{"id":34781,"date":"2023-10-27T16:47:54","date_gmt":"2023-10-27T13:47:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/?p=34781"},"modified":"2023-10-27T16:47:54","modified_gmt":"2023-10-27T13:47:54","slug":"aym-yasama-dokunulmazliginin-sinirini-yargi-belirleyemez","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/aym-yasama-dokunulmazliginin-sinirini-yargi-belirleyemez\/","title":{"rendered":"AYM: Yasama dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 yarg\u0131 belirleyemez"},"content":{"rendered":"<p><strong>(The Turkish Post) &#8211;\u00a0<\/strong>Resmi Gazete&#8217;de yay\u0131mlanan ve 5&#8217;e kar\u015f\u0131 9 oyla al\u0131nan Can Atalay karar\u0131n\u0131n gerek\u00e7esinde, temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 rejimini d\u00fczenleyen Anayasa&#8217;n\u0131n 13. maddesinde hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin &#8220;ancak kanunla&#8221; s\u0131n\u0131rlanabilece\u011finin temel bir ilke olarak benimsendi\u011fine dikkat \u00e7ekildi. Anayasa koyucunun Anayasa&#8217;n\u0131n 14. maddesinde &#8220;Bu h\u00fck\u00fcmlere ayk\u0131r\u0131 faaliyette bulunanlar hakk\u0131nda uygulanacak m\u00fceyyideler, kanunla d\u00fczenlenir&#8221; dedi\u011fi ifade edilen kararda, Anayasa&#8217;n\u0131n se\u00e7me, se\u00e7ilme ve siyasi faaliyette bulunma hakk\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen 67&#8217;inci maddesinde de &#8220;Bu haklar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 kanunla d\u00fczenlenir&#8221; h\u00fck\u00fcmlerine yer verildi\u011fi kaydedildi.<\/p>\n<p>Gerek\u00e7ede, se\u00e7ilme ve siyasi faaliyette bulunma hakk\u0131 ile ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi belirtilen karara \u0130rfan Fidan, Muhterem \u0130nce, Basri Ba\u011fc\u0131, Muammer Topal ve Y\u0131ld\u0131z Seferino\u011flu&#8217;nun muhalif kald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>Anayasa Mahkemesi (AYM) karar\u0131nda Gezi davas\u0131 kapsam\u0131nda cezaevinde h\u00fck\u00fcml\u00fc bulunan T\u0130P Hatay Milletvekili Can Atalay\u2019a ili\u015fkin verdi\u011fi hak ihlali karar\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7a Atalay&#8217;\u0131n tahliyesinin sa\u011flanmas\u0131n\u0131 istiyor.<\/p>\n<p>Mahkeme, tahliyenin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in karar\u0131n\u0131 davaya bakan \u0130stanbul 13. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi&#8217;ne g\u00f6nderdi. \u015eimdi yerel mahkemenin Can Atalay hakk\u0131nda tahliye karar\u0131 vermesi bekleniyor.<\/p>\n<p>AYM, 25 Ekim&#8217;de Can Atalay\u2019a ili\u015fkin hak ihlali karar\u0131 vermi\u015fti.<\/p>\n<h4><strong>&#8220;Yasama dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 yarg\u0131 belirleyemez&#8221;<\/strong><\/h4>\n<p>Yarg\u0131tay 3. Ceza Dairesi, Can Atalay&#8217;\u0131n darbeye te\u015febb\u00fcse yard\u0131m su\u00e7undan ceza ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu su\u00e7un Anayasa&#8217;n\u0131n 14. maddesine g\u00f6re yasama dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunmu\u015ftu. AYM ise yasama dokunulmazl\u0131\u011f\u0131na istisna getiren Anayasa&#8217;n\u0131n 83. maddesindeki &#8220;Anayasa&#8217;n\u0131n 14. maddesi durumlar&#8221; ibaresine de\u011finerek \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n<p>&#8220;G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere Anayasa koyucu Anayasa&#8217;n\u0131n 83. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda yer alan &#8216;Anayasan\u0131n 14&#8217;\u00fcnc\u00fc maddesindeki durumlar&#8217; ibaresinin belirlili\u011fini sa\u011flama g\u00f6revini kanun koyucuya vermi\u015f, yorum yoluyla 14. madde kapsam\u0131na giren su\u00e7lar\u0131 belirlemek i\u00e7in yarg\u0131 organ\u0131na a\u00e7\u0131k bir yetki vermemi\u015ftir. Ku\u015fkusuz ki yarg\u0131 organ\u0131 kural koyucu bir organ olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yorum yolu ile yasama dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve dolay\u0131s\u0131yla se\u00e7ilme ve siyasi faaliyette bulunma hakk\u0131n\u0131n kapsam\u0131n\u0131 belirleyemez. \u2026Anayasa&#8217;n\u0131n 83. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda yer alan &#8216;Anayasan\u0131n 14 \u00fcnc\u00fc maddesindeki durumlar&#8217; ibaresinin kapsam\u0131na hangi su\u00e7lar\u0131n girdi\u011fi konusunda kanun koyucunun d\u00fczenlemesi d\u0131\u015f\u0131nda yarg\u0131 organlar\u0131nca yap\u0131lan yorumlarla belirlilik ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirli\u011fi sa\u011flaman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.&#8221;<\/p>\n<h4><strong>&#8220;Milletvekilleri \u00fczerinde cayd\u0131r\u0131c\u0131 bask\u0131 olu\u015fturur&#8221;<\/strong><\/h4>\n<p>Bir hukuk d\u00fczeninde yasama dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in yeterli g\u00fcvencelerin olmas\u0131 gerekti\u011fine i\u015faret edilen kararda, aksi durumda halk\u0131n se\u00e7ilmi\u015f temsilcilerinin temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri \u00fczerinde ciddi ve cayd\u0131r\u0131c\u0131 bir bask\u0131 olu\u015fturaca\u011f\u0131, s\u00f6z konusu hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerden serbest\u00e7e yararlanmalar\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmayaca\u011f\u0131 vurguland\u0131.<\/p>\n<p>Oysa milletvekilli\u011fi g\u00f6revinin demokratik bir siyasal hayat\u0131n bah\u015fetti\u011fi \u00fcst\u00fcn bir kamusal yarar ve \u00f6neme sahip oldu\u011fu belirtildi. Bu sebeple milletvekillerinin anayasal bir koruma alan\u0131na sahip k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ifade edilen kararda, &#8220;Se\u00e7ilmi\u015f milletvekillerinin ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne veya milletvekilli\u011fi g\u00f6revini yerine getirmek i\u00e7in kulland\u0131klar\u0131 di\u011fer hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine yap\u0131lacak Anayasa&#8217;ya ayk\u0131r\u0131 m\u00fcdahaleler halk iradesiyle olu\u015fan siyasal temsil yetkisini ortadan kald\u0131racak, se\u00e7men iradesinin parlamentoya yans\u0131mas\u0131n\u0131 \u00f6nleyecektir&#8221; denildi.<\/p>\n<p>Atalay davas\u0131nda mahkemelerin s\u00f6z konusu anayasal h\u00fck\u00fcmleri \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler lehine yorumlamad\u0131klar\u0131 gibi onlar\u0131 b\u00f6yle bir yorum yapmaya sevk edecek esasa ve usule ili\u015fkin g\u00fcvencelerin bulundu\u011fu bir yasal sistemin de bulunmad\u0131\u011f\u0131 vurgulanan kararda, &#8220;Bu de\u011ferlendirmeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda se\u00e7ilme ve siyasi faaliyette bulunma haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131na ili\u015fkin temel g\u00fcvencelere sahip, belirlili\u011fi ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirli\u011fi sa\u011flayan anayasal veya yasal bir d\u00fczenlemenin bulunmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Anayasa Mahkemesi a\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle se\u00e7ilme ve siyasi faaliyette bulunma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine karar vermi\u015ftir&#8221; sonucuna var\u0131ld\u0131.<\/p>\n<h4><strong>&#8220;Can Atalay&#8217;\u0131n tutuklulu\u011fu 83. maddeye ayk\u0131r\u0131&#8221;<\/strong><\/h4>\n<p>Mahkeme karar\u0131nda daha sonra &#8220;ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131na ili\u015fkin ihlaline&#8221; ili\u015fkin gerek\u00e7eyi yazd\u0131. Kararda, &#8220;Mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fcne ba\u011fl\u0131 tutman\u0131n hukukili\u011fini etkileyen bir durum s\u00f6z konusu oldu\u011funda tutulma h\u00e2linin \u2018mahkemelerce verilmi\u015f h\u00fcrriyeti k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 cezalar\u0131n ve g\u00fcvenlik tedbirlerinin yerine getirilmesi&#8217; kapsam\u0131nda olsa bile ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ihlaline sebebiyet verebilir&#8230; Somut olayda ba\u015fvurucunun milletvekili se\u00e7ilmesi h\u00e2linde Anayasa&#8217;n\u0131n 83. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan yasama dokunulmazl\u0131\u011f\u0131ndan yararlan\u0131p yararlanmayaca\u011f\u0131 meselesi, h\u00fckme ba\u011fl\u0131 tutman\u0131n hukukili\u011fini do\u011frudan etkileyen bir durumdur&#8221; tespiti yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Kararda, bir kimsenin milletvekili se\u00e7ildikten sonra yarg\u0131lan\u0131p yarg\u0131lanmayaca\u011f\u0131 meselesi ile tutuklan\u0131p tutuklanamayaca\u011f\u0131 meselesinin ayn\u0131 niteli\u011fe sahip oldu\u011fu anlat\u0131ld\u0131. Can Atalay&#8217;\u0131n se\u00e7ilme ve siyasi faaliyette bulunma hakk\u0131n\u0131 koruyan temel g\u00fcvencelere sahip, belirlili\u011fi ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirli\u011fi sa\u011flayan anayasal veya yasal bir d\u00fczenleme yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcddet\u00e7e yasama dokunulmazl\u0131\u011f\u0131ndan yararlanaca\u011f\u0131 kaydedildi. Bu durumda ba\u015fvurucunun tahliye talebine ra\u011fmen tutulmaya devam ettirilmesinin Anayasa&#8217;n\u0131n 83. maddesiyle ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131 vurguland\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(The Turkish Post) &#8211;\u00a0Resmi Gazete&#8217;de yay\u0131mlanan ve 5&#8217;e kar\u015f\u0131 9 oyla al\u0131nan Can Atalay karar\u0131n\u0131n gerek\u00e7esinde, temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 rejimini d\u00fczenleyen Anayasa&#8217;n\u0131n 13. maddesinde hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin &#8220;ancak kanunla&#8221; s\u0131n\u0131rlanabilece\u011finin temel bir ilke olarak benimsendi\u011fine dikkat \u00e7ekildi. Anayasa koyucunun Anayasa&#8217;n\u0131n 14. maddesinde &#8220;Bu h\u00fck\u00fcmlere ayk\u0131r\u0131 faaliyette bulunanlar hakk\u0131nda uygulanacak m\u00fceyyideler, kanunla d\u00fczenlenir&#8221; dedi\u011fi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":34788,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"source_name":"DW T\u00fcrk\u00e7e","source_url":"https:\/\/www.dw.com\/tr\/aymnin-can-atalay-karar%C4%B1n%C4%B1n-gerek%C3%A7esi-a%C3%A7%C4%B1kland%C4%B1\/a-67230865","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"1","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"default-sidebar","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"topbottom","share_float_style":"share-monocrhome","show_share_counter":"0","show_view_counter":"0","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"0","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"0","show_post_reading_time":"1","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"1","zoom_button_out_step":"4","zoom_button_in_step":"4","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"0","show_popup_post":"1","number_popup_post":"2","show_author_box":"1","show_post_related":"1","show_inline_post_related":"0"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-715","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsored by","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":"","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":{"id":"4","hide":""},"jnews_override_bookmark_settings":{"override_bookmark_button":"0","override_show_bookmark_button":"0"},"jnews_social_meta":{"fb_title":"","fb_description":"","fb_image":"","twitter_title":"","twitter_description":"","twitter_image":""},"jnews_override_counter":{"override_view_counter":"0","view_counter_number":"0","override_share_counter":"0","share_counter_number":"0","override_like_counter":"0","like_counter_number":"0","override_dislike_counter":"0","dislike_counter_number":"0"},"footnotes":""},"categories":[4,1],"tags":[8689,737,3190,1422,2602,8690],"class_list":["post-34781","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","category-son-haberler","tag-anayasa-mahkemes","tag-aym","tag-can-atalay","tag-slider-manset","tag-yargi","tag-yasama-dokunulmazligi"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34781","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34781"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34781\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34788"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34781"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34781"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34781"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}