{"id":23863,"date":"2023-08-29T15:31:22","date_gmt":"2023-08-29T12:31:22","guid":{"rendered":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/?p=23863"},"modified":"2023-08-30T14:54:37","modified_gmt":"2023-08-30T11:54:37","slug":"uzmanlar-uyardi-sessiz-pandemi-geliyor-eylem-planina-gecilmeli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/uzmanlar-uyardi-sessiz-pandemi-geliyor-eylem-planina-gecilmeli\/","title":{"rendered":"Uzmanlar uyard\u0131: ‘Sessiz pandemi’ geliyor, eylem plan\u0131na ge\u00e7ilmeli"},"content":{"rendered":"

(The Turkish Post) –<\/strong> T\u00fcrkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Hastal\u0131klar\u0131 Derne\u011fi Y\u00f6netim Kurulu \u00dcyesi Prof. Dr. Mine Ada\u015f, “T\u00fcrkiye\u2019nin obezite karnesi \u00e7ok parlak de\u011fil, yakla\u015f\u0131k 20 milyonu ge\u00e7en say\u0131da obez birey ya\u015famakta, \u00fclke olarak ciddi anlamda eylem plan\u0131na ge\u00e7memiz gerekti\u011fini g\u00f6steriyor. M\u00fccadele ger\u00e7ekten zor, inan\u0131lmaz bir art\u0131\u015fla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. 2035 verisine bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda rakam y\u00fczde 55, k\u0131pk\u0131rm\u0131z\u0131, T\u00fcrkiye alarm seviyesi, bu \u00e7ok dramatik bir rakam. Hep moda diyetler var, \u00f6nemli olan porsiyonlar\u0131 azaltmak, dengeli ve d\u00fczenli beslenmek” dedi.<\/p>\n

Son y\u0131llarda d\u00fcnyada ve T\u00fcrkiye\u2019de obezite gittik\u00e7e artan bir sorun olarak \u00f6ne \u00e7\u0131karken uzmanlar her f\u0131rsatta uyar\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019nin obezite karnesinin k\u00f6t\u00fc oldu\u011fu belirtilirken \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131ndan itibaren dengeli beslenme ve hareketlili\u011fin sa\u011flanmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra obeziteye kar\u015f\u0131 bilin\u00e7 olu\u015fturulmas\u0131n\u0131n \u00f6nemine dikkat \u00e7ekiliyor. T\u00fcrkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Hastal\u0131klar\u0131 Derne\u011fi (TEMD) Y\u00f6netim Kurulu \u00dcyesi, Prof. Dr. Mine Ada\u015f da D\u00fcnya Obezite Federasyonu\u2019nun bu y\u0131l yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 D\u00fcnya Obezite Atlas\u0131\u2019ndaki T\u00fcrkiye ile ilgili dikkat \u00e7ekici tespitleri yorumlarken \u00f6nemli uyar\u0131larda bulundu.<\/p>\n

“EYLEM PLANINA GE\u00c7MEM\u0130Z GEREK\u0130YOR”<\/strong><\/p>\n

Obezitenin estetik bir sorun olarak de\u011fil bir\u00e7ok problemi de beraberinde getirebilen bir hastal\u0131k oldu\u011funun bilinmesi gerekti\u011fini aktaran Prof. Dr. Mine Ada\u015f, “Obezite son d\u00f6nemlerin en \u00f6nemli sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131ndan biri sadece \u00fclkemiz i\u00e7in de\u011fil t\u00fcm d\u00fcnya i\u00e7in ciddi bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 problemi olarak kar\u015f\u0131m\u0131zda durmakta. Yeni yay\u0131nlanan veriler var, D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019nden, \u00fclkemizden ve \u00e7ok yeni 2023 y\u0131l\u0131nda D\u00fcnya Obezite Federasyonu bir obezite atlas\u0131 yay\u0131nlad\u0131” dedi ve devam etti:<\/p>\n

“Bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda T\u00fcrkiye\u2019nin obezite karnesi asl\u0131nda \u00e7ok parlak de\u011fil, biz \u00fclke olarak da de\u011ferlendirildi\u011fimiz, Avrupa B\u00f6lgesi i\u00e7inde obezite oran\u0131 en y\u00fcksek \u00fclke olarak g\u00f6z\u00fckmekteyiz. T\u00fcrkiye\u2019de yakla\u015f\u0131k 20 milyonu ge\u00e7en say\u0131da obez birey ya\u015famakta. Obeziteyi kad\u0131nlarda daha s\u0131k g\u00f6r\u00fcyoruz. Obezitenin artmas\u0131ndaki en \u00f6nemli problemlerden bir tanesi de \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131ndaki obezitenin artmas\u0131 ve oradan gelen y\u00fck eri\u015fkin d\u00f6neminde, eri\u015fkin obezitesinin artmas\u0131 olarak da kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmakta. 2023\u2019teki obezite atlas\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda 2035 y\u0131l\u0131na projeksiyonlar yap\u0131lm\u0131\u015f maalesef kad\u0131nlarda 1 numara olaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6steriyor. Erkeklerde bu 5\u2019nci s\u0131rada g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. \u00c7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131 obezitesine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da Macaristan\u2019dan sonra yine 2\u2019nci s\u0131rada g\u00f6zleniyor. Bizim \u00fclke olarak ciddi anlamda eylem plan\u0131na ge\u00e7memiz gerekti\u011fini g\u00f6steriyor.”<\/p>\n

ESTET\u0130K PROBLEM\u0130 DE\u011e\u0130L HALK SA\u011eLI\u011eI PROBLEM\u0130<\/strong><\/p>\n

Obezitenin genellikle estetik bir problem olarak de\u011ferlendi\u011fini s\u00f6yleyen Ada\u015f, obezitenin \u00e7ok ciddi bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 problemi oldu\u011funu belirterek \u015fu ifadeleri kulland\u0131:<\/p>\n

“Obezite sa\u011fl\u0131k ekonomileri i\u00e7in de ciddi bir y\u00fck olu\u015fturuyor, neden; beraberinde bulundu\u011fu pek \u00e7ok hastal\u0131k var. Hipertansiyon, diyabet, kardiyovask\u00fcler sistem hastal\u0131klar\u0131, eklem, safra kesesi hastal\u0131klar\u0131, depresyon, pek \u00e7ok \u015feyi bir arada bulunduruyor. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde konu\u015fulan \u015f\u00f6yle de bir konu var; obezitenin bu m\u00fccadelede ger\u00e7ekten bir hastal\u0131k olarak alg\u0131lanabilmesi i\u00e7in, obezite terminolojisinde, isimlendirilmesinde yeni bir isimlendirilmeye mi gidilsin diye tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Ba\u015f harfleri \u0130ngilizce olarak ABCD (Ya\u011f Dokusu Temelli Kronik Hastal\u0131k) diye isimlendirelim, obeziteli birey demeyelim. Burada ki\u015fileri damgalanmaktan da ka\u00e7\u0131nmak gerekiyor. M\u00fccadelede daha etkin olabilmek, ger\u00e7ekten bir hastal\u0131k, halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 problemi olarak alg\u0131layabilmek i\u00e7in obezite ile ilgilenen bilim insanlar\u0131n\u0131n \u00f6nerisi.”<\/p>\n

“\u0130NANILMAZ B\u0130R ARTI\u015eLA KAR\u015eI KAR\u015eIYAYIZ, T\u00dcRK\u0130YE HAK\u0130KATEN ALARM SEV\u0130YES\u0130”<\/strong><\/p>\n

D\u00fcnya Obezite Atlas\u0131\u2019nda yer alan veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmas\u0131 ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam \u015fartlar\u0131na uygun \u015fekilde davran\u0131\u015flarda bulunulmas\u0131 gerekti\u011fine vurgu yapan Prof. Dr. Ada\u015f s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n

“2035 verisine bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda y\u00fczde 55, k\u0131pk\u0131rm\u0131z\u0131ya da boyam\u0131\u015flar, T\u00fcrkiye hakikaten alarm seviyesi, bu \u00e7ok dramatik bir rakam. Obezite ile m\u00fccadele ger\u00e7ekten zor, inan\u0131lmaz bir art\u0131\u015fla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Bazen insanlar ula\u015famayacaklar\u0131 hedefler koruyorlar, ’20-30 kilo vermeliyim’ diye, yine hastalar\u0131ma s\u00f6yledi\u011fim \u015fey; 1 kilo vermeyi hedefleyin, \u00f6nce 1 kilo sonra 2\u2019nci, 3\u2019\u00fcnc\u00fc kiloyu verirsiniz. Ula\u015f\u0131lmayacak hedefler koymak insan\u0131n moralini bozuyor, demotive ediyor. En basiti su t\u00fcketimini artt\u0131rmak, bak\u0131yorsunuz su t\u00fcketimi yerine \u015feker oran\u0131 y\u00fcksek, gazl\u0131 i\u00e7ecekler t\u00fcketiliyor. Yemek yeme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131za dikkat etmemiz laz\u0131m.”<\/p>\n

“OBEZ\u0130TEN\u0130N KARDE\u015e\u0130 D\u0130YABET”<\/strong><\/p>\n

Sa\u011fl\u0131k sisteminde \u00e7ok ciddi y\u00fck olu\u015fturan ve pandemi diye nitelendirilen obezitenin asl\u0131nda enfeks\u00f6z bir hastal\u0131k de\u011fil ama mikrobik bir hastal\u0131k gibi salg\u0131n oldu\u011funu belirten Ada\u015f, a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle sonland\u0131rd\u0131:<\/p>\n

“Obezitenin karde\u015fi diyabet. \u0130lkokulda, ortaokulda, lisede \u00f6\u011frencilerin seviyesine uygun bir \u015fekilde dengeli, d\u00fczenli beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 edinebilmek, kalori, besinlerin okuryazarl\u0131\u011f\u0131, hareketin bize katk\u0131lar\u0131, bunlar\u0131n getirisi ve g\u00f6t\u00fcr\u00fcs\u00fc ancak \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131nda \u00f6\u011fretilirse iki nesil sonra ancak biz bunun etkisini g\u00f6rebiliriz. Obezitede hep moda diyetler var. Her zaman bir diyet moda oluyor, hep duyuyoruz, \u00e7e\u015fitli isimler veriliyor veya tekd\u00fcze beslenmeler var. S\u0131rf protein almak, ketojenik diyet sadece s\u0131v\u0131, her \u015feyden t\u00fcketmemiz gerekiyor. Burada \u00f6nemli olan; porsiyonlar\u0131 azaltmak, dengeli ve d\u00fczenli beslenmek. Hastalar\u0131ma hep s\u00f6ylerim; can\u0131n\u0131z \u00e7ok \u00e7ekti\u011finde baklava da yiyeceksiniz. Sadece s\u0131v\u0131, sadece ketojenik beslenme bunlar do\u011fru yakla\u015f\u0131mlar de\u011fil, beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 yine bir diyetisyen kontrol\u00fcnde d\u00fczenlenebilir.”<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

(The Turkish Post) – T\u00fcrkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Hastal\u0131klar\u0131 Derne\u011fi Y\u00f6netim Kurulu \u00dcyesi Prof. Dr. Mine Ada\u015f, “T\u00fcrkiye\u2019nin obezite karnesi \u00e7ok parlak de\u011fil, yakla\u015f\u0131k 20 milyonu ge\u00e7en say\u0131da obez birey ya\u015famakta, \u00fclke olarak ciddi anlamda eylem plan\u0131na ge\u00e7memiz gerekti\u011fini g\u00f6steriyor. M\u00fccadele ger\u00e7ekten zor, inan\u0131lmaz bir art\u0131\u015fla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. 2035 verisine bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda rakam y\u00fczde 55, k\u0131pk\u0131rm\u0131z\u0131, […]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":23878,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"source_name":"Cumhuriyet","source_url":"https:\/\/www.cumhuriyet.com.tr\/saglik\/uzmanlar-uyardi-sessiz-pandemi-geliyor-eylem-planina-gecilmeli-2113685","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"1","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"default-sidebar","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"topbottom","share_float_style":"share-monocrhome","show_share_counter":"0","show_view_counter":"0","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"0","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"0","show_post_reading_time":"1","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"1","zoom_button_out_step":"4","zoom_button_in_step":"4","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"0","show_popup_post":"1","number_popup_post":"2","show_author_box":"1","show_post_related":"1","show_inline_post_related":"0"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-715","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsored by","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":"","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":{"id":"107","hide":""},"jnews_override_bookmark_settings":{"override_bookmark_button":"0","override_show_bookmark_button":"0"},"jnews_social_meta":{"fb_title":"","fb_description":"","fb_image":"","twitter_title":"","twitter_description":"","twitter_image":""},"jnews_override_counter":{"override_view_counter":"0","view_counter_number":"0","override_share_counter":"0","share_counter_number":"0","override_like_counter":"0","like_counter_number":"0","override_dislike_counter":"0","dislike_counter_number":"0"},"footnotes":""},"categories":[107,1],"tags":[6672,3139,3134,1422],"class_list":["post-23863","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasam","category-son-haberler","tag-hiper-tansiyon","tag-obezite","tag-pandemi","tag-slider-manset"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23863","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23863"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23863\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23878"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23863"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23863"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23863"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}