm haberi gelmişti. Amini’nin polis gözetimindeki ölümü protestoları tetiklemişti.
Örneğin geçen yıl Muhammed Kubadlu 2022 protestoları sırasında bir polise aracıyla çarparak öldürmekten idam edildi. İnsan hakları örgütleri 23 yaşındaki Kubadlu’nun bipolar hastası olduğunu, teşhisin kanıtlarıyla mahkemeye sunulmasına rağmen infazın gerçekleştirildiğini belirtiyor. Gulamreza Resai de geçen Ağustos ayında protestolar sırasında bir Devrim Muhafızını öldürmekten idam edildi ancak 34 yaşındaki Resai’nin ifadesinin işkence ile alındığı belirtiliyor.
Öte yandan insan hakları örgütleri geçen yıl gerçekleştiği iddia edilen 39 idama dair kanıt toplayamadıkları için verilere dahil etmediklerini bildirdi. Bu yıl ise şimdiye kadar 121 kişinin idam edildiği tespit edildi.
