(The Turkish Post) – Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), bir eğlence mekanının iki erkek müşteriyi “damsız giriş yapılamaz” gerekçesiyle içeri almamasını cinsiyet temelinde ayrımcılık olarak değerlendirdi. Kurul, işletmeye 256 bin 357 lira idari para cezası verilmesine karar verdi.
Başvuruya konu olay, 8 Şubat 2025’te yaşandı. İki erkek arkadaş, biletlerini alarak kafe, restoran ve canlı müzik kulübü olarak faaliyet gösteren bir işletmede düzenlenen etkinliğe katılmak üzere mekana gitti. Ancak kapıdaki güvenlik görevlileri, “damsız giriş yapılamayacağı” gerekçesiyle ikiliyi içeri almadı.
Başvuru sahibi, biletlerini göstermesine rağmen görevlilerin yalnızca ücret iadesi yapılabileceğini söyleyerek kendilerini mekandan uzaklaştırdığını belirtti. Ayrıca etkinliğe ilişkin biletlerde ya da kurallarda iki erkeğin birlikte giriş yapamayacağına dair bir madde bulunmadığını, yalnızca kadın ve erkek sayısının dengelenmesine dikkat edileceğinin ifade edildiğini dile getirdi.
Durumu kabul etmeyen başvuran, önce işletmeye e-posta yoluyla şikayette bulundu, ardından TİHEK’e başvurdu. İşletme tarafından verilen yanıtta ise uygulamanın, içerideki kadın-erkek dengesini korumak ve kadın müşterilerin huzurunu sağlamak amacıyla yapılabildiği savunuldu.
İşletmenin avukatı da kuruma sunduğu görüşte, organizasyon şirketinin uygun görmediği kişileri bilet ücretini iade etmek kaydıyla etkinliğe almama hakkı bulunduğunu belirterek bu yetkinin kullanıldığını ifade etti. Savunmada ayrıca işletmede kadın-erkek eşitliğine aykırı bir tutum bulunmadığı ileri sürüldü.
“ERKEK OLMALARI NEDENİYLE ALINMADILAR”
TİHEK incelemesinde, başvuru sahiplerinin yalnızca erkek olmaları nedeniyle mekana alınmadığının anlaşıldığını ve bunun cinsiyet temelli farklı muamele oluşturduğunu belirtti.
Kararda, erkek müşterilerin alkol aldıktan sonra diğer kişileri rahatsız edebileceği yönündeki varsayımın somut bir temele dayanmadığı, toplumsal önyargılardan kaynaklandığı vurgulandı. Olası olumsuzlukların önlenmesi için güvenlik önlemlerinin artırılması gibi başka yöntemlerin uygulanabileceği de ifade edildi.
Kurul, söz konusu uygulamanın 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu kapsamında doğrudan ayrımcılık oluşturduğuna hükmetti. İhlalin niteliği ve toplumsal önyargılara dayanması dikkate alınarak işletmeye üst sınırdan 256 bin 357 lira idari para cezası verildi.
“CİNSİYET TEMELLİ AYRIMCILIK”
Konuyla ilgili değerlendirmede bulunan avukat Ayşenur Akdemir Çelik, eğlence mekanlarında sıkça karşılaşılan “damsız giriş olmaz” uygulamasının hukuki açıdan tartışmalı olduğunu söyledi.
Çelik, “Somut olayda bireysel bir değerlendirme yapılmadan yalnızca ‘damsız giriş olmaz’ denilerek kişilerin içeri alınmaması hukuken sorunlu görülmüştür. Erkek müşterilerin potansiyel olarak zarar vereceği varsayımıyla hareket edilmesi, toplumsal önyargıya dayanan cinsiyet temelli bir ayrımcılığa yol açmaktadır” dedi.
Verilen para cezasının yüksek olduğunu ancak kararın yerinde olduğunu düşündüğünü belirten Çelik, TİHEK’in kararının ayrımcılıkla mücadele açısından önemli bir mesaj içerdiğini ifade etti.
