{"id":6448,"date":"2023-04-16T13:21:21","date_gmt":"2023-04-16T10:21:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/?p=6448"},"modified":"2023-04-16T13:21:21","modified_gmt":"2023-04-16T10:21:21","slug":"bilim-insanlari-laboratuvarda-ilk-kez-gunes-parlamalari-uretti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/bilim-insanlari-laboratuvarda-ilk-kez-gunes-parlamalari-uretti\/","title":{"rendered":"Bilim insanlar\u0131, laboratuvarda ilk kez G\u00fcne\u015f parlamalar\u0131 \u00fcretti"},"content":{"rendered":"<p><strong>(The Turkish Post) &#8211;<\/strong> Bilim insanlar\u0131 ilk kez laboratuvar ortam\u0131nda G\u00fcne\u015f parlamalar\u0131 olu\u015fturdu.<\/p>\n<p>G\u00fcne\u015f&#8217;te do\u011fal s\u00fcre\u00e7lerle ortaya \u00e7\u0131kan a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cak plazma bulutlar\u0131na G\u00fcne\u015f parlamas\u0131 veya alevlenmesi deniyor.<\/p>\n<p>Bu devasa plazma bulutlar\u0131 son derece b\u00fcy\u00fck. Uzmanlara g\u00f6re bunlar D\u00fcnya&#8217;n\u0131n birka\u00e7 kat\u0131 boyuta ula\u015fabiliyor.<\/p>\n<p>ABD&#8217;deki Kaliforniya Teknoloji Enstit\u00fcs\u00fc&#8217;nden ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ise laboratuvar ortam\u0131nda bir \u00e7antaya s\u0131\u011fabilecek kadar k\u00fc\u00e7\u00fck G\u00fcne\u015f parlamalar\u0131 \u00fcretildi.<\/p>\n<p>G\u00fcne\u015f parlamalar\u0131 ayr\u0131ca, uzayda seyahat edip D\u00fcnya&#8217;ya \u00e7arpt\u0131\u011f\u0131nda y\u0131k\u0131c\u0131 jeomanyetik f\u0131rt\u0131nalar\u0131 tetikleyebilen, son derece h\u0131zl\u0131 hareket edilen &#8220;koronal k\u00fctle at\u0131m\u0131&#8221; adl\u0131 bir olguyu da ba\u015flatabiliyor.<\/p>\n<p>K\u0131saca CME diye adland\u0131r\u0131lan koronal k\u00fctle at\u0131m\u0131, D\u00fcnya&#8217;ya radyoaktif plazma dalgalar\u0131n\u0131n ula\u015fmas\u0131na neden olabiliyor. Bu duruma da G\u00fcne\u015f f\u0131rt\u0131nas\u0131 ad\u0131 veriliyor.<\/p>\n<p>G\u00fcne\u015f f\u0131rt\u0131nalar\u0131 y\u00f6r\u00fcngedeki uydular\u0131 ve astronotlar\u0131 tehlikeye atabildi\u011fi gibi D\u00fcnya y\u00fczeyinde de GPS, navigasyon sistemleri ve radyo ileti\u015fiminin aksamas\u0131na yol a\u00e7abiliyor.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar uzun s\u00fcredir D\u00fcnya&#8217;y\u0131 jeomanyetik f\u0131rt\u0131nalar\u0131n etkilerinden koruyacak \u00f6nlemler geli\u015ftirebilmek i\u00e7in u\u011fra\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Bu y\u00fczden y\u0131ld\u0131zdaki patlamalar\u0131 yak\u0131ndan incelemek ve\u00a0 G\u00fcne\u015f&#8217;teki korona d\u00f6ng\u00fclerinde ortaya \u00e7\u0131kan parlamalar\u0131n G\u00fcne\u015f f\u0131rt\u0131nalar\u0131na nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlamak \u00e7ok \u00f6nemli.<\/p>\n<p>Hakemli bilimsel dergi Nature Astronomy&#8217;de yay\u0131mlanan son \u00e7al\u0131\u015fmada ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bu gizemi \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in kendi korona d\u00f6ng\u00fclerini yaratt\u0131.<\/p>\n<p>Ekip, manyetize edilmi\u015f, gazla dolu bir odan\u0131n i\u00e7indeki bir \u00e7ift elektrottan elektrik bo\u015faltt\u0131. Elektrik, gaz\u0131 iyonla\u015ft\u0131rd\u0131 ve iki elektrot aras\u0131nda bir plazma dizisi olu\u015fturdu.<\/p>\n<p>Bu plazma dizisi odan\u0131n manyetik alan\u0131 taraf\u0131ndan k\u0131sa bir s\u00fcre boyunca d\u00f6ng\u00fc halinde yerinde tutuldu. Ancak sonra i\u00e7ine do\u011fru \u00e7\u00f6kerek d\u0131\u015far\u0131 do\u011fru p\u00fcsk\u00fcren k\u00fc\u00e7\u00fck bir parlamay\u0131 meydana getirdi.<\/p>\n<p>Normalde gezegenlerin boyutlar\u0131n\u0131 a\u015fan bu d\u00f6ng\u00fcler, laboratuvar ortam\u0131nda sadece 20 santimetre uzunlu\u011fundayd\u0131. Di\u011fer bir deyi\u015fle bir muzla hemen hemen ayn\u0131 boyuttayd\u0131 ve yakla\u015f\u0131k 10 mikrosaniye s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Saniyede 10 milyon kare yakalayan \u00f6zel kameralar sayesinde ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, d\u00f6ng\u00fclerin nas\u0131l b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve sonra par\u00e7aland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemledi.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, s\u00f6z konusu plazma dizilerin bir ip gibi ince \u015feritlerden olu\u015ftu\u011funu tespit etti.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rman\u0131n yazarlar\u0131ndan Yang Zhang, &#8220;Bir ipi par\u00e7alara ay\u0131r\u0131rsan\u0131z, ayr\u0131 ayr\u0131 ipliklerden olu\u015fan \u00f6rg\u00fclerden meydana geldi\u011fini g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Bu ayr\u0131 ayr\u0131 \u015feritleri de ay\u0131r\u0131n ve bunlar\u0131n daha da k\u00fc\u00e7\u00fck \u015feritlerden olu\u015ftu\u011funu g\u00f6receksiniz. Plazma d\u00f6ng\u00fcleri de ayn\u0131 \u015fekilde i\u015fliyor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(The Turkish Post) &#8211; Bilim insanlar\u0131 ilk kez laboratuvar ortam\u0131nda G\u00fcne\u015f parlamalar\u0131 olu\u015fturdu. G\u00fcne\u015f&#8217;te do\u011fal s\u00fcre\u00e7lerle ortaya \u00e7\u0131kan a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cak plazma bulutlar\u0131na G\u00fcne\u015f parlamas\u0131 veya alevlenmesi deniyor. Bu devasa plazma bulutlar\u0131 son derece b\u00fcy\u00fck. Uzmanlara g\u00f6re bunlar D\u00fcnya&#8217;n\u0131n birka\u00e7 kat\u0131 boyuta ula\u015fabiliyor. ABD&#8217;deki Kaliforniya Teknoloji Enstit\u00fcs\u00fc&#8217;nden ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ise laboratuvar ortam\u0131nda bir \u00e7antaya s\u0131\u011fabilecek kadar k\u00fc\u00e7\u00fck [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6449,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"source_name":"Independent","source_url":"https:\/\/www.indyturk.com\/node\/624646\/bi%CC%87li%CC%87m\/bilim-insanlar%C4%B1-laboratuvarda-ilk-kez-g%C3%BCne%C5%9F-parlamalar%C4%B1-%C3%BCretti","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"1","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"default-sidebar","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"topbottom","share_float_style":"share-monocrhome","show_share_counter":"0","show_view_counter":"0","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"0","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"0","show_post_reading_time":"1","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"1","zoom_button_out_step":"4","zoom_button_in_step":"4","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"0","show_popup_post":"1","number_popup_post":"2","show_author_box":"1","show_post_related":"1","show_inline_post_related":"0"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-715","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsored by","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":"","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":{"id":"107","hide":""},"jnews_override_bookmark_settings":{"override_bookmark_button":"0","override_show_bookmark_button":"0"},"jnews_social_meta":{"fb_title":"","fb_description":"","fb_image":"","twitter_title":"","twitter_description":"","twitter_image":""},"jnews_override_counter":{"override_view_counter":"0","view_counter_number":"0","override_share_counter":"0","share_counter_number":"0","override_like_counter":"0","like_counter_number":"0","override_dislike_counter":"0","dislike_counter_number":"0"},"footnotes":""},"categories":[1,107],"tags":[871,1580,1581,1582,1422],"class_list":["post-6448","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-son-haberler","category-yasam","tag-bilim-insanlari","tag-gunes","tag-gunes-parlamasi","tag-kaliforniya-teknoloji-enstitusu","tag-slider-manset"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6448","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6448"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6448\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6449"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6448"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6448"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6448"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}