{"id":3698,"date":"2023-03-17T10:28:58","date_gmt":"2023-03-17T07:28:58","guid":{"rendered":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/?p=3698"},"modified":"2023-04-13T16:51:58","modified_gmt":"2023-04-13T13:51:58","slug":"sel-felaketi-sanliurfa-bu-hale-nasil-geldi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/sel-felaketi-sanliurfa-bu-hale-nasil-geldi\/","title":{"rendered":"Sel felaketi: \u015eanl\u0131urfa bu hale nas\u0131l geldi?"},"content":{"rendered":"<p><strong>(The Turkish Post) &#8211;<\/strong> Ge\u00e7en ay Kahramanmara\u015f merkezli depremlerle sars\u0131lan T\u00fcrkiye&#8217;nin g\u00fcneydo\u011fusu iki g\u00fcnden bu yana \u015fiddetli ya\u011f\u0131\u015f\u0131n etkisi alt\u0131nda. Sal\u0131 gecesi ba\u015flayan \u015fiddetli ya\u011f\u0131\u015f, depremden de etkilenen Ad\u0131yaman ve \u015eanl\u0131urfa&#8217;da sel felaketine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Sel sular\u0131n\u0131n y\u00fckselmesi ile birlikte Ad\u0131yaman&#8217;da 1, \u015eanl\u0131urfa&#8217;da 14 olmak \u00fczere 15 ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetti.<\/p>\n<p>\u015eanl\u0131urfa&#8217;da su bask\u0131n\u0131 s\u0131ras\u0131nda kaybolan d\u00f6rt ki\u015finin bulunmas\u0131 i\u00e7in arama ve kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 devam ediyor. Kentin ana yollar\u0131, k\u00f6pr\u00fcl\u00fc kav\u015faklar\u0131, bir\u00e7ok cadde ve soka\u011f\u0131n\u0131 sular alt\u0131nda b\u0131rakan selin ard\u0131ndan olu\u015fan bal\u00e7\u0131\u011f\u0131n da temizlenmesine \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<h4><strong>\u0130hmal ve \u00e7arp\u0131k kentle\u015fme<\/strong><\/h4>\n<p>Meydana gelen sel felaketinin en \u00e7ok zarar verdi\u011fi kent olan 2,5 milyon n\u00fcfuslu \u015eanl\u0131urfa, bir yandan da y\u0131llardan beri devam etti\u011fi dile getirilen ihmaller zincirini tart\u0131\u015f\u0131yor. AFAD&#8217;\u0131n g\u00fcnlerdir yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fiddetli ya\u011f\u0131\u015f uyar\u0131lar\u0131na ra\u011fmen yerel y\u00f6netimlerin hi\u00e7bir tedbir almad\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor. B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi yetkililerinin en az\u0131ndan kentteki k\u00f6pr\u00fcl\u00fc kav\u015faklar\u0131 kapatmas\u0131 gerekti\u011fi ve bu \u015fekilde can kay\u0131plar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilece\u011fi ifade ediliyor.<\/p>\n<p>Uzmanlar ihmallerin yan\u0131 s\u0131ra \u00e7arp\u0131k kentle\u015fmeye de dikkat \u00e7ekiyor. \u015eanl\u0131urfa&#8217;n\u0131n kent merkezi son 20 y\u0131lda h\u0131zla geli\u015fmi\u015f ve n\u00fcfusu da buna paralel olarak artm\u0131\u015ft\u0131. Ancak \u015fehir planc\u0131lar\u0131, \u015fehir merkezinin belirli yerlerinden ge\u00e7en 4 farkl\u0131 dere yata\u011f\u0131n\u0131n ya d\u0131\u015f m\u00fcdahale ile daralt\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ya da \u00e7evrelerinde yap\u0131la\u015fmaya izin verildi\u011fine i\u015faret ediyor.<\/p>\n<p>Uzmanlara g\u00f6re, 50-60 y\u0131ldan beri devam eden \u00e7arp\u0131k kentle\u015fme, tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n imara a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve \u015fehirden ge\u00e7en 4 akarsu yata\u011f\u0131na yap\u0131lan m\u00fcdahaleler ya\u015fanan bu korkun\u00e7 tabloya neden oldu. Ya\u015fanan bu felaketin y\u0131llar\u0131n birikimi oldu\u011funu s\u00f6yleyen \u015eanl\u0131urfa \u015eehir Planc\u0131lar\u0131 Odas\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Mehmet Selim Acar&#8217;a g\u00f6re dere yataklar\u0131n\u0131n yap\u0131la\u015fmaya a\u00e7\u0131lmas\u0131 en \u00f6nemli neden:<\/p>\n<p>&#8220;Bin 500 sene \u00f6nce Roma \u0130mparatoru J\u00fcstinyen&#8217;in yapm\u0131\u015f oldu\u011fu drene hatt\u0131n\u0131n, \u015fehrin ortas\u0131ndan ge\u00e7en Karakoyun deresini drene eden hatt\u0131n hemen biti\u015fi\u011fine AVM yapmam\u0131z\u0131n, beton \u00f6rmemizin, ayn\u0131 derenin \u00fczerine i\u015f merkezi in\u015fa etmemizin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 maalesef insan hayatlar\u0131yla \u00f6dedik. \u0130nsan odakl\u0131 planlar, projelerle hareket etmemiz gerekir. Aksi takdirde do\u011faya kar\u015f\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z b\u00fct\u00fcn m\u00fcdahalelerin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 insan can\u0131yla \u00f6d\u00fcyor.&#8221;<\/p>\n<h4><strong>&#8220;Meslek \u00f6rg\u00fctlerinin s\u00f6z hakk\u0131 yok&#8221;<\/strong><\/h4>\n<p>\u015eanl\u0131urfa&#8217;daki sel felaketinde Eyy\u00fcbiye Devlet Hastanesi&#8217;nin yo\u011fun bak\u0131m \u00fcnitesi de sular alt\u0131nda kalm\u0131\u015f ve hastalar tahliye edilmi\u015fti. Uzmanlar, hastanenin daha \u00f6nce Harran \u00dcniversitesi Ziraat Fak\u00fcltesi&#8217;nin Ar-Ge alan\u0131 olarak kullan\u0131lan ve i\u00e7inden dere yata\u011f\u0131 ge\u00e7en tar\u0131m arazisine yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.<\/p>\n<p>Peki kentteki meslek odalar\u0131 ve sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri bu duruma itiraz etmedi mi?<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye Mimarlar ve M\u00fchendisleri Odalar\u0131 Birli\u011fi \u015eanl\u0131urfa \u0130l Koordinasyon Kurulu Sekreteri Fikret \u00c7ak\u0131r&#8217;a g\u00f6re, \u015fehirdeki y\u00f6neticiler sivil toplumu ve meslek odalar\u0131n\u0131 projelere d\u00e2hil etmiyor. \u015eanl\u0131urfa&#8217;n\u0131n tek\u00e7i y\u00f6netim nedeniyle bu durumda oldu\u011funu savunan \u00c7ak\u0131r, &#8220;Meslek odalar\u0131 hi\u00e7bir \u015fekilde karar mekanizmalar\u0131nda s\u00f6z hakk\u0131na sahip olam\u0131yorlar. \u015eehirden ge\u00e7en dere yataklar\u0131 ve di\u011fer alanlarda bu uygulama yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman meslek odalar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fleri al\u0131nmadan, uzmanlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerine dikkat edilmeden yap\u0131l\u0131yor&#8221; diyor.<\/p>\n<h4><strong>Belediyenin prestij projesi sular alt\u0131nda<\/strong><\/h4>\n<p>\u015eanl\u0131urfa B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi&#8217;nin prestij projesi olarak tan\u0131t\u0131lan ve 3 Aral\u0131k 2022&#8217;de Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 yap\u0131lan Abide K\u00f6pr\u00fcl\u00fc Kav\u015fa\u011f\u0131 da sel felaketinde sular alt\u0131nda kald\u0131. Abide Kav\u015fa\u011f\u0131&#8217;n\u0131n yap\u0131m\u0131 210 g\u00fcnde tamamlanm\u0131\u015f ve 105 milyon liraya mal olmu\u015ftu. \u015eanl\u0131urfa&#8217;n\u0131n \u015fehir i\u00e7i trafi\u011fini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde rahatlataca\u011f\u0131 s\u00f6ylenen kav\u015fa\u011f\u0131n m\u00fcteahhidine de Cumhurba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan \u00f6d\u00fcl verilmi\u015fti. Ancak o k\u00f6pr\u00fcl\u00fc kav\u015fa\u011f\u0131n su alt\u0131nda kalmas\u0131 sonucu 4 ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetti. \u0130hale s\u00fcreci de tart\u0131\u015fmal\u0131 olan kav\u015fa\u011f\u0131n yap\u0131m\u0131 davet usul\u00fcyle bir \u015firkete verilmi\u015f, o d\u00f6nemde kentteki sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri bu duruma itiraz etmi\u015fti.<\/p>\n<p>Kav\u015fa\u011f\u0131n oldu\u011fu yerin hemen alt\u0131nda \u015fehri ikiye b\u00f6len ve aktif bir akars\u0131 olan Cavcak Deresi bulundu\u011funu belirten \u015eanl\u0131urfa \u015eehir Planc\u0131lar\u0131 Odas\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Mehmet Selim Acar, yonca yapra\u011f\u0131 \u015feklinde yap\u0131lmas\u0131 gereken bu projenin dal-ge\u00e7 modeliyle in\u015fa edildi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. K\u00f6pr\u00fcl\u00fc kav\u015fa\u011f\u0131n ilk yap\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda dere yata\u011f\u0131na m\u00fcdahale edildi\u011fine dikkat \u00e7eken Acar, idarecilerin g\u00fcn\u00fc kurtarmak ad\u0131na bu \u015fekilde bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretti\u011fini belirtiyor:<\/p>\n<p>&#8220;4-5 ay \u00f6nce art\u0131k \u015fehir trafi\u011fi ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 alttan giden aks\u0131n tam tersine bu sefer \u00fcstten bir \u00fcstge\u00e7it yapt\u0131lar. Bu t\u00fcr ana ula\u015f\u0131m kararlar\u0131n\u0131n ula\u015f\u0131m mast\u0131r planlar\u0131na dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledik. Y\u00f6nteminin bu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledik. Ama maalesef teknik, bilim, \u015fehircilik ilke ve esaslar\u0131na ayk\u0131r\u0131 hareket etti\u011fimizde bunu insanlar\u0131m\u0131z\u0131n canlar\u0131yla \u00f6dedik.&#8221;<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye Mimarlar ve M\u00fchendisler Odalar\u0131 Birli\u011fi \u015eanl\u0131urfa \u0130l Koordinasyon Kurulu Sekreteri Fikret \u00c7ak\u0131r ise Abide Kav\u015fa\u011f\u0131&#8217;n\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131&#8217;n\u0131n geli\u015fine yeti\u015ftirilmek i\u00e7in aceleye getirildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Bir firmaya davet usul\u00fc ile yapt\u0131r\u0131lan projenin depremde de zarar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirten \u00c7ak\u0131r&#8217;a g\u00f6re alt zeminde ya\u015fanan bir sorunun kav\u015fa\u011f\u0131n \u00fcst ge\u00e7idini de etkiledi\u011fini belirtiyor.<\/p>\n<h4><strong>Derelerin \u00e7evresine yap\u0131lan gecekondular<\/strong><\/h4>\n<p>\u015eanl\u0131urfa&#8217;da Karakoyun ve Mance derelerinin \u00e7evresinde de gecekondular yap\u0131lmas\u0131na g\u00f6z yumulmu\u015f, daha sonra bu ka\u00e7ak yap\u0131lara g\u00f6re imar plan\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Fikret \u00c7ak\u0131r, bu uygulaman\u0131n da \u015eanl\u0131urfa&#8217;ya ciddi \u015fekilde zarar verdi\u011fini belirtiyor.<\/p>\n<p>\u00c7ak\u0131r, derelerde yap\u0131m\u0131 devam eden veya yap\u0131lmas\u0131 planlanan projelerin g\u00f6zden ge\u00e7irilmesinin zorunlu oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde. Kentin afet b\u00f6lgesi ilan edilip merkezi y\u00f6netimin bu y\u00f6nde politikalar geli\u015ftirmesi gerekti\u011fini ifade eden \u00c7ak\u0131r. \u00f6nemli bir duruma da dikkat \u00e7ekiyor:<\/p>\n<p>&#8220;Depremden sonra a\u011f\u0131r ve orta hasarl\u0131 binalar taban\u0131nda sular\u0131n birikmesinden dolay\u0131 olu\u015fan nem nedeniyle ciddi bir sorunla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131lar. Gerekirse hasar tespit \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n g\u00fcncellenerek yeniden yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor.&#8221;<\/p>\n<h4><strong>&#8220;Kent su\u00e7lar\u0131 yasas\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131&#8221;<\/strong><\/h4>\n<p>Uzmanlar 50 y\u0131ldan beri dere kenarlar\u0131nda yo\u011funla\u015fan \u00e7arp\u0131k kentle\u015fmenin art\u0131k \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi ve bunun i\u00e7in de yerel y\u00f6netimlerin sorumluluk almas\u0131 gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde. \u015eanl\u0131urfa \u015eehir Planc\u0131lar\u0131 Odas\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Mehmet Selim Acar, bunun i\u00e7in de kent su\u00e7lar\u0131 yasas\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirtiyor:<\/p>\n<p>&#8220;Kent su\u00e7lar\u0131 y\u00f6netmeli\u011fi, yasas\u0131 \u00e7\u0131karmam\u0131z laz\u0131m. Yetkililer insan hayat\u0131yla ilgili verdikleri kararlardan sorumlu olmal\u0131d\u0131rlar. Gerekirse bu t\u00fcr durumlarda yarg\u0131 yoluna gidilip, su\u00e7 duyurusu yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.\u00a0 \u015eu anda 15 vatanda\u015f\u0131m\u0131z\u0131 kaybettik. Bunlar\u0131n su\u00e7lusu kim? Bu bir cihayet de\u011fil midir? Bu bir cinayettir. Verilen yanl\u0131\u015f kararlar\u0131n neticesinde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bir m\u00fcteahhit yapt\u0131\u011f\u0131 binadan sorumluysa, \u015fehir planc\u0131s\u0131, belediye ba\u015fkan\u0131, meclis \u00fcyesi \u015fehir i\u00e7in verdi\u011fi karardan ni\u00e7in sorumlu olmas\u0131n? Bu noktada kent su\u00e7lar\u0131 yasas\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.&#8221;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(The Turkish Post) &#8211; Ge\u00e7en ay Kahramanmara\u015f merkezli depremlerle sars\u0131lan T\u00fcrkiye&#8217;nin g\u00fcneydo\u011fusu iki g\u00fcnden bu yana \u015fiddetli ya\u011f\u0131\u015f\u0131n etkisi alt\u0131nda. Sal\u0131 gecesi ba\u015flayan \u015fiddetli ya\u011f\u0131\u015f, depremden de etkilenen Ad\u0131yaman ve \u015eanl\u0131urfa&#8217;da sel felaketine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Sel sular\u0131n\u0131n y\u00fckselmesi ile birlikte Ad\u0131yaman&#8217;da 1, \u015eanl\u0131urfa&#8217;da 14 olmak \u00fczere 15 ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetti. \u015eanl\u0131urfa&#8217;da su bask\u0131n\u0131 s\u0131ras\u0131nda kaybolan d\u00f6rt [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3700,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"source_name":"DW T\u00fcrk\u00e7e","source_url":"https:\/\/www.dw.com\/tr\/sel-felaketi-%C5%9Fanl%C4%B1urfa-bu-hale-nas%C4%B1l-geldi\/a-65017058","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"1","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"default-sidebar","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"topbottom","share_float_style":"share-monocrhome","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"0","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"0","show_post_reading_time":"1","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"1","zoom_button_out_step":"4","zoom_button_in_step":"4","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"0","show_popup_post":"1","number_popup_post":"2","show_author_box":"1","show_post_related":"1","show_inline_post_related":"0"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-715","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsored by","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":"","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":{"id":"8","hide":""},"jnews_override_bookmark_settings":{"override_bookmark_button":"0","override_show_bookmark_button":"0"},"jnews_social_meta":{"fb_title":"","fb_description":"","fb_image":"","twitter_title":"","twitter_description":"","twitter_image":""},"jnews_override_counter":{"override_view_counter":"0","view_counter_number":"0","override_share_counter":"0","share_counter_number":"0","override_like_counter":"0","like_counter_number":"0","override_dislike_counter":"0","dislike_counter_number":"0"},"footnotes":""},"categories":[1,8],"tags":[571,315],"class_list":["post-3698","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-son-haberler","category-turkiye","tag-sanliurfa-sel","tag-ust-manset"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3698","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3698"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3698\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3700"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3698"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3698"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3698"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}