{"id":58813,"date":"2024-01-27T18:27:46","date_gmt":"2024-01-27T15:27:46","guid":{"rendered":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/?p=58813"},"modified":"2024-01-28T13:03:14","modified_gmt":"2024-01-28T10:03:14","slug":"alper-gezeravci-simdiye-kadar-hangi-deneyleri-yapti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/alper-gezeravci-simdiye-kadar-hangi-deneyleri-yapti\/","title":{"rendered":"Alper Gezeravc\u0131, \u015fimdiye kadar hangi deneyleri yapt\u0131?"},"content":{"rendered":"

(The Turkish Post) \u2013<\/strong> T\u00fcrkiye\u2019nin ilk astronotu Alper Gezeravc\u0131, Ax-3 misyonunda \u0130spanyol-ABD\u2019li, \u0130talyan ve \u0130sve\u00e7li astronotlarla birlikte Uluslararas\u0131 Uzay \u0130stasyonu\u2019ndaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n

\u00c7e\u015fitli bilim misyonlar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek \u00fczere 19 Ocak\u2019ta 14 g\u00fcn kalaca\u011f\u0131 Uluslararas\u0131 Uzay (ISS) \u0130stasyonu\u2019na g\u00f6nderilen Gezeravc\u0131, aralar\u0131nda kanserden ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k h\u00fccrelerine, alglerden propolise kadar literat\u00fcre katk\u0131 sa\u011flayacak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n bulundu\u011fu toplam 13 deney ger\u00e7ekle\u015ftirecek.<\/p>\n

ALTINCI DENEYE BA\u015eLADI<\/strong><\/p>\n

Alper Gezeravc\u0131, Uluslararas\u0131 ISS\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na 6\u2019nc\u0131 deneyiyle devam etti.<\/p>\n

Gezeravc\u0131 d\u00fcn, Ni\u015fanta\u015f\u0131 \u00dcniversitesinden O\u011fuzhan Aydemir’in proje y\u00f6neticisi oldu\u011fu, “Oksijen Saturasyonu” deneyini hayata ge\u00e7irdi.<\/p>\n

S\u00f6z konusu deneyle, yapay zeka deste\u011fiyle verilen havan\u0131n oksijen seviyesi hesaplanarak d\u00fc\u015f\u00fck yer \u00e7ekiminin sebep oldu\u011fu farkl\u0131l\u0131klar ve rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n tan\u0131mlanmas\u0131 hedefleniyor.<\/p>\n

Alper Gezeravc\u0131, ISS’ye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden bu yana 5 deneyi hayata ge\u00e7irdi. Bu deneyler \u015f\u00f6yle:<\/p>\n

EXTREMOPH\u0130LE<\/strong><\/p>\n

Gezeravc\u0131’n\u0131n Uluslararas\u0131 Uzay \u0130stasyonu’ndaki ilk deneyi tuz stresine maruz b\u0131rak\u0131lan baz\u0131 bitkilerin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 oldu.<\/p>\n

Ege \u00dcniversitesi \u00f6\u011fretim \u00fcyeleri Prof. Dr. \u0130smail T\u00fcrkan, Do\u00e7. Dr. Rengin \u00d6zg\u00fcr Uzilday ve Do\u00e7. Dr. Bar\u0131\u015f Uzilday’\u0131n proje y\u00f6neticisi oldu\u011fu deneyin ad\u0131, “Ekstrem Halofit olan Schrenkiella Parvulan\u0131n Tuz Stresine Verdi\u011fi Yan\u0131tlar\u0131n Uzay Ortam\u0131nda Ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131” (Extremophile) olarak duyuruldu.<\/p>\n

Deneyle, uzayda ve yery\u00fcz\u00fcnde yeti\u015ftirilen ve tuz stresine maruz b\u0131rak\u0131lan “A. thaliana” ve “schrenkiella parvula” bitkilerinde yeni nesil dizileme ile (RNA-seq) transkriptomun ortaya konulmas\u0131 ve mikro yer\u00e7ekiminde glikofitik ve halofitik bitkilerin tuz stresine verdikleri baz\u0131 fizyolojik ve molek\u00fcler yan\u0131tlar\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131 hedefleniyor.<\/p>\n

VOLKALKORD<\/strong><\/p>\n

Gezeravc\u0131, T\u00fcrk Uzay Bilim Misyonu’ndaki deneyler serisinin ikinci g\u00fcn\u00fcne, yapay zeka deste\u011fiyle mikro yer \u00e7ekiminde insan sesini ara\u015ft\u0131rmay\u0131 hedefleyen “Vokalkord” ve “Uzay Ko\u015fullar\u0131nda Antarktika ve Il\u0131man Mikroalg Yeti\u015ftiricili\u011finin Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 Bir \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131” olan “Algalspace” ile ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

Deneylerde ilki, uzayda ya\u015famaya kar\u015f\u0131 olu\u015fan hayati tepkimelerin “vokal kord” kaynakl\u0131 de\u011fi\u015fimlerle tespiti ve d\u00fc\u015f\u00fck yer \u00e7ekimsizli\u011fin sebep oldu\u011fu rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n ses frekanslar\u0131yla tan\u0131mlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak “Vokalkord” deneyi oldu.<\/p>\n

Hali\u00e7 \u00dcniversitesinden Prof. Dr. G\u00f6khan Aydemir’in proje y\u00f6neticisi oldu\u011fu deneyle, solunum sistemi fizyolojisi i\u00e7erisinde ak\u0131ll\u0131 saat yapay zeka deste\u011fiyle seste meydana gelen frekans de\u011fi\u015fiminden duyulan rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n tespit edilmesi ve yer \u00e7ekimsiz ortam\u0131n insan sesi \u00fczerine etkilerinin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 hedefleniyor.<\/p>\n

ALGALSPACE<\/strong><\/p>\n

Gezeravc\u0131’n\u0131n ikinci deneyi, Y\u0131ld\u0131z Teknik \u00dcniversitesinden Prof. Dr. Didem \u00d6z\u00e7imen’in proje y\u00f6neticisi oldu\u011fu ve “Uzay Ko\u015fullar\u0131nda Antarktika ve Il\u0131man Mikroalg Yeti\u015ftiricili\u011finin Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 Bir \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan “Algalspace” oldu.<\/p>\n

Bu deneyle, uzayda, Antarktik ve \u0131l\u0131man b\u00f6lge mikroalglerinin b\u00fcy\u00fcme verileri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131larak literat\u00fcrde ilk kez kutup alglerinin uzayda kullan\u0131m\u0131na y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fma ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor. Uzay ortam\u0131nda alglerin; karbondioksitten oksijen rejenerasyonu, ek g\u0131da temini, su iyile\u015ftirme, ya\u015fam destek alanlar\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131lacak.<\/p>\n

UzMAn<\/strong><\/p>\n

Gezeravc\u0131, uzay g\u00f6revi i\u00e7in mikroalg ya\u015fam destek \u00fcniteleri alan\u0131nda Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Berat Haznedaro\u011flu’nun sorumlulu\u011fundaki “UzMAn” deneyini de yapt\u0131.<\/p>\n

Bu deneyle, d\u00fcnyada zorlu ko\u015fullara adapte olan mikroalg t\u00fcrlerinin yer\u00e7ekimsiz ko\u015fullar alt\u0131nda b\u00fcy\u00fcme ve dayan\u0131kl\u0131l\u0131k testlerinin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi, metabolik de\u011fi\u015fikliklerinin incelenmesi, karbondioksit yakalama performanslar\u0131n\u0131n ve oksijen \u00fcretim kabiliyetlerinin belirlenmesi i\u00e7in kapal\u0131 sistemlere ya\u015fam destek \u00fcnitesi geli\u015ftirilmesi hedefleniyor.<\/p>\n

CRISPR-GEM<\/strong><\/p>\n

Gezeravc\u0131’n\u0131n di\u011fer deneyi ise Y\u0131ld\u0131z Teknik \u00dcniversitesinden Tu\u011f\u00e7e Celayir’in proje y\u00f6neticisi oldu\u011fu mikro yer\u00e7ekimi alt\u0131nda bitkilerde \u201cCRISPR-GEM\u201d, gen d\u00fczenleme verimlili\u011finin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 oldu.<\/p>\n

S\u00f6z konusu deneyle, biyorejeneratif ya\u015fam destek sistemlerinin iskeleti olan bitkilerin, uzay g\u00f6revi s\u0131ras\u0131nda meydana gelen, biyolojik olan ve olmayan stresler kar\u015f\u0131s\u0131ndaki savunma mekanizmalar\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesine y\u00f6nelik molek\u00fcler biyolojinin modern gen d\u00fczenleme tekniklerinden CRISPR’nin mikro yer\u00e7ekimi ortamda bitkiler \u00fczerindeki etkinli\u011finin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ama\u00e7lan\u0131yor.<\/p>\n

\u0130lk T\u00fcrk astronot Alper Gezeravc\u0131, Uluslararas\u0131 Uzay \u0130stasyonu’ndaki ilk deneyi kapsam\u0131nda, tuz stresine maruz b\u0131rak\u0131lan bitkileri ara\u015ft\u0131racak.<\/p>\n

Alper Gezeravc\u0131\u2019n\u0131n yapaca\u011f\u0131 di\u011fer 7 deney \u015f\u00f6yle:<\/p>\n

gMETAL<\/strong><\/p>\n

gMETAL kat\u0131 fazdaki par\u00e7ac\u0131klar\u0131n bir ak\u0131\u015fkan i\u00e7indeki dinami\u011fine yer\u00e7ekimsiz ortam etkisine denir.<\/p>\n

Uzayda, yer\u00e7ekimi etkisi d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fundan, maddeler ve malzemeler farkl\u0131 \u015fekillerde davranabilir. \u00d6rne\u011fin, malzemelerin \u015fekli ve \u00f6zellikleri, yer\u00e7ekimi olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in daha farkl\u0131 bir \u015fekilde geli\u015febilir.<\/p>\n

Ayr\u0131ca, metallerin i\u015flenmesi ve \u00fcretilmesi gibi end\u00fcstriyel s\u00fcre\u00e7ler, yer\u00e7ekimsiz ortamlarda farkl\u0131 zorluklarla kar\u015f\u0131la\u015fabilir.<\/p>\n

Bu g\u00f6rev ile kat\u0131-ak\u0131\u015fkan kar\u015f\u0131mlar yer\u00e7ekimsiz ortamda g\u00f6zlemlenecek.<\/p>\n

METABOLOM<\/strong><\/p>\n

Uzayda metabolom analizi, astronotlar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131, enerji metabolizmas\u0131n\u0131, beslenme durumunu ve stres yan\u0131tlar\u0131n\u0131 anlamak amac\u0131yla kullan\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma alan\u0131n\u0131 ifade eder.<\/p>\n

Bu analizler, uzay g\u00f6revlerinde astronotlar\u0131n sa\u011fl\u0131k durumunu izlemek, beslenme stratejilerini belirlemek ve uzayda ge\u00e7irilen s\u00fcre boyunca olu\u015fabilecek metabolik de\u011fi\u015fiklikleri anlamak i\u00e7in \u00f6nemli bilgiler sunar.<\/p>\n

UYNA<\/strong><\/p>\n

Uzay i\u00e7i yeni nesil ala\u015f\u0131mlar, uzay end\u00fcstrisinde kullan\u0131lmak \u00fczere tasarlanan ve geli\u015ftirilen malzemelerdir.<\/p>\n

Bu ala\u015f\u0131mlar, uzaydaki zorlu ko\u015fullara dayan\u0131kl\u0131l\u0131k g\u00f6stermek, hafif olmak, y\u00fcksek mukavemet ve dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011fa sahip olmak gibi \u00f6zellikleri sa\u011flamak \u00fczere tasarlan\u0131r.<\/p>\n

Bu g\u00f6rev ile yeni nesil malzeme geli\u015ftirme kabiliyeti kazanmas\u0131nda \u00f6nemli katk\u0131s\u0131 olmas\u0131 hedeflenmekte.<\/p>\n

PRANET<\/strong><\/p>\n

Propolis maddesinin mikro yer\u00e7ekimi ortam\u0131ndaki bakteriler \u00fczerindeki etkisi ara\u015ft\u0131r\u0131lacak.<\/p>\n

Uzayda mikro yer\u00e7ekimi ko\u015fullar\u0131nda antimikrobiyal etkinin nas\u0131l de\u011fi\u015fti\u011fini anlamak ve gelecekteki uzay g\u00f6revlerinde kullan\u0131lacak sa\u011fl\u0131k stratejilerini geli\u015ftirmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli.<\/p>\n

Bu tip \u00e7al\u0131\u015fmalar, hem uzay biyolojisi hem de mikrobiyoloji alanlar\u0131na katk\u0131da bulunabilir.<\/p>\n

M\u0130YOKA<\/strong><\/p>\n

Mikro yer\u00e7ekimi ortam\u0131nda kur\u015funsuz lehimleme ara\u015ft\u0131rmas\u0131, uzayda elektronik bile\u015fenlerin montaj\u0131 ve lehimlenmesi i\u00e7in uygun malzemelerin ve tekniklerin geli\u015ftirilmesini ama\u00e7lar. Bu ama\u00e7 do\u011frultusunda ger\u00e7ekle\u015ftirilecek deney raporlanarak bilim d\u00fcnyas\u0131na sunulacak.<\/p>\n

Kur\u015funsuz lehimleme, \u00e7evresel d\u00fczenlemeler ve sa\u011fl\u0131k endi\u015feleri nedeniyle geleneksel kur\u015fun i\u00e7eren lehimin yerine kullan\u0131lan bir lehimleme y\u00f6ntemidir.<\/p>\n

MESSAGE<\/strong><\/p>\n

Mikroyer\u00e7ekim ile ili\u015fkili genetik bilim misyonlar\u0131, uzayda mikro yer\u00e7ekimi ko\u015fullar\u0131nda organizmalar\u0131n genetik ifadesi ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 anlamaya y\u00f6nelik ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 i\u00e7erir.<\/p>\n

Bu t\u00fcr misyonlar, genetik de\u011fi\u015fikliklerin ve adaptasyonlar\u0131n mikro yer\u00e7ekimi ortam\u0131nda nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini anlamak ve uzun s\u00fcreli uzay g\u00f6revlerine insanl\u0131\u011f\u0131n haz\u0131rl\u0131k yapmak amac\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r.<\/p>\n

M\u0130YELO\u0130D<\/strong><\/p>\n

Miyeloid, hematopoetik (kan h\u00fccresi olu\u015fturan) sistemin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ifade eden bir terimdir. Miyeloid h\u00fccreler, kemik ili\u011finde olu\u015fan kan h\u00fccrelerinden t\u00fcretilen ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi ile kan dola\u015f\u0131m\u0131na kat\u0131lan h\u00fccrelerdir.<\/p>\n

Bu ara\u015ft\u0131rma, uzay g\u00f6revindeki astronotlar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi \u00fczerindeki etkilerini de\u011ferlendirmeyi ama\u00e7lar.<\/p>\n

Mikro yer\u00e7ekimi ko\u015fullar\u0131, biyolojik sistemler \u00fczerinde \u00e7e\u015fitli etkiler yapabilir ve bu etkilerin ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi h\u00fccreleri \u00fczerinde etkisi \u00f6zellikle \u00f6nemli olabilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

(The Turkish Post) \u2013 T\u00fcrkiye\u2019nin ilk astronotu Alper Gezeravc\u0131, Ax-3 misyonunda \u0130spanyol-ABD\u2019li, \u0130talyan ve \u0130sve\u00e7li astronotlarla birlikte Uluslararas\u0131 Uzay \u0130stasyonu\u2019ndaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. \u00c7e\u015fitli bilim misyonlar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek \u00fczere 19 Ocak\u2019ta 14 g\u00fcn kalaca\u011f\u0131 Uluslararas\u0131 Uzay (ISS) \u0130stasyonu\u2019na g\u00f6nderilen Gezeravc\u0131, aralar\u0131nda kanserden ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k h\u00fccrelerine, alglerden propolise kadar literat\u00fcre katk\u0131 sa\u011flayacak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n bulundu\u011fu toplam 13 deney ger\u00e7ekle\u015ftirecek. ALTINCI […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":58814,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"1","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"default-sidebar","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"topbottom","share_float_style":"share-monocrhome","show_share_counter":"0","show_view_counter":"0","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"0","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"0","show_post_reading_time":"1","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"1","zoom_button_out_step":"4","zoom_button_in_step":"4","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"0","show_popup_post":"1","number_popup_post":"2","show_author_box":"1","show_post_related":"1","show_inline_post_related":"0"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-715","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsored by","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":"","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":{"id":"2285","hide":""},"jnews_override_bookmark_settings":{"override_bookmark_button":"0","override_show_bookmark_button":"0"},"jnews_social_meta":{"fb_title":"","fb_description":"","fb_image":"","twitter_title":"","twitter_description":"","twitter_image":""},"jnews_override_counter":{"override_view_counter":"0","view_counter_number":"0","override_share_counter":"0","share_counter_number":"0","override_like_counter":"0","like_counter_number":"0","override_dislike_counter":"0","dislike_counter_number":"0"},"footnotes":""},"categories":[2285,1],"tags":[12989,5794,1422],"class_list":["post-58813","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","category-son-haberler","tag-alper-gezervaci","tag-deney","tag-slider-manset"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58813","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=58813"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58813\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/media\/58814"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=58813"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=58813"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=58813"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}