{"id":22779,"date":"2023-08-25T11:18:49","date_gmt":"2023-08-25T08:18:49","guid":{"rendered":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/?p=22779"},"modified":"2023-08-25T15:04:25","modified_gmt":"2023-08-25T12:04:25","slug":"beyin-sagligi-icin-yapmaniz-gereken-5-sey","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/beyin-sagligi-icin-yapmaniz-gereken-5-sey\/","title":{"rendered":"Beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yapman\u0131z gereken 5 \u015fey"},"content":{"rendered":"<p><strong>(The Turkish Post) &#8211;<\/strong> Beynimizi sa\u011fl\u0131kl\u0131 tutmak, Alzheimer gibi n\u00f6rodejeneratif hastal\u0131klar\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in m\u00fchim. Peki b\u00fct\u00fcn g\u00fcn bili\u015fsel y\u00fck\u00fcm\u00fcz\u00fc kald\u0131ran beynimizin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ne yapabiliriz?<\/p>\n<p>N\u00f6robilim alan\u0131nda doktora \u00f6\u011frencisi olan Emily McDonald, 10 milyondan fazla izlenen viral bir TikTok videosunda, beynini korumak i\u00e7in her g\u00fcn yapt\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7 \u015feyi anlat\u0131yor.\u00a0 Sabahlar\u0131 telefonunu kapal\u0131 tutmak, olumlu \u015feyler d\u00fc\u015f\u00fcnmek ve i\u015flenmi\u015f g\u0131dalardan ka\u00e7\u0131nmak.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan\u00a0 Utah \u00dcniversitesi&#8217;nin n\u00f6robiyoloji b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden Jason Shepherd ve Northwestern \u00dcniversitesi&#8217;nde n\u00f6robilim b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden Talia Lerner ise\u00a0 McDonald&#8217;a ek olarak yapabileceklerimizi \u015f\u00f6yle s\u0131ral\u0131yor:<\/p>\n<h4><strong>1. \u00d6ncelikle iyi bir uyku \u00e7ekin<\/strong><\/h4>\n<p>Uyku s\u0131ras\u0131nda ideal oda s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 18 ila 21 derece aras\u0131nda olmal\u0131.\u00a0 Shepherd iyi bir uyku d\u00fczeninin ve her gece alt\u0131 ila sekiz saat uyuman\u0131n beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in yapabilece\u011finiz en iyi \u015feylerden biri oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Kendisi gecede yakla\u015f\u0131k alt\u0131 ila yedi saat uyumaya gayret ediyor.<\/p>\n<p>Uyku, beynin yeni bilgileri i\u015flemesine, an\u0131lar olu\u015fturmas\u0131na, yeni kavram ve fikirleri peki\u015ftirmesine yard\u0131mc\u0131 oluyor. Bununla birlikte alzheimer hastalar\u0131n\u0131n beyinlerinde g\u00f6r\u00fclen ve amiloid plaklar\u0131 olarak bilinen proteinlerin toksik birikimini engelliyor.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca uyku beynin yeni durumlara ve deneyimlere uyum sa\u011flama yetene\u011fi olan beyin plastisitesini g\u00fc\u00e7lendiriyor. Ara\u015ft\u0131rmalar, beyniniz kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 zorluklara ne kadar kolay uyum sa\u011flayabilirse, ya\u015fl\u0131l\u0131k d\u00f6neminde bili\u015fsel i\u015flevlerinizi o kadar iyi koruyabilece\u011finizi g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>Ancak uzmanlar uyar\u0131yor: Kolayl\u0131kla uykuya dalmak i\u00e7in yatmadan hemen \u00f6nce ekrana dayal\u0131 faaliyetlerden uzak durun.<\/p>\n<h4><strong>2. Kalbinizi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n<\/strong><\/h4>\n<p>Shepherd beynini sa\u011fl\u0131kl\u0131 tutmak i\u00e7in her g\u00fcn egzersiz yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc d\u00fczenli egzersizin beyne giden kan ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmalar d\u00fczenli egzersiz yapan ki\u015filerin Alzheimer&#8217;a yakalanma riskinin daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu ve egzersizin ya\u015fland\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131kan bili\u015fsel gerilemeyi de geciktirdi\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>Shepherd, resmi \u00f6nerilerin haftada 150 dakika orta d\u00fczeyde egzersiz oldu\u011funu belirtiyor. Ama en hafif aktiviteyi bile \u201cHi\u00e7 yoktan iyidir\u201d diye de\u011ferlendiriyor. Onun i\u00e7in bu, genellikle k\u00f6peklerini g\u00fcnde bir ya da iki kez birka\u00e7 km y\u00fcr\u00fctmek veya hafta sonlar\u0131 futbol ma\u00e7lar\u0131nda hakemlik yapmak anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n<h4><strong>3. Arkada\u015flar\u0131n\u0131za vakit ay\u0131r\u0131n ve sosyalle\u015fin<\/strong><\/h4>\n<p>Lerner, yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ki\u015finin ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na, duygusal esenli\u011fine ve beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na zarar verebilece\u011fini, bu nedenle arkada\u015flar\u0131m\u0131zla olan ili\u015fkimizin \u00f6nemli oldu\u011funu ifade ediyor. \u201cGenel olarak, g\u00fc\u00e7l\u00fc sosyal \u00e7evreye sahip insanlar daha uzun ya\u015fama e\u011filiminde. Di\u011fer insanlarla vakit ge\u00e7irmek duygusal ya\u015fam\u0131n\u0131z i\u00e7in, dolay\u0131s\u0131yla beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in olumlu\u201d diyor.<\/p>\n<p>Ancak Lerner, ya\u015fland\u0131k\u00e7a sosyal ili\u015fkilerimizi s\u00fcrd\u00fcrmenin zor olabilece\u011fini de kabul ediyor. Arkada\u015flar\u0131 \u00fclkenin d\u00f6rt bir yan\u0131na da\u011f\u0131lm\u0131\u015f olan Lerner, sevdikleriyle ileti\u015fimini s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in sosyal medya ve mesajla\u015fma uygulamalar\u0131n\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca, di\u011fer anne \u2013 babalarla tan\u0131\u015fman\u0131n bir yolu olarak \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n okulunda d\u00fczenli bir \u015fekilde g\u00f6n\u00fcll\u00fc \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Lerner, \u201c\u00c7ocu\u011funuz olmasa bile, g\u00f6n\u00fcll\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmak hem size hem de ba\u015fkalar\u0131na faydas\u0131 olan bir \u015fey\u201d diye ekliyor.<\/p>\n<h4><strong>4. Yeni \u015feyler deneyin<\/strong><\/h4>\n<p>Evet, al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z biraz da bizi biz yapan \u015feyler ama onlara k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne ba\u011fl\u0131 kalmamak gerekiyor. Arada bir de olsa rutinlerinizi de\u011fi\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmakta fayda var.<\/p>\n<p>Shepherd yeni insanlara, yerlere ve zorluklara maruz kalman\u0131n zihninizi formda tutabilece\u011fini, beyin plastisitesini geli\u015ftirebilece\u011fini ve beyninizi g\u00fc\u00e7lendirebilece\u011fini ifade ediyor. Ayr\u0131ca ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ve akademisyen olarak yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015flerin d\u0131\u015f\u0131nda foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131ktan ve m\u00fczik dinlemekten ho\u015flan\u0131yor.<\/p>\n<p>Ancak yeni \u015feyler denemek illaki seyahat etmeniz ya da yeni bir hobi edinmeniz gerekti\u011fi anlam\u0131na gelmiyor. Bu daha \u00f6nce hi\u00e7 \u00e7\u00f6zmedi\u011finiz zor bir bulmacaya giri\u015fmek ya da beyninizin farkl\u0131 insanlara uyum sa\u011flamay\u0131 \u00f6\u011frenebilece\u011fi yeni sosyal ortamlara girmek basit gibi basit \u015feyler de olabilir.<\/p>\n<p>Yeni \u015feyler \u00f6\u011frenmek beyin plastisitesine destek oluyor. Beyninizi yeni ve farkl\u0131 \u015fekillerde kullanmak daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir zihni beraberinde getiriyor.<\/p>\n<h4><strong>5. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc beslenin<\/strong><\/h4>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmalar taze sebzelerle dolu ve i\u015flenmi\u015f g\u0131dalar\u0131n az oldu\u011fu bir beslenme d\u00fczeninin beyninizin biyolojik ya\u015f\u0131 i\u00e7in adeta bir mucize oldu\u011funu ortaya koyuyor.<br \/>\nElinizden geldi\u011finiz kadar paketlenmi\u015f \u00fcr\u00fcnlerden ve y\u00fcksek oranda i\u015flenmi\u015f g\u0131dalardan uzak durun.<\/p>\n<p>Bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma paketlenmi\u015f \u00fcr\u00fcnlerin ve y\u00fcksek oranda i\u015flenmi\u015f g\u0131dalar\u0131n genel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 olumsuz etkileyebilece\u011fini; diyabet, y\u00fcksek kolesterol veya y\u00fcksek tansiyon gibi sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 riskini art\u0131rabilece\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>Bu hastal\u0131klar farkl\u0131 organlar\u0131 farkl\u0131 \u015fekillerde etkiliyor ama genellikle beyniniz de dahil olmak \u00fczere t\u00fcm v\u00fccudumuza zarar veriyor.<\/p>\n<p>Lerner, \u201c\u00d6rne\u011fin y\u00fcksek tansiyonunuz varsa, fel\u00e7 veya vask\u00fcler demans gibi beyinle ilgili sorunlar i\u00e7in daha y\u00fcksek d\u00fczeyde risk alt\u0131nda olabilirsiniz. Yani y\u00fcksek oranda i\u015flenmi\u015f g\u0131dalar\u0131n k\u00f6t\u00fc olmas\u0131n\u0131n bir\u00e7ok nedeni var\u201d diyor.<\/p>\n<p>Yani beyninizi ve v\u00fccudunuzu sa\u011fl\u0131kl\u0131 tutmak i\u00e7in i\u015flenmi\u015f g\u0131dalar\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131n; meyve, sebze, ya\u011fs\u0131z et ve tam tah\u0131llardan olu\u015fan \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir beslenme d\u00fczenini benimsemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Lerner, \u201cSonu\u00e7ta beyniniz v\u00fccudunuzun bir par\u00e7as\u0131. \u015eayet beyninizi korumak istiyorsan\u0131z v\u00fccudunuzu sa\u011fl\u0131kl\u0131 tutman\u0131z \u00f6nemli\u201d diyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(The Turkish Post) &#8211; Beynimizi sa\u011fl\u0131kl\u0131 tutmak, Alzheimer gibi n\u00f6rodejeneratif hastal\u0131klar\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in m\u00fchim. Peki b\u00fct\u00fcn g\u00fcn bili\u015fsel y\u00fck\u00fcm\u00fcz\u00fc kald\u0131ran beynimizin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ne yapabiliriz? N\u00f6robilim alan\u0131nda doktora \u00f6\u011frencisi olan Emily McDonald, 10 milyondan fazla izlenen viral bir TikTok videosunda, beynini korumak i\u00e7in her g\u00fcn yapt\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7 \u015feyi anlat\u0131yor.\u00a0 Sabahlar\u0131 telefonunu kapal\u0131 tutmak, olumlu \u015feyler [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":22780,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"source_name":"Mashable","source_url":"https:\/\/tr.mashable.com\/saglik-zindelik\/10888\/beyin-sagliginizi-korumak-icin-yapmaniz-gereken-5-sey","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"1","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"default-sidebar","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"topbottom","share_float_style":"share-monocrhome","show_share_counter":"0","show_view_counter":"0","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"0","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"0","show_post_reading_time":"1","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"1","zoom_button_out_step":"4","zoom_button_in_step":"4","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"0","show_popup_post":"1","number_popup_post":"2","show_author_box":"1","show_post_related":"1","show_inline_post_related":"0"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-715","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsored by","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":"","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":{"id":"107","hide":""},"jnews_override_bookmark_settings":{"override_bookmark_button":"0","override_show_bookmark_button":"0"},"jnews_social_meta":{"fb_title":"","fb_description":"","fb_image":"","twitter_title":"","twitter_description":"","twitter_image":""},"jnews_override_counter":{"override_view_counter":"0","view_counter_number":"0","override_share_counter":"0","share_counter_number":"0","override_like_counter":"0","like_counter_number":"0","override_dislike_counter":"0","dislike_counter_number":"0"},"footnotes":""},"categories":[107,1],"tags":[6508,6510,6509,1422,6511],"class_list":["post-22779","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasam","category-son-haberler","tag-beyin-sagli","tag-jason-shepherd","tag-kurumak","tag-slider-manset","tag-talia-lerner"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22779","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22779"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22779\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22780"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22779"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22779"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22779"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}