{"id":56877,"date":"2024-01-21T14:45:04","date_gmt":"2024-01-21T11:45:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/?p=56877"},"modified":"2024-01-22T08:53:31","modified_gmt":"2024-01-22T05:53:31","slug":"h-agah-kalender-yazdi-acilarin-icinden-gelen-bir-dev-turkunun-pavarottisi-ruhi-su","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/h-agah-kalender-yazdi-acilarin-icinden-gelen-bir-dev-turkunun-pavarottisi-ruhi-su\/","title":{"rendered":"H. Agah Kalender yazd\u0131&#8230; Ac\u0131lar\u0131n i\u00e7inden gelen bir dev, \u201cT\u00fcrk\u00fcn\u00fcn Pavarotti\u2019si\u201d: Ruhi Su\u2026"},"content":{"rendered":"<p><strong>(The Turkish Post) &#8211; H. AGAH KALENDER<\/strong><\/p>\n<p>Hayat hikayesini anlatmaya \u2018Anam\u0131, babam\u0131 hi\u00e7 tan\u0131yamad\u0131m. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n ortada b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 \u00e7ocuklardan\u0131m. \u00d6ks\u00fcz ve yetim oldu\u011fumu \u00e7ok kimseye s\u00f6yleyemedim\u2019 diye ba\u015flar. Tek de\u011fil o, belki binlerce belki de on binlerce \u00e7ocuk\u2026 Hi\u00e7birinin ya\u015fam\u0131 ayr\u0131nt\u0131s\u0131yla yaz\u0131lmad\u0131.<\/p>\n<p>Bu topraklar\u0131n hikayeleri hep h\u00fcz\u00fcn ve dram y\u00fckl\u00fcd\u00fcr. Ve \u00e7ok dokunakl\u0131d\u0131r, insan\u0131n y\u00fcre\u011fine i\u015fler. Eski t\u00fcrk\u00fclere bak\u0131n\u0131z s\u00f6z ve musikisinde buram buram ac\u0131 t\u00fcter. \u2018Buras\u0131 Mu\u015f\u2019tur yolu yoku\u015ftur, giden gelmez ne i\u015ftir\u2019. Gidenin bir daha d\u00f6nmedi\u011fi, gelenin ise geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir daha bulamad\u0131\u011f\u0131 yaral\u0131 y\u00fcreklerin, gariplerin co\u011frafyas\u0131d\u0131r Anadolu.<\/p>\n<p>Onun hikayesi biraz farkl\u0131. Ad\u0131n\u0131 bile hala tam koyamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir trajedinin kurban\u0131 o. Kan\u0131n oluk gibi akt\u0131\u011f\u0131 felaket y\u0131llar\u0131n\u0131n \u00e7ocu\u011fu o. Bir \u00f6nceki yaz\u0131da ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 vermi\u015ftim. O \u00e7ocu\u011fun ad\u0131 sonradan \u2018Ruhi Su\u2019 olacak. Bir m\u00fczik adam\u0131\u2026 Sanat\u00e7\u0131. G\u00fcr ve davudi sesiyle t\u00fcrk\u00fclere getirdi\u011fi yeni yorumla dinlemeye doyamazs\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>Ne kadar tan\u0131yorsunuz Ruhi Su\u2019yu? Daha do\u011frusu toplumda ne kadar biliniyor? Hay\u0131r, hayat hikayesini kastetmiyorum. Ad\u0131n\u0131 duyan ve t\u00fcrk\u00fclerini dinleyenlerin oran\u0131n\u0131 merak ediyorum. 10 g\u00fcnd\u00fcr Ruhi Su \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m daha \u00e7ok orta ya\u015fl\u0131 ki\u015filere sordum, maalesef ne ad\u0131ndan ne m\u00fczi\u011finden haberdarlar. Gen\u00e7lerde durumun \u00e7ok daha vahim oldu\u011funu tahmin etmek zor de\u011fil.<\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"https:\/\/www.siirparki.com\/ruhisuyadair1.jpg\" alt=\"https:\/\/www.siirparki.com\/ruhisuyadair1.jpg\" width=\"750\" height=\"538\" title=\"\"><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>2010 y\u0131l\u0131nda H\u00fclya Av\u015far televizyon program\u0131nda Cem Karaca\u2019n\u0131n e\u015fi \u0130lkim Karaca\u2019y\u0131 konuk etti. Karaca toplumda \u00e7ok az rastlanan \u2018\u0130lkim\u2019 isminin kendisine konservatuarda Ruhi Su taraf\u0131ndan verildi\u011fini s\u00f6yledi. H\u00fclya Av\u015far\u2019\u0131n tepkisi tarihe ge\u00e7ti: \u2018Ona da buradan selam yollayal\u0131m\u2019 dedi. Karaca\u2019n\u0131n Ruhi Su \u00f6ld\u00fc hem de 25 y\u0131l \u00f6nce\u2019 s\u00f6zleri \u00fczerine \u015fa\u015f\u0131ran Av\u015far \u2018Aaaa \u00f6yle mi\u2026 Nur i\u00e7inde yats\u0131n o zaman\u2019 dedi.<\/p>\n<p>\u0130tiraf edeyim, ben de \u00e7ok ge\u00e7 duydum ad\u0131n\u0131. Ben arabesk nesliyim. Ba\u015f\u0131mda kavak yellerinin esti\u011fi gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131mda Ferdi Tayfur, \u0130brahim Tatl\u0131ses gibi \u015fark\u0131c\u0131lar\u0131n tutkunuydum ve t\u00fcrk\u00fcleri bile geri plana iterdim. Sonra duruldum ve hemen her alanda yeni mecralara y\u00f6neldim. Ruhi Su\u2019yu ilk olarak \u00fcniversite d\u00f6neminde solcu bir arkada\u015f\u0131n \u00f6nerisi \u00fczerine dinledim. Ve sevdim. Ya\u015fam \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc \u00f6\u011frenince daha bir sempati duydum. Bu yaz\u0131y\u0131 yazarken arka fonda onun su gibi g\u00fcr\u00fcl g\u00fcr\u00fcl akan sesinden par\u00e7alar \u00e7al\u0131yor.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de siyasi, sosyal ve inan\u00e7 topluluklar\u0131 dikenli teller veya y\u00fcksek duvarlarla \u00e7evrili mahallelerinde ya\u015f\u0131yor.\u00a0 E\u011fer duvar de\u011fil de basit bir \u2018\u00e7it\u2019 olsayd\u0131 belki mahalleler aras\u0131 ge\u00e7i\u015fler daha kolay olurdu. Mahallelinin \u00f6yle bir derdi de yok. Halinden, ya\u015fant\u0131s\u0131ndan memnun. Yak\u0131n ya da uzak mahallede ne olup bitti\u011fiyle uzaktan yak\u0131ndan ilgili de\u011fil. Mahalleler aras\u0131 ya\u015fayanlar yok mu? Var ama \u2018istisna\u2019 kabilinden, yani yok denecek kadar az.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"\" src=\"https:\/\/i.ytimg.com\/vi\/-SvSqzuqL5w\/hqdefault.jpg?sqp=-oaymwEmCOADEOgC8quKqQMa8AEB-AHUBoACwAOKAgwIABABGHIgYSgxMA8=&amp;rs=AOn4CLCdnGAzp5gNM0bxvlj0MFw8AaOYyQ\" alt=\"https:\/\/i.ytimg.com\/vi\/-SvSqzuqL5w\/hqdefault.jpg?sqp=-oaymwEmCOADEOgC8quKqQMa8AEB-AHUBoACwAOKAgwIABABGHIgYSgxMA8=&amp;rs=AOn4CLCdnGAzp5gNM0bxvlj0MFw8AaOYyQ\" width=\"755\" height=\"566\" title=\"\"><\/p>\n<p>Y\u0131llar \u00f6nce Kemal K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu ile k\u00fc\u00e7\u00fck u\u00e7akta seyahatteydim, solcu bir gazeteciyle \u015fiir ve Naz\u0131m Hikmet \u00fczerine konu\u015fuyorlard\u0131. \u015eiire ilgili oldu\u011fum i\u00e7in ba\u015f\u0131m\u0131 \u00e7evirdim, K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu \u2018Ben Necip Faz\u0131l\u2019\u0131 da \u00e7ok severim, iyi \u015fairdir\u2019 dedi. Oysa ben Naz\u0131m \u00fczerine birka\u00e7 c\u00fcmle s\u00f6yleyecek, \u015fiirlerinden s\u00f6z edecektim. Bu \u00fclkede benzer diyaloglar s\u0131k s\u0131k tekrarlan\u0131r. Mesele bu de\u011fil, sa\u011f kesimle Naz\u0131m, sol kesimle Necip Faz\u0131l konu\u015fmak laz\u0131m.<\/p>\n<p>Bir mahallenin \u015fairi Necip Faz\u0131l kar\u015f\u0131dakinin Naz\u0131m Hikmet\u2026 Oysa ikisi de b\u00fcy\u00fck \u015fair, bir arada okunabilmeli. Bunu sanat\u0131n b\u00fct\u00fcn dallar\u0131 i\u00e7in s\u00f6yleyebiliriz. Z\u00fclf\u00fc Livaneli ve Ruhi Su\u2019yu yazd\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in beni yad\u0131rgayanlar \u00e7\u0131kabilir. Nitekim var da\u2026 Siz mahallenize mahpus olmay\u0131n. Seralar\u0131n\u0131zdan \u00e7\u0131k\u0131n. Do\u011fada ba\u015fka \u00e7i\u00e7ekler de var. Bir ki\u015finin sanat\u0131n\u0131 sevmeniz, t\u00fcrk\u00fclerini dinlemeniz, siyasetini ve inanc\u0131n\u0131 benimseyece\u011finiz anlam\u0131na gelmez. Yerli, yabanc\u0131 filmleri izlerken oyuncular\u0131n dinine, iman\u0131na, milliyetine bak\u0131yor musunuz?<\/p>\n<p>Bu kadar ahkam yeter, gelin Ruhi Su\u2019nun hayat hikayesini okumaya devam edelim. Onun ya\u015fam\u0131n\u0131 ve sanat\u0131 hakk\u0131nda yaz\u0131 yazanlar \u2018Harbin ortada b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 kimsesiz \u00e7ocuk\u2019 vurgusunu mutlaka yapar. Kay\u0131tlara g\u00f6re 1912 y\u0131l\u0131nda kan\u0131n g\u00f6vdeleri g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc Van\u2019da d\u00fcnyaya gelen Ruhi Su anne ve babas\u0131n\u0131 hi\u00e7 tan\u0131mad\u0131. Ad\u0131n\u0131 \u2018Mehmet\u2019 koydular. Onun gibi olan b\u00fct\u00fcn \u00e7ocuklara \u2018Mehmet\u2019 ad\u0131 verildi. Neden \u00f6ld\u00fcklerini \u00f6mr\u00fc boyunca \u00f6\u011frenemedi. Tek ba\u015f\u0131na bir \u00e7ocuk, de\u011fil ana babas\u0131, tutunaca\u011f\u0131, yanlar\u0131na s\u0131\u011f\u0131naca\u011f\u0131, teselli bulaca\u011f\u0131 amca, day\u0131 gibi bir akrabas\u0131 bile yoktu. Daha sonra s\u00f6zlerini kendi yazd\u0131\u011f\u0131 bir t\u00fcrk\u00fcde \u015f\u00f6yle diyecekti: \u2018Hangi ta\u015f\u0131 kald\u0131rsam \/ anam babam..\/ Ne g\u00fczel d\u00fcnya bu \/ iyi ki geldim\u2019.<\/p>\n<p>Ruhi Su kendi dilinden \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc \u015f\u00f6yle dile getirir: \u2018Toplumumuzda h\u00e2l\u00e2 a\u015firet anlay\u0131\u015f\u0131 var.. \u0130lk i\u015f \u2018kimlerdensiniz?\u2019 derler. Kendini yeti\u015ftirmi\u015f olman\u0131n \u00f6nemi h\u00e2l\u00e2 anla\u015f\u0131lamad\u0131\u2026 \u00c7ok k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcm\u2026 Adana\u2019 da \u00e7ocuksuz, fakir bir ailenin yan\u0131na vermi\u015fler beni. Onlar\u0131 amcam, yengem bildim. Evdeki ke\u00e7ilerden, ineklerden, tavuklardan sorumluydum. Onlar\u0131 g\u00fctmek, yemlemek benim i\u015fimdi. Getir &#8211; g\u00f6t\u00fcr i\u015flerine de bak\u0131yordum. Karanl\u0131k bas\u0131ncaya kadar tarlalarda, k\u0131rlarda onlar\u0131 g\u00fcd\u00fcyordum. A\u011fa\u00e7lardan meyveler topluyor, g\u00fcnl\u00fck yiyece\u011fimi \u00e7\u0131kar\u0131yordum. T\u00fcrk\u00fcler \u00f6\u011frenmeye, s\u00f6ylemeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m\u2019.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"shrinkToFit\" src=\"https:\/\/www.ajandakolik.com\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2019\/09\/ruhi-sidika-su1.jpg\" alt=\"https:\/\/www.ajandakolik.com\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2019\/09\/ruhi-sidika-su1.jpg\" width=\"1348\" height=\"952\" title=\"\"><\/p>\n<p>Felaketler bir kere geldi mi art\u0131k ya\u011fmur gibi ya\u011far \u00fcst\u00fcn\u00fcze. Ruhi Su\u2019nun s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir ocak vard\u0131 ama Adana\u2019da da rahat y\u00fcz\u00fc g\u00f6rmedi. Sava\u015f\u0131n ac\u0131 y\u00fcz\u00fcyle bir kez daha kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. Kendisi anlats\u0131n: \u2018Alt\u0131 ya\u015f\u0131ma geldi\u011fimde; Adana, \u0130ngilizler ve Frans\u0131zlar taraf\u0131ndan i\u015fgal edildi. B\u00fct\u00fcn Adana halk\u0131 gibi Toroslar\u2019a ka\u00e7t\u0131k. Ka\u00e7- ka\u00e7 y\u0131llar\u0131 boyunca; hep \u00e7al\u0131\u015f\u0131p, verilen i\u015fleri yapt\u0131\u011f\u0131m h\u00e2lde, yengemin bana kar\u015f\u0131 olan ho\u015fnutsuzlu\u011fu hi\u00e7 bitmiyordu. Bir g\u00fcn elime bir testi verip, bize su getir dediler. Suyu aray\u0131p buldum. Ne kadar zaman i\u00e7inde su buldu\u011fumu hat\u0131rlam\u0131yorum. Suyu getirdi\u011fimde, bir de bakt\u0131m ki amca ve yenge de d\u00e2hil, kafile yok olmu\u015f. Bir testi suyla da\u011f ba\u015f\u0131nda kald\u0131m. Geceleri incir a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00fczerinde uyuyarak, meyve yiyerek, ka\u00e7 g\u00fcn ka\u00e7 gece kald\u0131\u011f\u0131m\u0131 hat\u0131rlam\u0131yorum. Bir yandan da amcam\u0131n ve yengemin i\u00e7inde bulundu\u011fu kafileyi ar\u0131yorum. Sonunda onlar\u0131 buldum. Amcam, beni g\u00f6r\u00fcr g\u00f6rmez sar\u0131l\u0131p a\u011flamaya ba\u015flad\u0131. Belli ki \u00e7ok \u00fczg\u00fcn. Yengemde t\u0131s yok. \u0130\u015fte o zaman; kas\u0131tl\u0131 olarak terk edildi\u011fimi anlad\u0131m, belli etmemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Beni g\u00f6ren konu kom\u015fu ise \u00e7ok sevindi. O zaman anlad\u0131m ki, onlar ger\u00e7ek amcam ve yengem de\u011filler\u2019.<\/p>\n<p>Kom\u015fular\u0131n\u0131n elinin tutmas\u0131yla \u00d6ks\u00fczler Yurdu\u2019na verilir Ruhi Su. Oyunla, arkada\u015flarla ve m\u00fczikle tan\u0131\u015fmas\u0131 bu yurtta oldu. \u2018Oyun ne demekmi\u015f okula ba\u015fland\u0131\u011f\u0131nda \u00f6\u011frendim\u2019 der. Yurt hayat\u0131 ona ana baba bildi\u011fi ailenin evinden daha s\u0131cak ve m\u00fc\u015ffik geldi. Ba\u011flama ve keman \u00e7almaya ba\u015flad\u0131. \u00d6nce Adana \u00d6\u011fretmen Okulu\u2019na sonra Ankara\u2019da Musiki Muallim Mektebi\u2019ne girmeyi ba\u015fard\u0131. Zoraki olarak \u2018askeri okula\u2019 y\u00f6nlendirildi. \u0130stanbul Hal\u0131c\u0131o\u011flu askeri lisesine gitti. Okul komutan\u0131 askerlik mesle\u011fiyle ba\u011fda\u015ft\u0131ramad\u0131\u011f\u0131 keman\u0131n\u0131 k\u0131rd\u0131. Bir sa\u011fl\u0131k raporu alarak kendisini \u00e7\u00fcr\u00fc\u011fe \u00e7\u0131kartt\u0131.<\/p>\n<p>E\u011fer biraz askerli\u011fe merak\u0131 olsayd\u0131 onu 1960\u2019l\u0131 y\u0131llarda pa\u015fa olarak g\u00f6recektik. Benzer kaderi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 arkada\u015flar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu asker oldu. Bu da asl\u0131nda az bilinen ayr\u0131 bir hikayedir. Kitaplar Karabekir Pa\u015fa\u2019n\u0131n gayretiyle \u2018ortada kalan \u00e7ocuklar\u2019 askeri okullara g\u00f6nderildi\u011fini yazar.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"https:\/\/lastfm.freetls.fastly.net\/i\/u\/ar0\/06eeb6496acc4efe92a944da51fe7076.jpg\" alt=\"https:\/\/lastfm.freetls.fastly.net\/i\/u\/ar0\/06eeb6496acc4efe92a944da51fe7076.jpg\" width=\"749\" height=\"497\" title=\"\"><\/p>\n<p>Ben k\u00f6klerle \u00e7ok ilgili de\u011filim. Bu co\u011frafyada k\u00f6kler hakk\u0131nda fazla arkeolojik kaz\u0131 yap\u0131lmas\u0131n\u0131 do\u011fru bulmam. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanlar\u0131 ge\u00e7mi\u015fiyle yarg\u0131lamak ve mahk\u00fbm etmek \u00e7ok kolayd\u0131r. Ve bol \u00f6rne\u011fine rastlan\u0131r. Pek i\u00e7imden gelmese de merak edenler \u00e7\u0131kacakt\u0131r, o y\u00fczden Ruhi Su\u2019nun k\u00f6klerini yazma gere\u011fi duyuyorum.<\/p>\n<p>K\u00f6klerle oynamay\u0131 ve kar\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131 seven Yal\u00e7\u0131n K\u00fc\u00e7\u00fck \u2018Ruhi Su\u2019nun Ermeni yetimi olabilece\u011fini\u2019 yazd\u0131. Bunun \u00fczerine Su\u2019nun o\u011flu \u0130lgin \u2018Babam\u0131n 1912\u2019de Van\u2019da do\u011fmas\u0131, \u00f6ks\u00fczler yurdundan gelmesi, bug\u00fcne kadar hi\u00e7bir akrabas\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kmamas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde Ermeni olma ihtimali hayli y\u00fcksek\u2019 der. K\u00f6kleri bir yana o bir insand\u0131r. Ve o etiyle, kemi\u011fiyle, y\u00fcre\u011fiyle bir Anadolu\u2019dur. Benim bak\u0131\u015f\u0131m b\u00f6yle.<\/p>\n<p>Arkada\u015f\u0131ndan \u00f6d\u00fcn\u00e7 ald\u0131\u011f\u0131 kemanla girdi\u011fi Ankara Devlet Konservatuar\u0131\u2019n\u0131 bitirdi. O y\u0131llarda tek hece ve kolay s\u00f6ylendi\u011fi i\u00e7in \u2018Su\u2019 soyad\u0131n\u0131 ald\u0131. Hocan\u0131n keman ile sesi aras\u0131nda tercih yapmas\u0131n\u0131 istedi\u011fin \u2018sesini\u2019 tercih etti, \u00e7ok sevdi\u011fi keman\u0131yla vedala\u015ft\u0131. Okulu bitirince \u00e7e\u015fitli yerlerde m\u00fczik \u00f6\u011fretmeni olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Orkestras\u0131\u2019na se\u00e7ildi. Bir\u00e7ok operada g\u00f6rev ald\u0131.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte b\u00f6yle bir hayat\u2026 En alttan en \u00fcste. Van\u2019da kimsesiz bir \u00e7ocukken Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Orkestras\u0131\u2019na de\u011fin uzanan bir ya\u015fam \u00e7izgisi. Sanmay\u0131n \u2018ac\u0131lar\u0131\u2019 burada bitti. Hay\u0131r, onun topra\u011f\u0131n\u0131 kader gamla yo\u011furdu bir kere. Baht\u0131 b\u00f6yle. Taht\u0131nda oturamaz. O da pek oturmak istemez zaten.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"shrinkToFit\" src=\"https:\/\/www.needsomefun.net\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2016\/12\/ruhi-su.jpg\" alt=\"https:\/\/www.needsomefun.net\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2016\/12\/ruhi-su.jpg\" width=\"1348\" height=\"952\" title=\"\"><\/p>\n<p>Kar\u015f\u0131dan esen sert r\u00fczg\u00e2ra, f\u0131rt\u0131naya ald\u0131rmadan do\u011fru bildi\u011fi yoldan milim sapmaz. Bunun bir bedeli vard\u0131r elbette. O bedel ancak zindanda yani hapishanelerde \u00f6denir. Bu topraklarda mahpushaneler sanat\u00e7\u0131lar\u0131n, ayd\u0131nlar\u0131n u\u011frak yeridir ne yaz\u0131k ki\u2026 Bug\u00fcn bile hapishaneler d\u00fc\u015f\u00fcnce ve fikirlerinden dolay\u0131 i\u00e7eri t\u0131k\u0131lan siyasi mahkumlarla doludur.<\/p>\n<p>Devlet Ruhi Su\u2019nun t\u00fcrk\u00fclerinden rahats\u0131z olur. Bu memlekette sesleri susturman\u0131n tek yolu d\u00f6rt duvar aras\u0131na mahk\u00fbm etmektir. Ruhi Su\u2019yu \u2018kom\u00fcnist\u2019 t\u00fcrk\u00fcler s\u00f6yledi\u011fi gerek\u00e7esiyle i\u00e7eri att\u0131lar. Ad\u0131 i\u015fkencelerle an\u0131lan Sansaryan Han\u2019\u0131n alt kat\u0131ndaki h\u00fccrelerde kald\u0131. Tabutlu\u011fa kondu. Buralar yere \u00e7\u00f6melemeyece\u011finiz, biraz kayk\u0131larak s\u0131rt\u0131n\u0131z\u0131 duvara dayayabilece\u011finiz mezar gibi k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck odac\u0131klard\u0131r.<\/p>\n<p>Sonradan e\u015fi olacak \u2019S\u0131d\u0131ka\u2019 da oradad\u0131r. Rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 sonucu doktorun S\u0131d\u0131ka ile konu\u015fmas\u0131n\u0131 duyar ve \u00e7ok yak\u0131n bir tabutlukta yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u00f6yle \u00f6\u011frenir. Ve buraya \u2018Mahsus Mahal\u2019 der \u015fiirini yazar ve t\u00fcrk\u00fc olarak \u00e7\u0131\u011f\u0131r\u0131r: \u2018Mahsus Mahal derler, kald\u0131m zindanda \/ Kal\u0131r\u0131m kal\u0131r\u0131m, dostlar yandad\u0131r \/ \u0130ki elleri k\u0131z\u0131l kandad\u0131r, kanda \/ \u00d6l\u00fcr\u00fcm \u00f6l\u00fcr\u00fcm karde\u015f, akl\u0131m sendedir\u2019. Sen dedi\u011fi sevgilisi \u2018S\u0131d\u0131ka\u2019d\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"https:\/\/admin.agos.com.tr\/upload\/haber\/DSCN7354sdmsfdsf_JPG_0153.jpg\" alt=\"https:\/\/admin.agos.com.tr\/upload\/haber\/DSCN7354sdmsfdsf_JPG_0153.jpg\" width=\"733\" height=\"550\" title=\"\"><\/p>\n<p>Ruhi Su ile S\u0131d\u0131ka tabutluktan \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra \u2018Harbiye Hapishanesi\u2019nde\u2019 birbirlerini g\u00f6r\u00fcrler. Birbirlerini tan\u0131makta zorlan\u0131rlar. Yakla\u015f\u0131k 2 y\u0131l kald\u0131\u011f\u0131 tabutlukta a\u011f\u0131r i\u015fkence ve \u015fartlar alt\u0131nda zay\u0131flam\u0131\u015f, y\u00fczlerindeki canl\u0131l\u0131k kaybolmu\u015ftur. Hemen orada \u2018ni\u015fanlanmaya\u2019 karar verirler. Ruhi Su dostlar\u0131ndan bir y\u00fcz\u00fck ister, ni\u015fanlan\u0131r ve evlenirler.<\/p>\n<p>Nikah \u015fahitleri Behice Boran ve Nevzat Hatko\u2019dur. Harbiye\u2019de iki sevgili 3,5 y\u0131l kal\u0131r. Haftada g\u00f6r\u00fc\u015fme s\u00fcreleri sadece 10 dakikad\u0131r. Bir arkada\u015f\u0131 paspastan bir saz yapar. Olur mu demeyin. \u015eartlar insan\u0131 zorlarsa nice olmaz olura d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcverir. Ruhi Su o saz\u0131yla t\u00fcrk\u00fcler s\u00f6yler ve Harbiye onun sesiyle yank\u0131lan\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130stanbul zindan i\u00e7indedir Ruhi Su\u2019nun g\u00f6zlerinde\u2026 Ve bunu t\u00fcrk\u00fcye d\u00f6ker: \u2018Bu nas\u0131l \u0130stanbul zindan i\u00e7inde \/ Kayboluverdi gecem g\u00fcnd\u00fcz\u00fcm \/ Bu nas\u0131l \u0130stanbul zinden i\u00e7inde \/ Bavoo bave\u2026 \/ Yatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerde g\u00fcller bitecek \/ G\u00fcn \u0131\u015f\u0131y\u0131p gelir sabret, bu bizim \/ Yatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerde g\u00fcller bitecek\u2026\u2019.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"shrinkToFit\" src=\"https:\/\/www.ruhisu.org.tr\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2019\/10\/416527_10150650924202124_842835401_o-e1571725056759.jpg\" alt=\"https:\/\/www.ruhisu.org.tr\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2019\/10\/416527_10150650924202124_842835401_o-e1571725056759.jpg\" width=\"1348\" height=\"1063\" title=\"\"><\/p>\n<p>Hocan\u0131n vurdu\u011fu yerde de\u011fil as\u0131l haks\u0131zca, hukuksuz bir \u015fekilde insanlar\u0131n dolduruldu\u011fu yerde g\u00fcller biter.<\/p>\n<p>Hapishanelerden sonra s\u00fcrg\u00fcn g\u00fcnleri ba\u015flar. Ba\u015fkent\u2019e d\u00f6ner ve radyoda i\u015f bulur. En \u00e7ok can\u0131n\u0131 yakan arkada\u015flar\u0131n\u0131n kendisini g\u00f6rmezden gelmesidir. Yolda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 arkada\u015flar\u0131 onunla konu\u015fmaktan korkar, selam bile vermekten \u00e7ekinirler. Art\u0131k \u2018sak\u0131ncal\u0131 adam\u2019 oldu\u011fu i\u00e7in devletin b\u00fct\u00fcn g\u00f6zleri \u00fczerindedir. K\u0131sa s\u00fcrede kovulur.<\/p>\n<p>Nedeni s\u00f6yledi\u011fi bir t\u00fcrk\u00fcd\u00fcr. T\u00fcrk\u00fc nas\u0131l sak\u0131ncal\u0131 olabilir? Oldu ve oluyor maalesef. Sanmay\u0131n ki gerilerde kald\u0131. Bazen bir t\u00fcrk\u00fc bazen bir yaz\u0131 yetiyor itilip kak\u0131lmaya. O t\u00fcrk\u00fcy\u00fc merak ettiniz de\u011fil mi? Resmi kay\u0131tlara kovulma sebebi olarak ge\u00e7en t\u00fcrk\u00fc \u015fudur: \u2018Serdari halimiz b\u00f6ylen n\u2019olacak\u2026 \/ K\u0131sa \u00e7\u00f6p uzundan hakk\u0131n alacak \/ Mamurlar y\u0131k\u0131l\u0131p viran olacak \/ Ak\u0131bet da\u011f\u0131l\u0131r, elimiz bizim\u2019.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/images.mubicdn.net\/images\/film\/395634\/cache-922489-1700265764\/image-w1280.jpg?size=800x\" alt=\"https:\/\/images.mubicdn.net\/images\/film\/395634\/cache-922489-1700265764\/image-w1280.jpg?size=800x\" title=\"\"><\/p>\n<p>T\u00fcrk\u00fcleri hayat\u0131n i\u00e7indedir. \u015ei\u015fli\u2019de \u00f6ld\u00fcr\u00fclen 3 k\u0131z\u0131 anlat\u0131r: \u2018\u015ei\u015fli Meydan\u0131\u2019nda \u00fc\u00e7 k\u0131z \/ Biri \u00c7i\u011fdem biri Nergis \/ Vuruldular g\u00fcpeg\u00fcnd\u00fcz \/ Sorarlar bir g\u00fcn sorarlar \/ Sabah\u0131n bir sahibi var \/ Sorarlar bir g\u00fcn sorarlar\/ Biter bu dertler, ac\u0131lar \/ Sararlar bir g\u00fcn sararlar\u2026\u2019. Sadece sanat\u00e7\u0131n\u0131n de\u011fil herkesin dile\u011fidir. Sabah\u0131n da Alemin bir Sahibi var, k\u0131sa \u00e7\u00f6p uzundan hakk\u0131n\u0131 mutlaka al\u0131r bir g\u00fcn. Ama burada ama \u00f6tede\u2026<\/p>\n<p>Ruhi Su hayat hikayesini anlat\u0131rken \u015fu ifadeleri kullan\u0131r: \u2018Do\u011fan\u0131n b\u00fct\u00fcn olanaklar\u0131n\u0131 kullanmas\u0131n\u0131, do\u011fay\u0131 sevmesini bildim. Ya\u015fam\u0131m boyunca zorluklar\u0131 yenmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m hep. \u00c7\u00fcnk\u00fc sadece zorluk g\u00f6rd\u00fcm ben ya\u015fam\u0131mda. Hi\u00e7bir \u015fey kolay olmad\u0131. \u00c7ocuk denecek ya\u015fta sava\u015f denen \u015feyin ne demek oldu\u011funu; bizzat i\u00e7inde ya\u015fayarak, seferberlik t\u00fcrk\u00fcleri, mar\u015flar s\u00f6yleyerek \u00f6\u011frendim\u2019.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/images.mubicdn.net\/images\/film\/398719\/cache-930739-1702839755\/image-w1280.jpg?size=800x\" alt=\"https:\/\/images.mubicdn.net\/images\/film\/398719\/cache-930739-1702839755\/image-w1280.jpg?size=800x\" title=\"\"><\/p>\n<p>Ruhi Su masumlara, mazlumlara seslenirken \u2018Kald\u0131r\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131z\u0131 yerden\u2019 der. Ve umudun t\u00fcrk\u00fcs\u00fcn\u00fc s\u00f6yler: \u2018Dostlar\u0131m, karde\u015flerim, canlar\u0131m \/ Kald\u0131r\u0131n ba\u015flar\u0131n\u0131z\u0131 \/ Su\u00e7lular gibi y\u00fcz\u00fcm\u00fcz yerde \/ \u00d6z\u00fcm\u00fcz darda durup dururuz \/ Kald\u0131r\u0131n ba\u015flar\u0131n\u0131z\u0131 yukar\u0131 \/ Bize g\u00f6z verildi, g\u00f6zleyin diye \/ Dil verildi s\u00f6yleyin diye \/ Kulak verildi dinleyin diye \/ El, g\u00f6vdede ka\u015f\u0131nan yeri bilir \/ Dert bizde, derman ellerimizdedir\u2019.<\/p>\n<p>Bu ac\u0131 t\u00fcrk\u00fclere y\u00fcrek nas\u0131l dayans\u0131n\u2026 Ruhi Su kansere yakaland\u0131. Kemikleri g\u00fcnden g\u00fcne eridi. Tedavisi i\u00e7in yurt d\u0131\u015f\u0131na gitmesi gerekiyordu. 12 Eyl\u00fcl askeri y\u00f6netimin \u00fclkenin \u00fczerine ceberut gibi \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc bir d\u00f6nemdi. Ruhi Su\u2019ya \u2018sak\u0131ncal\u0131 adam\u2019 oldu\u011fu i\u00e7in pasaport vermediler. Bu pasaport hikayesini ben bir yerlerden daha hat\u0131rl\u0131yorum.<\/p>\n<p>1985 y\u0131l\u0131nda \u015fiirlere, t\u00fcrk\u00fclere can veren ses ebediyen sustu. Devlet cenazesinden bile rahat\u0131z oldu. Zavall\u0131 \u00fclkem cenazelere bile tahamm\u00fcl edemez. Mehmet Akif gibi bir \u015fahs\u0131n cenazesi bile olay oldu bu memlekette. Cenazeye kat\u0131lanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131, y\u00fczlerce ki\u015fi g\u00f6z alt\u0131na al\u0131nd\u0131, haklar\u0131nda soru\u015fturma ba\u015flat\u0131ld\u0131. Devlet memuru olanlar i\u015ften at\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/f\/f5\/Ruhi_Su_1.Gen%C3%A7lik_Festivali_Almanya.jpg\" alt=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/f\/f5\/Ruhi_Su_1.Gen%C3%A7lik_Festivali_Almanya.jpg\" title=\"\"><\/p>\n<p>Mezar\u0131nda da rahat uyuyamaz. E\u015fiyle birlikte yatt\u0131\u011f\u0131 Zincirlikuyu Mezarl\u0131\u011f\u0131\u2019ndaki kabirleri 2009 y\u0131l\u0131nda kur\u015funlan\u0131r, mezar ta\u015flar\u0131 tahrip edilir. Failleri bulunamaz, me\u00e7hul kal\u0131r.<\/p>\n<p>Sanattaki yerini \u2018m\u00fczik otoriteleri\u2019 de\u011ferlendirsin\u2026 Bende \u00e7ok \u00f6zel bir \u2018mahsum mahali\u2019 var. \u015eiirde Naz\u0131m Hikmet ne ise t\u00fcrk\u00fcde Ruhi Su odur. \u2018Ayd\u0131nlara t\u00fcrk\u00fcy\u00fc sevdiren adam\u2019 de denir ona. A\u015f\u0131k Veysel\u2019in tespiti de benzer y\u00f6ndedir; \u2018\u015eehirlilere t\u00fcrk\u00fcy\u00fc dinletti ve sevdirdi\u2019.<\/p>\n<p>Ruhi Su\u2019yu dinlerken ben d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc opera sanat\u00e7\u0131s\u0131 muhte\u015fem ses Pavarotti\u2019nin t\u00fcrk\u00fc s\u00f6yledi\u011fini d\u00fc\u015flerim. Pavarotti t\u00fcrk\u00fc s\u00f6ylerse ancak b\u00f6yle s\u00f6yler. Ruhi Su Van\u2019da de\u011fil de Avrupa\u2019n\u0131n herhangi bir \u015fehrinde do\u011fmu\u015f olsayd\u0131 Pavarotti\u2019den geri kalmazd\u0131. S\u00f6yledi\u011fimin \u00e7ok iddial\u0131 oldu\u011funu biliyorum. Benim g\u00f6z\u00fcmde \u00f6yle. Uzun laf\u0131n k\u0131sas\u0131 m\u00fczi\u011fin Naz\u0131m\u2019\u0131 t\u00fcrk\u00fclerin Pavarottisi\u2019dir o.<\/p>\n<p>Dramatik hikayesini k\u0131saca anlatt\u0131\u011f\u0131m Ruhi Su\u2019nun sesine kulak vermenizi kulak t\u00fcrk\u00fclerini \u00f6zellikle de tarihi ve hapishaneleri konu alan ezgilerini dinlemenizi \u00f6neririm. \u2018Mahsus mahal\u2019inizde davudi, F\u0131rat gibi g\u00fcr\u00fcl g\u00fcr\u00fcl akan bu yan\u0131k sese yer a\u00e7\u0131n derim.<\/p>\n<figure style=\"width: 885px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"mw-mmv-final-image jpg mw-mmv-dialog-is-open\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/54\/Ruhi_su_mezar_ta%C5%9F%C4%B1.JPG\/1024px-Ruhi_su_mezar_ta%C5%9F%C4%B1.JPG\" alt=\"undefined\" width=\"885\" height=\"1180\" crossorigin=\"anonymous\" title=\"\"><figcaption class=\"wp-caption-text\">Ruhi Su&#8217;nun Zincirlikuyu&#8217;da bulunan mezar\u0131<\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(The Turkish Post) &#8211; H. AGAH KALENDER Hayat hikayesini anlatmaya \u2018Anam\u0131, babam\u0131 hi\u00e7 tan\u0131yamad\u0131m. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n ortada b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 \u00e7ocuklardan\u0131m. \u00d6ks\u00fcz ve yetim oldu\u011fumu \u00e7ok kimseye s\u00f6yleyemedim\u2019 diye ba\u015flar. Tek de\u011fil o, belki binlerce belki de on binlerce \u00e7ocuk\u2026 Hi\u00e7birinin ya\u015fam\u0131 ayr\u0131nt\u0131s\u0131yla yaz\u0131lmad\u0131. Bu topraklar\u0131n hikayeleri hep h\u00fcz\u00fcn ve dram y\u00fckl\u00fcd\u00fcr. Ve \u00e7ok dokunakl\u0131d\u0131r, insan\u0131n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":56878,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"1","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"default-sidebar","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"topbottom","share_float_style":"share-monocrhome","show_share_counter":"0","show_view_counter":"0","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"0","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"0","show_post_reading_time":"1","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"1","zoom_button_out_step":"4","zoom_button_in_step":"4","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"0","show_popup_post":"1","number_popup_post":"2","show_author_box":"1","show_post_related":"1","show_inline_post_related":"0"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-715","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsored by","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":"","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":{"id":"9150","hide":""},"jnews_override_bookmark_settings":{"override_bookmark_button":"0","override_show_bookmark_button":"0"},"jnews_social_meta":{"fb_title":"","fb_description":"","fb_image":"","twitter_title":"","twitter_description":"","twitter_image":""},"jnews_override_counter":{"override_view_counter":"0","view_counter_number":"0","override_share_counter":"0","share_counter_number":"0","override_like_counter":"0","like_counter_number":"0","override_dislike_counter":"0","dislike_counter_number":"0"},"footnotes":""},"categories":[9150,2282,1],"tags":[12554,315],"class_list":["post-56877","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kose-yazari","category-kultur-sanat","category-son-haberler","tag-ruhi-su","tag-ust-manset"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56877","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=56877"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56877\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56878"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=56877"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=56877"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=56877"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}