(The Turkish Post) – Milyonlarca çalışanın merakla beklediği emeklilik reformunda kritik bir eşik aşıldı. SGK, çalışma şartları bakımından “ağır ve tehlikeli” kabul edilen iş kollarını yeniden tanımlayarak listeyi güncelledi. Yapılan son düzenleme ile özellikle ağır sanayi işçileri için emeklilik yaşı 5 ile 8 yıl arasında erkene çekilebilecek.
LİSTEYE 4 YENİ DEV SEKTÖR EKLENDİ
Daha önce madencilik, emniyet, sağlık ve basın gibi sektörlerle sınırlı olan yıpranma payı avantajı, sanayinin temel taşlarını oluşturan yeni alanları da içine aldı. 2026 yılından itibaren şu sektörlerde “fiilen” çalışan işçiler ek prim günü kazanmaya başlayacak:
Çimento Sanayi
Alüminyum Üretimi
Dökümhaneler
Cam Sanayi
SİSTEM NASIL İŞLİYOR? 360 GÜN ÇALIŞANA 450 GÜN PRİM
Dünya Gazetesi’nin haberine göre, yıpranma payı sistemi, işin risk ve zorluk derecesine göre çalışılan her yıla ek prim günü eklenmesi esasına dayanıyor. Düzenleme ile 12 aylık (360 gün) çalışma süresine, işin niteliğine göre 60, 90 veya 180 gün ilave ediliyor.
Örnek: Yılda 90 gün yıpranma hakkı olan bir işçi, SGK kayıtlarında o yılı 360 gün değil, 450 gün çalışmış gibi tamamlıyor. Bu birikimler, hem toplam prim gün sayısını artırıyor hem de yasal emeklilik yaşından doğrudan düşülüyor.
ŞARTLAR VE SINIRLAR: KİMLER FAYDALANABİLİR?
Erken emeklilik imkanından yararlanmak isteyen sigortalılar için bazı katı kurallar bulunuyor:
Fiili Çalışma Şartı: Hakkın elde edilebilmesi için işçinin söz konusu ağır işi sahada bizzat yapması gerekiyor. Aynı iş yerinde olsa dahi idari personeller (ofis çalışanları) bu haktan yararlanamıyor.
Asgari Süre: Emeklilik yaşından indirim yapılabilmesi için genel olarak en az 3.600 gün, yer altı maden işçileri için ise 1.800 gün fiili çalışma şartı aranıyor.
Yaş İndirimi Sınırı: Biriken haklar sayesinde emeklilik yaşı normal şartlarda en fazla 5 yıl öne çekilebiliyor. Maden işçileri gibi çok ağır kategorilerde bu süre 8 yıla kadar çıkabiliyor.
E-DEVLET ÜZERİNDEN “FHSZ” KONTROLÜ
Çalışanlar, işverenlerinin yıpranma payı bildirimlerini doğru yapıp yapmadığını e-Devlet sistemi üzerinden takip edebilecek. “SGK Tescil ve Hizmet Dökümü” belgesinde, prim günlerinin yanında yer alan “FHSZ” (Fiili Hizmet Süresi Zammı) ibaresi ve ilgili kodlar, hakkın sisteme işlendiğini teyit ediyor. Uzmanlar, meslek kodunun yanlış bildirilmesi durumunda hak kaybı yaşanabileceği konusunda uyarıyor.
UZMAN GÖRÜŞÜ: “MESLEK KODLARINA DİKKAT”
Sosyal güvenlik uzmanları, listenin genişlemesinin ağır sanayideki iş gücü kaybını önleyeceğini ve çalışan motivasyonunu artıracağını belirtiyor. Ancak vatandaşların SGK dökümlerindeki kodları sık sık kontrol etmesi, hata durumunda ise işveren aracılığıyla düzeltme talep etmesi büyük önem taşıyor.
