{"id":28834,"date":"2023-09-22T08:10:54","date_gmt":"2023-09-22T05:10:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/?p=28834"},"modified":"2023-09-22T10:00:54","modified_gmt":"2023-09-22T07:00:54","slug":"yeni-bir-dil-kesfedildi-hint-avrupa-dil-ailesine-mensup","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/yeni-bir-dil-kesfedildi-hint-avrupa-dil-ailesine-mensup\/","title":{"rendered":"\u00c7orum&#8217;da yeni bir dil ke\u015ffedildi: Hint-Avrupa dil ailesine mensup"},"content":{"rendered":"<p><strong>(The Turkish Post)<\/strong> &#8211; \u00c7orum \u0130l K\u00fclt\u00fcr ve Turizm M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yaz\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131nda, \u0130\u00e7 Anadolu&#8217;nun kuzey kesimindeki Bo\u011fazk\u00f6y-Hattu\u015fa&#8217;n\u0131n, Yak\u0131n Do\u011fu Ge\u00e7 Tun\u00e7 \u00c7a\u011f\u0131&#8217;n\u0131n en b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerinden biri olan Hitit \u0130mparatorlu\u011fu&#8217;nun ba\u015fkentine ev sahipli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131 hat\u0131rlat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Kaz\u0131lar\u0131n 100 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir devam etti\u011fi Hattu\u015fa&#8217;da bug\u00fcne kadar \u00e7ivi yaz\u0131s\u0131yla yaz\u0131lm\u0131\u015f yakla\u015f\u0131k 30 bin kil tablet bulundu\u011fu aktar\u0131lan a\u00e7\u0131klamada, UNESCO D\u00fcnya Belle\u011fi Listesi&#8217;nin bir par\u00e7as\u0131 olarak 2001&#8217;den bu yana kay\u0131tl\u0131 olan bu tabletlerin, Hititler ve kom\u015fular\u0131n\u0131n tarihi, toplumu, ekonomisi ve en \u00f6nemlisi dini gelenekleri hakk\u0131nda zengin bilgiler sundu\u011fu vurguland\u0131.<\/p>\n<p>Alman Arkeoloji Enstit\u00fcs\u00fc \u0130stanbul \u015eubesinden Prof. Dr. Andreas Schachner&#8217;in ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen arkeolojik \u00e7al\u0131\u015fmalarda \u00e7ivi yaz\u0131l\u0131 buluntulara yenilerinin eklenmeye devam etti\u011fi anlat\u0131lan a\u00e7\u0131klamada \u015funlar kaydedildi:<\/p>\n<p>&#8220;Metinlerin \u00e7o\u011fu, kan\u0131tlanm\u0131\u015f en eski Hint-Avrupa dili ve b\u00f6lgede bask\u0131n dil olan Hitit\u00e7e ile yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ancak bu y\u0131lki kaz\u0131larda beklenmedik bir s\u00fcrprizle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131. Hitit\u00e7e yaz\u0131lm\u0131\u015f bir k\u00fclt rit\u00fcel metninin i\u00e7inde \u015fimdiye kadar bilinmeyen bir dilde yaz\u0131lm\u0131\u015f okuma metni sakl\u0131yd\u0131. Kaz\u0131 epigrafisti Almanya W\u00fcrzburg \u00dcniversitesinden Prof. Dr. Daniel Schwemer bu dili, Hitit merkez b\u00f6lgesinin kuzeybat\u0131 ucunda, muhtemelen modern Bolu veya Gerede b\u00f6lgesinde yer alan Kala\u015fma \u00fclkesinin dili olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildiriyor.<\/p>\n<p>Bo\u011fazk\u00f6y-Hattu\u015fa ar\u015fivlerinde ba\u015fka bir dilin ke\u015ffedilmesi, tamamen beklenmedik bir durum de\u011fildir. Prof. Schwemer&#8217;e g\u00f6re Hititler, rit\u00fcelleri yabanc\u0131 dillerde kaydetmeye benzersiz ilgi duyuyorlard\u0131. Hitit kral\u0131n\u0131n katipleri taraf\u0131ndan yaz\u0131lan rit\u00fcel metinleri \u00e7e\u015fitli Anadolu, Suriye ve Mezopotamya geleneklerini ve dilsel ortamlar\u0131n\u0131 yans\u0131tmaktad\u0131r. Bu rit\u00fceller sadece Hitit\u00e7enin konu\u015fulmad\u0131\u011f\u0131 Ge\u00e7 Tun\u00e7 \u00c7a\u011f\u0131 Anadolusu&#8217;nun az bilinen dilsel co\u011frafyas\u0131na dair de\u011ferli bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 sunmaktad\u0131r. Nitekim Bo\u011fazk\u00f6y-Hattu\u015fa&#8217;daki \u00e7ivi yaz\u0131l\u0131 metinler, Hitit\u00e7e ile yak\u0131ndan ili\u015fkili di\u011fer iki Anadolu-Hint-Avrupa dili olan Luvice ve Palaca&#8217;n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Hint-Avrupa k\u00f6kenli olmayan bir dil olan Hattice&#8217;den de pasajlar i\u00e7ermektedir. \u015eimdi bunlara Kala\u015fma dili de eklenebilir.&#8221;<\/p>\n<p><strong>MET\u0130N HEN\u00dcZ B\u00dcY\u00dcK \u00d6L\u00c7\u00dcDE ANLA\u015eILMAZ DURUMDA<\/strong><\/p>\n<p>Yeni ke\u015ffedilen bir dilde yaz\u0131lm\u0131\u015f Kala\u015fma dilindeki metnin hen\u00fcz b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde anla\u015f\u0131lmaz durumda oldu\u011funa i\u015faret edilen a\u00e7\u0131klamada, \u015fu ifadelere yer verildi:<\/p>\n<p>&#8220;Schwemer&#8217;in meslekta\u015f\u0131, eski Anadolu dilleri uzman\u0131 Prof. Dr. Elisabeth Rieken, bu yeni dilin Anadolu-Hint-Avrupa dilleri ailesine ait oldu\u011funu do\u011frulad\u0131. Rieken&#8217;e g\u00f6re, Palaik\u00e7enin konu\u015fuldu\u011fu b\u00f6lgeye co\u011frafi yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen bu metin, leng\u00fcistik (dil bilimi) bak\u0131m\u0131ndan Luvice ile daha fazla \u00f6zellik payla\u015f\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Kala\u015fma dilinin Ge\u00e7 Tun\u00e7 \u00c7a\u011f\u0131 Anadolusu&#8217;ndaki di\u011fer Luvi leh\u00e7eleriyle ne kadar yak\u0131ndan ili\u015fkili oldu\u011fu, daha ileri ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n konusu olacakt\u0131r. Bo\u011fazk\u00f6y-Hattu\u015fa&#8217;daki disiplinler aras\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar, Alman Arkeoloji Enstit\u00fcs\u00fc (DAI), Thyssen Vakf\u0131, GRH Vakf\u0131, Volkswagen Vakf\u0131 ve \u0130talyan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan finanse edilen bir proje olarak y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor. DAI, \u0130stanbul, W\u00fcrzburg ve Marburg \u00dcniversitesinden bilim insanlar\u0131, metnin dok\u00fcmantasyon ve de\u011ferlendirilmesi \u00fczerinde birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.&#8221;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(The Turkish Post) &#8211; \u00c7orum \u0130l K\u00fclt\u00fcr ve Turizm M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yaz\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131nda, \u0130\u00e7 Anadolu&#8217;nun kuzey kesimindeki Bo\u011fazk\u00f6y-Hattu\u015fa&#8217;n\u0131n, Yak\u0131n Do\u011fu Ge\u00e7 Tun\u00e7 \u00c7a\u011f\u0131&#8217;n\u0131n en b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerinden biri olan Hitit \u0130mparatorlu\u011fu&#8217;nun ba\u015fkentine ev sahipli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131 hat\u0131rlat\u0131ld\u0131. Kaz\u0131lar\u0131n 100 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir devam etti\u011fi Hattu\u015fa&#8217;da bug\u00fcne kadar \u00e7ivi yaz\u0131s\u0131yla yaz\u0131lm\u0131\u015f yakla\u015f\u0131k 30 bin kil tablet bulundu\u011fu aktar\u0131lan a\u00e7\u0131klamada, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":28835,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"source_name":"yeni\u00e7a\u011f","source_url":"https:\/\/www.yenicaggazetesi.com.tr\/yeni-bir-dil-kesfedildi-hint-avrupa-dil-ailesine-mensup-711441h.htm","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"1","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"default-sidebar","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"topbottom","share_float_style":"share-monocrhome","show_share_counter":"0","show_view_counter":"0","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"0","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"0","show_post_reading_time":"1","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"1","zoom_button_out_step":"4","zoom_button_in_step":"4","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"0","show_popup_post":"1","number_popup_post":"2","show_author_box":"1","show_post_related":"1","show_inline_post_related":"0"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-715","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsored by","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":"","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":{"id":"2285","hide":""},"jnews_override_bookmark_settings":{"override_bookmark_button":"0","override_show_bookmark_button":"0"},"jnews_social_meta":{"fb_title":"","fb_description":"","fb_image":"","twitter_title":"","twitter_description":"","twitter_image":""},"jnews_override_counter":{"override_view_counter":"0","view_counter_number":"0","override_share_counter":"0","share_counter_number":"0","override_like_counter":"0","like_counter_number":"0","override_dislike_counter":"0","dislike_counter_number":"0"},"footnotes":""},"categories":[2285,1],"tags":[7564,7567,7565,1422,7566],"class_list":["post-28834","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","category-son-haberler","tag-corum-il-kultur-ve-turizm-mudurlugu","tag-hattusa","tag-kazi-calismasi","tag-slider-manset","tag-yeni-bir-dil-kesfedildi"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28834","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28834"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28834\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28835"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28834"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28834"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28834"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}