{"id":35145,"date":"2023-10-30T12:22:21","date_gmt":"2023-10-30T09:22:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/?p=35145"},"modified":"2023-10-30T12:31:17","modified_gmt":"2023-10-30T09:31:17","slug":"abdulhamid-doneminde-hazirlanan-dergi-116-yil-sonra-yayinlanacak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/abdulhamid-doneminde-hazirlanan-dergi-116-yil-sonra-yayinlanacak\/","title":{"rendered":"Abd\u00fclhamid d\u00f6neminde haz\u0131rlanan dergi, 116 y\u0131l sonra yay\u0131nlanacak"},"content":{"rendered":"<p><strong>(The Turkish Post) \u2013 Tolga Yava\u015f<\/strong><\/p>\n<p>\u0130kinci Me\u015frutiyet d\u00f6nemi arifesinde bas\u0131m i\u00e7in haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 halde yay\u0131mlanamam\u0131\u015f bir dergi olan Gonca-i Feyz, ilk kez ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Derginin el yaz\u0131s\u0131 cildini bir sahaftan sat\u0131n alarak ortaya \u00e7\u0131karan ara\u015ft\u0131rmac\u0131-yazar Kas\u0131m Kocaba\u015f, \u00f6zellikle baz\u0131 \u015fiirlerin \u2018\u0130stibdat\u2019 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. Bunun yan\u0131s\u0131ra Sultan 2. Abd\u00fclhamid\u2019i ele\u015ftiren \u015fiirlere de yer verildi\u011fini hat\u0131rlatan Kocaba\u015f, bu veriler g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda dergiyi haz\u0131rlayan ki\u015fi ya da ki\u015filerin \u0130ttihat ve Terakki cephesinde yer ald\u0131klar\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor.<\/p>\n<p><strong>12 SAYI, 190 SAYFA<\/strong><\/p>\n<p>Toplam 12 say\u0131 olarak haz\u0131rlanan dergi, her ay\u0131n ilk haftas\u0131 yay\u0131mlanmak \u00fczere tek bir ciltte toplanarak sonuna fihristi de eklenmi\u015f. \u0130lk say\u0131 1 A\u011fustos 1907, 12. ve son say\u0131 ise 1 Temmuz 1908 tarihinde yay\u0131mlanmak \u00fczere haz\u0131rlanm\u0131\u015f. Toplam 190 sayfadan olu\u015fan dergide, edebiyattan siyasete, felsefeden psikolojiye, ahlaktan hukuka pek \u00e7ok konu hakk\u0131nda yaz\u0131ya yer verilmi\u015f. Gur\u00fbb\u00ee, S\u00e2f\u00ee, H\u00e2lid Eyy\u00fbb, Mans\u00fbr, N\u00e2dir, Mihr\u00ee, Ahmet Mazhar gibi pek \u00e7ok \u015fairin \u015fiirlerine yer verilmi\u015f.<\/p>\n<p><strong>\u0130ST\u0130BDAT KAR\u015eITI DERG\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Man\u015fetine \u0130ttihat ve Terakki F\u0131rkas\u0131n\u0131n \u201cAdalet- M\u00fcsavat- H\u00fcrriyet\u201d slogan\u0131n\u0131 koyan dergi, Abd\u00fclhamit y\u00f6netimi kar\u015f\u0131s\u0131nda oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6steriyor. Yine, dergi isminin sol taraf\u0131nda yazara ait olan ve her say\u0131da ifade edilen yaz\u0131n\u0131n ilk c\u00fcmlesinin \u201cEy terakkiperver\u2026\u201d diye ba\u015flamas\u0131 da dikkat \u00e7ekici.<\/p>\n<p><strong>YAZARI B\u0130L\u0130NM\u0130YOR\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Ger\u00e7ek ismi yerine \u2018Gur\u00fbb\u00ee\u2019 mahlas\u0131n\u0131 kullanmay\u0131 tercih eden yazar\u0131n, edebiyatta bir gelenek olan mahlas kullan\u0131m\u0131n\u0131 tercih etmesinin yan\u0131nda, istibdat kar\u015f\u0131t\u0131 oldu\u011fu anla\u015f\u0131lan dergiden dolay\u0131 ba\u015f\u0131na olumsuz bir i\u015f gelmemesi i\u00e7in tercih etmi\u015f de olabilir. Ayn\u0131 zamanda \u201cBat\u0131\u015fa ait olan\u201d anlam\u0131na da gelen Gur\u00fbb\u00ee kelimesini, Sultan Abd\u00fclhamit iktidar\u0131n\u0131n sona yakla\u015fmakta oldu\u011funa vurgu yapmak i\u00e7in \u00f6zellikle se\u00e7ilmi\u015f olabilece\u011fini akla getiriyor. Ni\u00e7in yay\u0131mlanmad\u0131\u011f\u0131, Gur\u00fbb\u00ee mahlas\u0131n\u0131 kullanan ki\u015finin kim oldu\u011fu gibi daha pek \u00e7ok konu ayd\u0131nl\u0131\u011fa kavu\u015fmay\u0131 bekliyor.<\/p>\n<p><strong>DERG\u0130 EDEB\u0130YAT, S\u0130YASET VE B\u0130L\u0130M \u0130\u00c7ER\u0130YOR<\/strong><\/p>\n<p>Dergiyi kaleme alan yazar, bu dergiyi haz\u0131rlamaktaki maksad\u0131n\u0131 mukaddime k\u0131sm\u0131nda detayl\u0131ca ele alm\u0131\u015f. Dergilerin gazetelere g\u00f6re daha \u00f6\u011fretici oldu\u011funu vurgulayan yazar, sadece edebiyat, ya da ba\u015fka bir bilim dal\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmayarak her \u015feyden bahsetmesi gerekti\u011fini ifade ediyor. Ge\u00e7mi\u015fte bir\u00e7ok dergi bu \u015fekilde sadece bir alan \u00fczerine yay\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131yor. Bu y\u00fczden Gonca-i Feyz\u2019i edebiyat, siyaset, bilim gibi pek \u00e7ok alanda ve resimli bir dergi olarak haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Kulland\u0131\u011f\u0131 nesir yaz\u0131lar\u0131 ya da \u015fiirlerin, ya hi\u00e7 ne\u015fredilmemi\u015f, bas\u0131lm\u0131\u015f olsalar bile \u00e7ok bilinmeyen \u00f6nemli yaz\u0131lar olmas\u0131na dikkat etti\u011fini de \u00f6zellikle belirtmi\u015f.<\/p>\n<p><strong>&#8216;\u0130ST\u0130BDAT D\u00d6NEM\u0130NDE DERG\u0130 \u00c7IKARMAK ZORDU&#8217;<\/strong><\/p>\n<p>Gerileme ve \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f s\u00fcrecine giren Osmanl\u0131 Devletinde \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilmek i\u00e7in \u00e7areler aran\u0131yordu. Anayasal monar\u015fiye ge\u00e7i\u015fin ilk denemesi olan I. Me\u015frutiyet, 1876 y\u0131l\u0131nda ilan edildi. Bundan k\u0131sa bir zaman sonra 1878\u2019de Kanun-\u0131 Esasi\u2019nin ask\u0131ya al\u0131nmas\u0131 ile ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kla sonu\u00e7lanmas\u0131 siyasi \u00e7eki\u015fmelerin \u00f6n\u00fcn\u00fc daha da a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>\u0130\u00e7teki karga\u015fa ve \u00e7eki\u015fmeleri \u00f6nlemek i\u00e7in Sultan II. Abd\u00fclhamit\u2019in istibdat y\u00f6ntemini tercih etmesi, \u00fclkede 30 y\u0131la yak\u0131n s\u00fcrecek bir bask\u0131 d\u00f6nemini beraberinde getirmi\u015fti. Bu d\u00f6nemde, y\u00f6netimi ele\u015ftiren her t\u00fcrden fikir ve d\u00fc\u015f\u00fcnce, gazete, dergi vesair ne\u015friyat da yasaklanm\u0131\u015f, bas\u0131m\u0131 yap\u0131lanlar ise toplat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u00dclke d\u0131\u015f\u0131nda ve i\u00e7indeki ekonomik, siyasi ve sosyal \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn artarak devam etmesi, 23 Temmuz 1908 y\u0131l\u0131nda II. Me\u015frutiyetin ilan\u0131n\u0131 gerektiren zemini olu\u015fturmu\u015ftu.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte b\u00f6ylesine s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir ortamda yeni bir dergi yay\u0131n hayat\u0131na ad\u0131m atmak i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f, fakat hen\u00fcz tam olarak bilinemeyen bir sebeple yay\u0131mlanamam\u0131\u015f. Dergi haz\u0131rlaman\u0131n kolay bir i\u015f olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Kas\u0131m Kocaba\u015f, Gur\u00fbb\u00ee mahlas\u0131n\u0131 kullanan yazar\u0131n, d\u00f6nemin \u00f6nemli muhalif yazarlar\u0131ndan birisi oldu\u011funu tahmin etti\u011fini dile getiriyor.<\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-35149 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/10\/IMG-20231026-WA0009-400x263.jpg\" alt=\"\" width=\"649\" height=\"427\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/10\/IMG-20231026-WA0009-400x263.jpg 400w, https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/10\/IMG-20231026-WA0009-1200x790.jpg 1200w, https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/10\/IMG-20231026-WA0009-768x505.jpg 768w, https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/10\/IMG-20231026-WA0009-750x493.jpg 750w, https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/10\/IMG-20231026-WA0009-1140x750.jpg 1140w, https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/10\/IMG-20231026-WA0009.jpg 1374w\" sizes=\"(max-width: 649px) 100vw, 649px\" \/><\/p>\n<p><strong>N\u0130\u00c7\u0130N YAYIMLANAMADI?<\/strong><\/p>\n<p>Derginin bas\u0131lm\u0131\u015f ne\u015friyat aras\u0131nda ve hi\u00e7bir kaynakta isminin ge\u00e7memesi, yay\u0131nlanmam\u0131\u015f oldu\u011funun en \u00f6nemli kan\u0131t\u0131. Ayr\u0131ca 10. say\u0131da dergi ad\u0131 man\u015fete bas\u0131lmam\u0131\u015f, 11. ve 12. say\u0131n\u0131n ilk sayfas\u0131nda genel alanlar\u0131n yaz\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131 da derginin hen\u00fcz bas\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren en \u00f6nemli veriler.<\/p>\n<p>Derginin ni\u00e7in bas\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ise hen\u00fcz tam olarak tespit edilemedi. 1908 \u0130kinci Me\u015frutiyet ilan\u0131 \u00f6ncesi siyasi kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar had safhaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f, hen\u00fcz istibdat ortam\u0131n\u0131n meydana getirdi\u011fi bask\u0131 tam olarak ortadan kalkmam\u0131\u015ft\u0131. Bu durumda dergiyi haz\u0131rlayanlar\u0131n baz\u0131 endi\u015felerle bask\u0131ya vermekten ka\u00e7\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ya da erteledi\u011fi akla geliyor. Ancak bu ve benzeri pek \u00e7ok sorunun cevaplar\u0131 dergi \u00fczerinde yap\u0131lacak detayl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar sonras\u0131nda daha net ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p><strong>\u00dcN\u0130VERS\u0130TE \u0130\u015eB\u0130RL\u0130\u011e\u0130 \u0130LE YAYINLANACAK<\/strong><\/p>\n<p>Derginin g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrk\u00e7esine aktar\u0131l\u0131p yay\u0131mlanmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n Necmettin Erbakan \u00dcniversitesi T\u00fcrk \u0130slam Edebiyat\u0131 Anabilim Dal\u0131 \u00f6\u011fretim \u00fcyeleri taraf\u0131ndan yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 belirten Kocaba\u015f, derginin yay\u0131mlanmas\u0131 sonras\u0131 yap\u0131lacak ilave \u00e7al\u0131\u015fmalar ile pek \u00e7ok sorunun da cevap bulaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Kocaba\u015f, \u015funlar\u0131 kaydediyor: \u201cArkeolojik bir ke\u015fif ne kadar heyecan verici ise tarihimizde \u00f6nemli bir d\u00f6nemde yay\u0131nlanamam\u0131\u015f bir derginin ilk kez ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 da edebiyat ve ne\u015friyat tarihimiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan o kadar heyecan vericidir. Y\u00fczy\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcre \u00f6nce bir \u015fekilde ne\u015fredilemeyen bir derginin, bug\u00fcn ilk kez yay\u0131mlanacak olmas\u0131 b\u00fcy\u00fck bir mutluluk kayna\u011f\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(The Turkish Post) \u2013 Tolga Yava\u015f \u0130kinci Me\u015frutiyet d\u00f6nemi arifesinde bas\u0131m i\u00e7in haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 halde yay\u0131mlanamam\u0131\u015f bir dergi olan Gonca-i Feyz, ilk kez ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Derginin el yaz\u0131s\u0131 cildini bir sahaftan sat\u0131n alarak ortaya \u00e7\u0131karan ara\u015ft\u0131rmac\u0131-yazar Kas\u0131m Kocaba\u015f, \u00f6zellikle baz\u0131 \u015fiirlerin \u2018\u0130stibdat\u2019 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. Bunun yan\u0131s\u0131ra Sultan 2. Abd\u00fclhamid\u2019i ele\u015ftiren \u015fiirlere de yer verildi\u011fini hat\u0131rlatan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":35146,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"1","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"default-sidebar","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"topbottom","share_float_style":"share-monocrhome","show_share_counter":"0","show_view_counter":"0","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"0","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"0","show_post_reading_time":"1","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"1","zoom_button_out_step":"4","zoom_button_in_step":"4","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"0","show_popup_post":"1","number_popup_post":"2","show_author_box":"1","show_post_related":"1","show_inline_post_related":"0"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-715","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsored by","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":"","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":{"id":"5309","hide":""},"jnews_override_bookmark_settings":{"override_bookmark_button":"0","override_show_bookmark_button":"0"},"jnews_social_meta":{"fb_title":"","fb_description":"","fb_image":"","twitter_title":"","twitter_description":"","twitter_image":""},"jnews_override_counter":{"override_view_counter":"0","view_counter_number":"0","override_share_counter":"0","share_counter_number":"0","override_like_counter":"0","like_counter_number":"0","override_dislike_counter":"0","dislike_counter_number":"0"},"footnotes":""},"categories":[5309,1],"tags":[8770,2496,315],"class_list":["post-35145","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ozel-haber","category-son-haberler","tag-abdulhamid","tag-dergi","tag-ust-manset"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35145","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35145"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35145\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35146"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35145"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35145"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35145"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}