(The Turkish Post) – AYŞEM NARLI
Belki de, sosyal hayatta bizi en fazla zorlayan kelimelerden birisi “hayır” diyebilmek. Eşimiz, çocuğumuz ya da çevremizdeki herhangi bir birey, bizden bir talepte bulunduğunda, nedendir bilinmez, “hayır” diyemiyoruz. Bunun belli başlı sebepleri var. Bunun altını öncelikle çizmem gerekiyor. Çünkü, “hayır” dediğimiz de, çevremizdeki insanların, bir anda “yok” olacağını düşünürüz. Ya da psikolojik olarak “yalnız” kalacağımız algısı beynimizde yer edinir. Tam aksine, çevrenizdeki insanlara “hayır” diyebilmek, tam aksine sizi güçlü ve ulaşılmaz kılar. Benden size bir tavsiye… Gelen her talebe kesinlikle “evet” demeyin. Bir kez olsun “hayır” demeyi tercih edin. İşte bu sihirli kelime, size büyük bir özgüven verecek. Daha da önemlisi, çevrenizdeki anlamsız kalabalığın, bir anda “yok olup” dağılacağını göreceksiniz. Şunu bilin ki, anlamsız kalabalıklar, her zaman “hayır” diyemeyen, kişileri severler…
Diğer yandan, yanlış anlaşılma ve terk edilme korkusu, hayal kırıklığına uğratma, bencil görünme ve dışlanma endişesi gibi sebeplerden dolayı istemesen de çoğu zaman gelen isteklere ve çağrılara “evet” demek durumda hissedebilirsin kendini. Çoğu zaman kendinden fedakârlık ettin, kimseyi geri çevirmek istemedin ama her defasında bu son diyerek kızdın kendine. Hal böyle olunca başkalarını memnun edeyim derken en çok da kendini ihmal ettin. Kedine ben ne hissediyorum diye, mutlu muyum diye sormayı bile düşünmedin. Hatta o kadar çok kendinden fedakârlık yaptın ki, yaptığın bu fedakârlıklar senin görevin haline geldi.
SINIRLARINIZI ÇİZİN… SİNİR SAHİBİ OLMAYIN!
Hâlbuki her an müsait olamayabilirsin, bu durum gayet insanidir. Bu gibi zamanlarda gerekçeni belirttiğinde insanlar seni yanlış anlamayacak, senin hakkında olumsuz yargılara kapılmayacak ve senin bu hayır sözünle seni hayırsız/vefasız olarak nitelendirmeyeceklerdir. Hayır demek özünde sınır koymakla alakalı bir durumdur. Burada sınırdan kastım; sosyal çevrene karşı çizmiş olduğun ve etkileşimde bulunduğun insanların senden neyi ne kadar isteyebilecekleri ile alakalı bir durumdur. Her bireyin mutlaka bir sınırı olmalıdır. Çoğu zaman sınır ile samimiyet karıştırılmaktadır. Samimiyet kişisel sınırları esnetebilir, bu tabii bir durumdur. Ancak unutulmamalıdır ki; sınır sahibi olmayan kişilerin sinir sahibi oldukları su götürmez bir gerçektir.
Hayır diyebilmek kişinin kendisine duyduğu saygının da bir göstergesidir aslında. Dengeli ve sağlıklı bir bireyin zaman zaman verebileceği bir tepkidir. Sürekli istemediğin şeylere evet demek, sırf başkalarını memnun etmek için girdiğin çabalar bir süre sonra senin gönül dünyanda derin bir gerginlik ve gerilim yaratacaktır. Bastırmak zorunda kaldığın duygu ve düşünceler bunlarla baş edemediğin bir anda ortaya çıkacak hem sana hem de çevrene duygusal manada zararlar verecektir.
EVET DEĞİL, HAYIR DEMEYİ BİR DENEYİN…
Peki, bugün senin için yeni bir başlangıç olsun ve çevreni kırmadan, onları üzemeden nasıl “hayır” diyebilirsin bundan bahsedelim. Kısa ve net açıklamalar yapmak, gerekçeler sunmak hem sana hem de muhatabına kendini iyi hissettirecektir.
Dürüst cevaplar vermen, hem seni mahcup etmeyecek, hem de karşındaki insanları yanlış düşünmeye itmeyecektir. Anlaşıldığını karşı tarafa hissettirebilirsin ama şu an ona yardımcı olmayacağını da ifade edebilirsin. Nazik olman, kararında net olman bu süreçte oldukça önemli olacaktır. Müsait olmadığın durumlarda bunu belirtip alternatifler sunabilirsin. Bu durum seni gereksiz suçluluk duygusundan da kurtaracaktır.
Hayır demek bir beceridir ve pratikle geliştirilen bir durumdur. Bu yüzden ilk adımı atman zordur ama bu süreçte oldukça önemlidir. İnsanlar senin değiştiğini söyleyebilir ama unutmaman gereken şudur: Çoğunlulukla insanlar seni, eskisi gibi beklentilerini karşılamadığın zaman değiştiğini söylerler. Hâlbuki sen değişmiyor, gelişiyorsun.
