(The Turkish Post) – HALİS GÜL
Son yıllardaki gelişmelere bakınca herkeste İran ve İsrail ile ilgili şöyle bir kanaat oluşuyor: İran’da bolca altı boş tehditler, gerçekleri örtme çabaları ve beceriksizlikler… İsrail’de ise kusursuz suikastler yani önce icraati gerçekleştirip sonra konuşma var… Bu yazı bir İsrail ya da ABD güzellemesi değil. Acı ama gerçeklerin analizi.
31 ARALIK 2019: IRAK’TA ABD KARŞITI PROTESTOLAR
Çok gerilere gitmeden ve her ne kadar ABD operasyonu olsa da İran Devrim Muhafızları Komutanı Kasım Süleymani’nin öldürülmesi ile başlayalım. Tarihler 2019’un son gününü gösterirken Irak’ta ABD büyükelçiliği önünde gösteriler olmuştu. ABD’nin Bağdat Büyükelçiliği önünde toplanan binlerce kişi, Amerikan güçlerinin Irak’ta İran destekli Haşdi Şabi’ye bağlı Hizbullah Tugayları’na yönelik hava saldırılarını protesto etti. Göstericiler elçiliğin dış duvarını yaktı. Amerikan güçleri protestocuları uzaklaştırmak için göz yaşartıcı gaz kullandı. Savunma Bakanı Mark Esper, Irak’ta 5 bin ABD askerinin olduğunu ve elçilik çalışanlarına destek için yaklaşık 750 askerin gönderildiğini belirtti. Amerikalı diplomatların ve personelin büyükelçilik binasındaki güvenli odaya alındıkları bildirildi. Saatler süren ve elçilik çalışanlarına büyük korku yaşatan olaydan sonra ABD Başkanı Donald Trump, Twitter hesabından yaptığı açıklamada saldırıyı “Tahran’ın organize ettiğini” belirterek şunları yazdı: “İran bizim binalarımızda kaybedilen hayatlar ve verilen zarardan sorumlu tutulacak. ÇOK BÜYÜK bir bedel ödeyecekler. Bu bir uyarı değil, bu bir tehdit. Mutlu yıllar!”
***
3 OCAK 2020: KASIM SÜLEYMANİ’YE BAĞDAT’TA SİHA İLE SALDIRI
Bu olaydan 3 gün sonra, 3 Ocak 2020’de İran Devrim Muhafızları Komutanı Kasım Süleymani, uçakla geldiği Irak’ın başkenti Bağdat’ta Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump’ın talimatıyla düzenlenen bombalı saldırıya uğradı. Suikast, Bağdat Uluslararası Havaalanı yakınlarında seyahat eden ve birkaç yolcu taşıyan bir konvoya karşı düzenlenen bir silahlı insansız hava aracı (SİHA) saldırısı ile gerçekleşti. Saldırı sonucunda, İran’ın 3 numaralı ismi olan Kasım Süleymani ve beraberindeki Haşdi Şabi komutanı Ebu Mehdi el-Mühendis de dahil olmak üzere 8 kişi hayatını kaybetti.
***
3 GÜNLÜK YASTA CENAZE 4 BİN 200 KM. YOL KAT ETTİ
Saldırının ardından İran’da 3 günlük yas ilan edildi, ABD’den intikam alınacağı sözü verildi. Süleymani’nin cenazesi 5 günün ardından toprağa verilebildi. Zira cenaze iki ülkede birçok şehir dolaştırıldı. İlk olarak Irak Şiileri’nin kutsal beldelerine götürüldü. Kasımiye ile başlayan cenazeyi gezdirme, Bağdat’a 100 kilometre uzaklıkta bulunan Kerbela’ya, Kerbela’nın ardından 75 km mesafedeki Necef’e gitme ile devam etti. Necef’teki törenle cenazenin Irak yolculuğu sona erdi ve cenaze bir uçakla İran’a gönderildi.
Uçak yaklaşık 500 kilometre yol kat edip Ahvaz’a indi. Ahvaz’da binlerce kişinin katıldığı tören sonrası Süleymani’nin cenazesi İran’da yolculuğa çıktı. Cenazenin İran’daki 2. durağı Meşhed oldu. Ahvaz’a bin 635 km uzaklıktaki Meşhed, Şiilerin en önemli dini merkezleri arasında gösteriliyor. Meşhed’in ardından rota, 890 kilometre uzaklıktaki Tahran’dı. Başkent Tahran’daki törene İran’ın ruhani lideri Ali Hamaney de katıldı. Hamaney burada kendisine en yakın komutanlardan biri olan Süleymani için gözyaşı döktü.
Tahran’ın ardından cenaze Şii medreselerinin yoğun olduğu 150 kilometre uzaklıktaki Kum kentine götürüldü. Kum’daki törenden sonra 853 kilometre daha mesafe kat ettirilen cenaze Kirman’a ulaştı. Süleymani’nin de memleketi olan Kirman’da cenazeyi on binlerce İranlı karşıladı. Böylece cenaze, 2 ülke, 5 eyalet, 8 şehir ile toplamda 4 bin 200 km yol kat etmiş oldu.
İntikam yeminleri eden ve kan davasını sembolize eden kırmızı bayrak taşıyan kalabalık arasında yaşanan izdiham da Kirman’daki törendeydi.
***
6 OCAK 2020: CENAZE İZDİHAMINDA EN AZ 50 ÖLÜ
Kirman’daki cenaze töreninde büyük izdiham yaşandı. ‘ABD’ye ölüm’ diyen ve tabuta dokunmak isteyen binlerce İranlı birbirini ezdi. İzdihamda en az 50 kişi hayatını kaybetti, onlarca kişi de yaralandı. İzdiham nedeniyle cenazenin toprağa verilmesi de ertelendi.
***
8 OCAK 2020: İRAN’DAN ABD GÜÇLERİNE GÖSTERMELİK ATIŞLAR
İran, 8 Ocak 2020 tarihinde, Irak’ın Anbar vilayetindeki ABD askerlerinin bulunduğu Ayn el-Esad Hava Üssü’ne balistik füzeler ile saldırı düzenledi. İran’ın yarı resmi haber ajansı Fars Haber Ajansı saldırıyla ilgili görüntüleri paylaştı. Amerikalı ve Iraklı yetkililerin açıklamalarına göre saldırılar sonucunda ABD ve Irak vatandaşı kimse zarar görmedi, ancak İran medyasında 80 ABD askerî personelinin öldürüldüğüne dair haberler yayınlandı.
***
İRAN ARAYIP ‘İTİBARIMIZI KURTARMAMIZ LAZIM’ DEMİŞ
Oysa gerçekler Donald Trump’ın 7 Kasım 2023 tarihinde yaptığı açıklama ile ortaya çıktı: Eski başkan Trump şunları kaydediyordu: “İranlılar bizi aradılar, ‘Başka çaremiz yok, itibarımızı kurtarmak için sizi vurmamız lazım. Belli bir askeri üsse 18 füze fırlatacağız ama endişelenmeyin, füzeler üsse ulaşamayacak’ diyerek garanti verdiler. Söyledikleri gibi 18 füze atıyorlar, 5’i havada imha oluyor. Diğerleri üssün çevresine düşüyor. O gece en rahat olan bendim.”
***
NURETTİN ŞİRİN: SÜLEYMANİ 15 TEMMUZ KAHRAMANI
Öte yandan Kasım Süleymani hakkında da Türkiye’de farklı görüşler dile getirildi. Nurettin Şirin Süleymani’yi ‘şehit ve kahraman’ ilan ederken, Cübbeli Ahmet ‘zındık’ yorumunda bulundu.
İran’a yakınlığıyla bilinen Kudüs TV Genel Yayın Yönetmeni Nureddin Şirin, TV5’te katıldığı bir programda ABD tarafından öldürülen İran Devrim Muhafızları Komutanı Kasım Süleymani’nin 15 Temmuz darbe girişiminin engellenmesinde önemli rol oynadığını ileri sürdü. Şirin, “Cumhurbaşkanı Erdoğan, Süleymani’nin 15 Temmuz’da Türkiye için ne yaptığını biliyor.” dedi.
“Süleymani’nin öldürülmesi İran’da karşılıksız kalmayacaktır” diyen Şirin, İranlı generalin 15 Temmuz’daki rolüyle ilgili şöyle konuştu: “15 Temmuz darbe girişimin akamete uğratılması için kim ne yaptıysa ondan daha fazlasını yapan kişinin adı Kasım Süleymani’dir. Türkiye’de Amerika ve İsrail projeleri gerçekleşmesin diye, çiftçisinden Reis-i Cumhuruna, vatan savunması önce kime düşer, yani İran’ın Kirmanlısına mı düşer, Ankaralısına Konyalısına mı düşer? Ama ne yaptı Kirmanlı Süleyman? ‘Benim göğsümü ezip geçmedikçe, Türkiye’de bu amacına ulaşamayacaksın’ dedi.”
***
CÜBBELİ AHMET: KABİRLERİ ATEŞLE DOLSUN!
Kamuoyunda ‘Cübbeli Ahmet Hoca’ olarak bilinen Ahmet Mahmut Ünlü ise İranlı Kasım Süleymani aleyhine çok sert açıklama yaptı. “Allah, Sünnî kâtili Haşdi Şabi’nin kurucusu Kâsım Süleymânî ve diğerlerinin kabrini ateşle doldursun” ifadesini kullanan Ahmet Mahmut Ünlü, instagram hesabında şunları yazdı:
“İran’a bağlı Haşdi Şabi (el-Haşdü’ş-Şa‘bî) milislerinin kurucusu ve yöneticisi, Suriye’deki savaşta milyonlarca Müslümanın katline sebep olan, çoluk-çocuk ve kadın demeden bütün Müslümanlara işkence eden, ırzlara tasallut eden Kâsım Süleymânî ve Haşdi Şabi’nin üst düzey yedi büyük komutanının gebertilmesi bütün Müslümanları sürûra gark etmiştir. Allâh-u Te‘âlâ kabirlerini ateşle doldursun. Âmîn!
Kâsım Süleymânî’nin yönettiği Haşdi Şabi, Müslümanları öldürmekle yetinmeyip ciğerlerini söken ve ağızlarında çiğneyenlerdir. İşte İran budur! Haşdi Şabi budur! Fırsat bulsalar Türkiye’deki Ehl-i Sünnet’e de aynı böyle yapacaklar!”
https://www.yeniakit.com.tr/haber/cubbeli-ahmet-hocadan-kasim-suleymani-aciklamasi-991107.html
***
8 OCAK 2020: FÜZE ZANNEDİLİP YANLIŞLIKLA VURULAN UÇAK!
Ukrayna Havayolları’na ait Boeing 737 tipi bir yolcu uçağı, 8 Ocak 2020 günü Tahran İmam Humeyni Uluslararası Havalimanı’ndan havalanmasından 3 dakika sonra havada alev alarak pist yakınına düşmüş, kaza sonrası yolcu ve mürettebatın da içinde bulunduğu 176 kişinin tamamı hayatını kaybetmişti. Kaza sonrasında ilk önce İranlı yetkililer, uçağın teknik sorunlardan dolayı düştüğünü açıkladı. Ancak ilerleyen saatlerde bunun da yalan olduğu anlaşılıyordu.
Devrim Muhafızları Hava Kuvvetleri’ne bağlı bir hava savunma biriminin, yolcu uçağını bir Amerikan füzesi zannederek yanlışlıkla iki füzeyle vurduğu ortaya çıktı. ABD ile aralarındaki gerilimden dolayı İran’ın hava savunma sistemlerinin yüksek alarm düzeyinde olduğu ve hatalı atışın bundan kaynaklandığı belirtildi. Uçakta Kanada, Ukrayna, İsviçre, Afganistan ve İngiltere vatandaşlarının olduğu kaydedildi.
Uluslararası alanda baskı altında kalan İran Cumhurbaşkanı Ruhani, 11 Ocak 2020 tarihinde uçağın ‘insani bir hatayla düştüğünü’ belirterek, vatandaşlarını kaybeden tüm ülkelerin yetkililerinden özür dilemişti. Daha sonra yapılan açıklamalarda da uçakta ölen 176 kişinin ailelerinin her birine 150’şer bin dolar tazminat ödeneceği ifade edildi.
***
27 KASIM 2020: NÜKLEER FİZİKÇİ FAHRİZADE’NİN ÖLDÜRÜLMESİ
İran, 2010’da başlayan ve nükleer bilim insanları ile balistik füze programının başındaki isimlerin de hedef alındığı suikast ve sabotajlarda birçok üst düzey görevlisini kaybetti. Bunlardan sonuncusu da Muhsin Fahrizade oldu.
Fahrizade, 27 Kasım 2020’de Tahran’ın Abserd ilçesinde suikasta uğramıştı. Suikast, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun 2018’de İran’ın nükleer programıyla ilgili yaptığı bir sunumda Fahrizade’yi göstererek, ‘Bu ismi unutmayın’ sözlerini akıllara getirdi.
Suikastın yine Tahran’ın göbeğinde gerçekleşmesi istihbarat zafiyeti tartışmalarını da beraberinde getirdi. Hükümete bağlı İstihbarat Bakanlığı ile Devrim Muhafızları Ordusu İstihbarat Teşkilatı yetkilileri zafiyetlerle ilgili birbirlerini suçlamıştı.
UZAKTAN KUMANDALI MAKİNELİ TÜFEK İLE KUSURSUZ CİNAYET
CNN International ve Haaretz gazetesi, İran’ın nükleer programını yöneten Fahrizade’nin uzaktan kumandalı bir makineli tüfekle vurulduğunu duyurdu. Batılı ülkelerle İran’ı karşı karşıya getiren nükleer programın mimarı Fahrizade çok göz önünde bir isim değildi, kamuoyu önüne neredeyse hiç çıkmadı ve Tahran yönetimi tarafından üst düzey korunuyordu. Nükleer fizikçi Fahrizade ve yanındaki korumaları, başkent Tahran yakınlarındaki Abserd kasabasında güpegündüz bombalı ve silahlı saldırıyla hedef alındı. Koronavirüs salgınıyla kasıp kavrulan ülkede şehirler arası seyahat yasakları nedeniyle yollar boştu ve hafta sonu tatilinin başladığı Cuma günü saldırganlar pusu kurdu.
Eşiyle birlikte kurşun geçirmez lüks aracın içinde seyahat eden nükleer fizikçinin yanında korumaları da vardı. İlk olarak bir silah sesi duyuldu, ardından 150 metre uzaklıktaki bir başka araçtan çıkan uzaktan kumandalı makineli tüfek ateş açmaya başladı. Fahrizade’ye üç kurşun isabet etti, koruması da vuruldu. Kurşun sesleri kesilince uzaktan kumandalı makineli tüfeğin bulunduğu araç havaya uçtu.
SİLAHLAR, UYDUDAN KONTROL EDİLDİ
İran devlet televizyonuna konuşan bir yetkili, Fahrizade suikastında kullanılan silahların İsrail yapımı olduğunu söyledi. Adı açıklanmayan yetkili, “Siyonist rejim, Fahrizade suikastı için İran devrimi karşıtı unsurları kullandı. Terör saldırısında kullanılan silahlar uydudan kontrol edilebilen İsrail yapımı” dedi.
Silah o kadar isabetli ve hassastı ki, bilim adamının ondan birkaç santim uzakta oturan karısı saldırıdan yara almadan kurtuldu.
Dini lider Ayetullah Ali Hamaney’in askeri danışmanı Hüseyin Deghan ise, yine Twitter üzerinden “Bu mazlum şehidin katillerine gök gürültüsü gibi saldırıp, yaptıklarından pişmanlık duymalarını sağlayacağız” ifadesini kullandı.
***
3 OCAK 2024: SÜLEYMANİ’Yİ ANMA TÖRENİNDE PATLAMA: 103 ÖLÜ
İran’da 3 Ocak 2020’de Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) düzenlediği suikast sonucunda öldürülen Devrim Muhafızları Ordusu Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani’yi 4. yıl anma töreninde üst üste iki patlama oldu. Patlama sonucu en az 103 kişi hayatını kaybetti, 211 kişi yaralandı. 4 Ocak Perşembe günü millî yas ilan edildi.
Devrim Muhafızları Ordusu Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani’yi dördüncü yıl dönümünde anmak için bir araya gelen İranlıların toplandıkları yerde art arda iki patlama meydana geldi. İran’ın güneyindeki Kirman kenti yakınlarındaki mezarlık yakınlarında meydana gelen patlamalarda en az 103 kişinin öldüğü belirtildi. Çok sayıda kişi de yaralandı.
Kirman eyaletinden bir yetkili, patlamayı ‘terör saldırısı’ olarak nitelendirdi. Tasnim haber ajansında yer alan habere göre mezarlığın girişine konulan iki bomba yüklü çanta uzaktan kumanda ile patlatıldı. İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi, saldırıyı kınadı ve şu açıklamayı yaptı: “Şüphesiz, bu korkakça eylemin failleri yakında tespit edilecek ve iğrenç eylemleri için cezalandırılacaktır. Düşmanlar bilmelidir ki bu tür eylemler İran ulusunun sağlam kararlılığını asla bozamayacaktır.” Daha sonradan yapılan açıklamalarda, eylemin IŞİD terör örgütü tarafından üstlenildiği belirtildi.
***
19 MAYIS 2024: CUMHURBAŞKANI HELİKOPTERİ DÜŞTÜ
İran’ı sarsan olaylardan biri de cumhurbaşkanını taşıyan helikopterin düşmesi oldu. 19 Mayıs 2024 tarihinde Azerbaycan’dan İran’a dönen Bell 212 helikopteri, İran’ın Verzigan kenti yakınlarında düştü. Helikopterde bulunan İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi, Dışişleri Bakanı Hüseyin Emirabdullahiyan, Doğu Azerbaycan Valisi Malik Rahmeti ve Doğu Azerbaycan’daki Dinî Lider Temsilcisi Muhammed Ali Al-i Haşim dahil 8 kişiden kurtulan olmadı.
İran, olayın kaza olduğunu ve siste helikopterin dağa çarparak infilak ettiğini duyurdu. Kazadan bir gün önce, İran Meteoroloji Örgütü bölge için turuncu derecede hava uyarısı yayımlamıştı.
Eski Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif verdiği bir röportajda kazanın, ABD’nin İran’a uçak ve uçak parçaları satışına uyguladığı ambargo sebebiyle meydana geldiğini belirterek, “ABD’nin İran halkına karşı işlediği suçlar listesine kaydedileceğini” söyledi.
***
5 TEMMUZ 2024: YENİ CUMHURBAŞKANI PEZEŞKİYAN
Reisi’nin ölümünün teyit edilmesinin ardından dini lider Ali Hamaney 5 günlük ulusal yas ilan etti. Reisi’nin ardından 5 Temmuz 2024’te yapılan erken seçimde oyların çoğunluğunu alan reformist Mesud Pezeşkiyan İran’ın yeni cumhurbaşkanı oldu. Pezeşkiyan, 30 Temmuz 2024’te yemin ederek görevine başladı.
Pezeşkiyan’ın yemin töreni için İran’a gelen Hamas lideri İsmail Haniye ise törenlerin ardından Tahran’da geçtiği evinde gerçekleştirilecek suikast ile hayatını kaybedecekti. İlk bilgilere göre Haniye, güdümlü füze ile öldürüldü. Hamas lideri İsmail Haniye, kendisinden 111 gün önce 10 Nisan 2024’te de İsrail tarafından Gazze’de düzenlenen hava saldırısında 3 oğlu ve 4 torununu kaybetmişti.
***
***
