{"id":12732,"date":"2023-06-11T08:30:07","date_gmt":"2023-06-11T05:30:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/?p=12732"},"modified":"2023-08-30T14:56:03","modified_gmt":"2023-08-30T11:56:03","slug":"e-devlet-verileri-nasil-sizdi-halen-cevap-yok-tek-yaptiklari-turkiyeden-siteye-girisi-kisitlamak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/e-devlet-verileri-nasil-sizdi-halen-cevap-yok-tek-yaptiklari-turkiyeden-siteye-girisi-kisitlamak\/","title":{"rendered":"\u2018e-devlet verileri nas\u0131l s\u0131zd\u0131\u2019 halen cevap yok, tek yapt\u0131klar\u0131 T\u00fcrkiye\u2019den siteye giri\u015fi k\u0131s\u0131tlamak"},"content":{"rendered":"

(The Turkish Post) –<\/strong> 85 milyonun kimlik-tapu gibi t\u00fcm mahrem bilgilerinin yer ald\u0131\u011f\u0131 e-devlet\u2019teki s\u0131z\u0131nt\u0131 iddias\u0131 kamuoyunu aya\u011fa kald\u0131rd\u0131. \u201cT\u00fcrkiye\u2019nin kozmik odas\u0131\u201dndan internete s\u0131zan, sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131kar\u0131lan verilere nas\u0131l ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 me\u00e7hulken, uzmanlar at\u0131lmas\u0131 gereken acil ad\u0131mlar\u0131 anlatt\u0131.<\/p>\n

S\u0130TEYE SADECE T\u00dcRK\u0130YE\u2019DEN ER\u0130\u015e\u0130M KISITLANDI VER\u0130LER H\u00c2L\u00c2 \u0130NTERNETTE<\/strong><\/p>\n

Avukat Faruk \u00c7ay\u0131r: Bilgilerin \u0130\u00e7i\u015fleri\u2019nden s\u0131zd\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Siber g\u00fcvenlik \u00f6nlemlerinin al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ve sorumlulu\u011fun oldu\u011fu yeni bir yap\u0131lanma gerekiyor. A\u00e7\u0131klama, istifa beklemiyorum. Veriler zaten dola\u015f\u0131mda. Yetkililer bunu biliyor.<\/p>\n

Avukat \u015eebnem Kartal: Hakk\u0131 ihlal olanlar\u0131n tazminat davas\u0131 a\u00e7ma hakk\u0131 var. Verilere h\u00e2l\u00e2 herkes ula\u015fabilir. Ki\u015filer, bilgilerinin k\u00f6t\u00fc niyetli kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131ndan emin olmak i\u00e7in \u00e7ift koruma fakt\u00f6rl\u00fc \u015fifre g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri kullanabilir.<\/p>\n

Siber g\u00fcvenlik uzman\u0131 Nafiz \u00dcnl\u00fc: \u0130\u015fi \u00e7ok iyi bilmedikleri i\u00e7in a\u00e7\u0131klama yapm\u0131yorlar. Bu sistemlerde bo\u015fluk ve hatalar var. Kimlik bilgilerinin yetkisiz ellere ge\u00e7mesi finans sistemini tehlikeye atabilece\u011fi gibi ki\u015fisel g\u00fcvenli\u011fi de tehlikeye atar.<\/p>\n

Hukuk\u00e7u G\u00fcl\u015fah Deniz Atalar: Vatanda\u015f\u0131n devletine g\u00fcvenmekten ba\u015fka yapabilece\u011fi bir \u015fey yok. Su\u00e7 duyurusunda bulunulmal\u0131. Kolluk g\u00f6revlilerimiz failleri bulabilir. Kurumlar\u0131n acilen kriz y\u00f6netimi yapmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n

E-DEVLET\u2019TEK\u0130 SIZINTIYA \u0130L\u0130\u015eK\u0130N KURUMLARI SES\u0130ZL\u0130\u011e\u0130 S\u00dcR\u00dcYOR! VER\u0130LER NASIL ELDE ED\u0130LD\u0130 B\u0130LG\u0130LER \u015e\u0130MD\u0130 NEREDE?<\/strong><\/p>\n

e-devlet\u2019 sisteminde 85 milyonun verisinin s\u0131zd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin belirsizlik s\u00fcr\u00fcyor. Ya\u015fananlara d\u00f6n\u00fck vahim iddialar s\u00fcrerken ilgili devlet kurumlar\u0131n\u0131n sessizli\u011fi ise dikkat \u00e7ekiyor. Kamuoyu da \u201cVeriler nas\u0131l elde edildi, i\u00e7erikler nerede? Hangi ama\u00e7la, kimler taraf\u0131ndan \u00e7al\u0131nd\u0131? Gerekli \u00f6nlem al\u0131nmad\u0131 m\u0131? Vatanda\u015f ne yapacak?\u201d sorular\u0131n\u0131n cevaplar\u0131n\u0131 bekliyor. Verilerin hala dola\u015f\u0131mda olmas\u0131na dikkat \u00e7eken uzmanlar \u201cSiber g\u00fcvenlik \u00f6nlemlerinin al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 yeni bir yap\u0131lanma gerek\u201d dedi. Nafiz \u00dcnl\u00fc ise \u201cKimlik bilgilerinin yetkisiz ellere ge\u00e7mesi finans sistemini tehlikeye atabilece\u011fi gibi ki\u015fisel g\u00fcvenli\u011fi de tehlikeye atar\u201d uyar\u0131s\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019deki 85 milyon vatanda\u015f\u0131n t\u00fcm bilgilerinin bulundu\u011fu e-Devlet\u2019te verilerin \u00e7al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 belirtildi. 85 milyon vatanda\u015f\u0131n, TC kimlik no, telefon, adres ve tapu bilgileri \u2018S**Paneli.Org\u2019 isimli bir internet sitesi taraf\u0131ndan ele ge\u00e7irildi ve yay\u0131nland\u0131. Sorgulama yap\u0131larak ki\u015filerin anne, baba isimlerine, TC kimlik numaralar\u0131na, telefon numaras\u0131na, akrabalar\u0131n\u0131n bilgilerine ve hatta \u015fahs\u0131n annesinin TC kimlik numaras\u0131n\u0131 dahi ula\u015f\u0131labiliyor. Bu bilgilere \u00fccretsiz \u00fcyelik kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 ula\u015f\u0131l\u0131rken tapu ve di\u011fer \u00f6zel bilgiler i\u00e7in ise site \u00fccretli \u00fcyelik isteniyor. Sitede pek \u00e7ok siyasinin bilgisi de yer al\u0131yor.<\/p>\n

KURUMLARIN SESS\u0130ZL\u0130\u011e\u0130 S\u00dcR\u00dcYOR<\/strong><\/p>\n

Ancak aradan iki g\u00fcn ge\u00e7mesine ra\u011fmen ilgili resmi kurumlardan herhangi bir a\u00e7\u0131klama olmamas\u0131 ise dikkat \u00e7ekiyor. Kurumlar\u0131n sesizli\u011fi s\u00fcrerken kamuoyunda cevap bekleyen sorular art\u0131yor. Veri skandal\u0131na ili\u015fkin acil cevap bekleyen sorular ise \u015f\u00f6yle s\u0131ralan\u0131yor: \u201cVeriler nas\u0131l elde edildi, i\u00e7erikler nerede? Hangi ama\u00e7la, kimler taraf\u0131ndan \u00e7al\u0131nd\u0131? Devlet ne yapt\u0131, gerekli \u00f6nlem al\u0131nmad\u0131 m\u0131? Neden hayati konuda resmi a\u00e7\u0131klama yap\u0131lmad\u0131? T\u00fcm bilgileri if\u015fa olan vatanda\u015f ne yapacak?<\/p>\n

CAN VE MAL G\u00dcVENL\u0130\u011e\u0130 TEHL\u0130KEDE<\/strong><\/p>\n

Kurumlar\u0131n sessizli\u011fi muhalefetin tepkisine neden olurken konu Meclis g\u00fcndemine de ta\u015f\u0131d\u0131. CHP Kahramanmara\u015f Milletvekili Ali \u00d6ztun\u00e7, Cumhurba\u015fkan\u0131 Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Cevlet Y\u0131lmaz\u2019\u0131n cevaplamas\u0131 istemiyle verdi\u011fi \u00f6nergesinde \u201cYak\u0131n zaman \u00f6nce YSK ve baz\u0131 kamu kurumlar\u0131nda hacklendi\u011fi bas\u0131na yans\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. Yurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n e-Devlet bilgilerinin internet sitelerinde dola\u015fmas\u0131, T.C. Kimlik no, telefon, adres, tapu bilgileri gibi ki\u015fisel verilerinin kolayl\u0131kla art niyetli ki\u015filerin eline ge\u00e7mesine yurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n can ve mal g\u00fcvenli\u011fini tehlikeye at\u0131lmas\u0131na neden olacakt\u0131r\u201d dedi. \u00d6ztun\u00e7 Y\u0131lmaz\u2019a \u201cVerilerinin ele ge\u00e7irildi\u011fi do\u011fru mudur? Do\u011fru ise ne gibi tedbirler al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r? e-Devlet bilgilerinin nereden ve nas\u0131l s\u0131zd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 konusunda bir soru\u015fturma a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f m\u0131d\u0131r? Bilgi Teknolojileri ve \u0130leti\u015fim Kurumu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ihmali oldu\u011funun bir g\u00f6stergesi de\u011fil midir?\u201d sorular\u0131n\u0131 y\u00f6neltti.<\/p>\n

VATANDA\u015e TUZA\u011eA D\u00dc\u015eMEMEL\u0130<\/strong><\/p>\n

CHP Genel Ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131 Devrim Bar\u0131\u015f \u00c7elik ise \u201ce-devlet\u2019ten veri s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131 ile ilgili gelen bilgiler sonras\u0131 teknik ekiplerimiz ile detayl\u0131 inceleme yapt\u0131k ve yapmaya da devam ediyoruz. Veri s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve verilerin g\u00fcncelli\u011fini tespit etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Vatanda\u015flar\u0131m\u0131za tavsiyemiz, merak edip kendi verilerini sorgulamak i\u00e7in bile bu tarz sitelere giri\u015f yapmamalar\u0131 ve ki\u015fisel verilerini payla\u015fmamalar\u0131d\u0131r\u201d ifadesini kulland\u0131. Gelecek Partisi S\u00f6zc\u00fcs\u00fc Serkan \u00d6zcan ise \u201cVatanda\u015f\u0131n\u0131n kendisine emanet etti\u011fi ki\u015fisel bilgileri \u00e7ald\u0131ran bir y\u00f6netim, d\u00fcnyan\u0131n herhangi bir yerinde 1 dakika bile ge\u00e7irmeden \u00f6z\u00fcr dileyip istifa eder. \u0130nsanlar\u0131n ki\u015fisel bilgileri, t\u0131pk\u0131 vergileri gibi milletin devlete emanetidir. Bu emanetlere sahip \u00e7\u0131kam\u0131yorsan gere\u011fini yapacaks\u0131n\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n

UZMANLAR KARAR\u2019A DE\u011eERLEND\u0130RD\u0130<\/strong><\/p>\n

85 milyonun kimlik-tapu gibi t\u00fcm mahrem bilgilerinin yer ald\u0131\u011f\u0131 e-Devlet\u2019teki s\u0131z\u0131nt\u0131 olay\u0131n\u0131, g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131na ili\u015fkin iddialar\u0131 uzamanlar anlatt\u0131. Verilerin hala dola\u015f\u0131mda olmas\u0131na dikkat \u00e7eken uzmanlar \u201cSiber g\u00fcvenlik \u00f6nlemlerinin al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 yeni bir yap\u0131lanma gerekiyor\u201d dedi. Nafiz \u00dcnl\u00fc ise \u201cKimlik bilgilerinin yetkisiz ellere ge\u00e7mesi finans sistemini tehlikeye atabilece\u011fi gibi ki\u015fisel g\u00fcvenli\u011fi de tehlikeye atar\u201d uyar\u0131s\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n

ZATEN ELDEN ELE DOLA\u015eIYORDU<\/strong><\/p>\n

Bili\u015fim Hukuku Uzman\u0131 Av. Faruk \u00c7ay\u0131r: \u201cS\u00f6z konusu bilgilerin devlet kurumlar\u0131ndan s\u0131zd\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok a\u00e7\u0131k. \u00d6zellikle \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131ndan s\u0131zd\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Belki ba\u015fka bir kurumdan da \u00e7al\u0131nm\u0131\u015f olabilir. Ama bu kadar b\u00fcy\u00fck kapsamda t\u00fcm bilgilere ula\u015f\u0131labilecek tek kurum diyebilece\u011fimiz \u0130\u00e7 i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 var. N\u00fcfus ve Vatanda\u015fl\u0131k \u0130\u015fleri M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden kimlik bilgileri, adres bilgileri, k\u00f6ken bilgileri ele ge\u00e7irilebilir. Yine bakanl\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 kolluk kuvvetleri bunlar\u0131n yan\u0131nda tapu bilgileri, telefon bilgileri, ara\u00e7 bilgileri gibi bilgilere eri\u015febilir. Bu sebeple \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131ndan s\u0131zd\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Veriler bir a\u00e7\u0131k bulunarak d\u0131\u015far\u0131dan da hacklanmi\u015f olabilir, i\u00e7eriden bir personel arac\u0131l\u0131\u011f\u0131, ta\u015feron firmalar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 taraf\u0131ndan da s\u0131zd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olabilir. Ama \u015funu s\u00f6ylemek gerekir. Zaten bu veriler y\u0131llard\u0131r elden ele dola\u015f\u0131yor. Fark art\u0131k yay\u0131nlanmas\u0131ndan da korkulmayacak a\u015famaya gelmesi. Bir\u00e7ok \u015firket y\u0131llard\u0131r \u00f6zellikle Avukatlar gibi meslek gruplar\u0131na ki\u015fisel verileri \u00f6zel yaz\u0131l\u0131mlar vas\u0131tas\u0131 ile sat\u0131yor. Belki son bir iki y\u0131l\u0131n verileri olamayabilir, eksik olabilir, g\u00fcncel olmayabilir ama bu veriler uzun zamand\u0131r zaten dola\u015f\u0131mda ve kullan\u0131l\u0131yor. G\u00fc\u00e7l\u00fc bir altyap\u0131ya sahip, siber g\u00fcvenlik \u00f6nlemlerinin al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, \u00e7ok \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da ki\u015finin eri\u015fim izninin ve sorumlulu\u011funun oldu\u011fu yeni bir yap\u0131lanma gerekiyor.\u201d<\/p>\n

SADECE T\u00dcRK\u0130YEDE KISITLANDI B\u0130LG\u0130LERE VPN \u0130LE ER\u0130\u015e\u0130M S\u00dcR\u00dcYOR<\/strong><\/p>\n

\u0130stanbul Barosu Bili\u015fim Hukuku Komisyonu eski Ba\u015fkan\u0131 Av. \u015eebnem Kartal: \u201cB\u00f6yle bir s\u0131zd\u0131rma eylemi, ki\u015fisel verilerin hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak ele ge\u00e7irilmesi ve yay\u0131lmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan su\u00e7tur. Ayr\u0131ca KVKK\u2019n\u0131n da ihlali s\u00f6z konusudur. Elbette site derhal eri\u015fime engellendi, ancak asl\u0131nda sadece T\u00fcrkiye\u2019den eri\u015fim k\u0131s\u0131tland\u0131, yani i\u00e7eri\u011fin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 sa\u011flanamazsa VPN ile eri\u015filmeye devam edilecek, bu da verileri hala herkes\u00e7e ula\u015f\u0131labilir k\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan riski b\u00fcy\u00fct\u00fcyor. Biz ne yapabiliriz dersek, s\u0131zd\u0131rmalar\u0131n \u00f6n\u00fcne bireylerin ge\u00e7emeyece\u011fi bir ger\u00e7ek. En az\u0131ndan ki\u015filer kimlik bilgilerinin bankalarda, kamu kurumlar\u0131nda adlar\u0131na k\u00f6t\u00fc niyetli ki\u015filerce kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131ndan emin olmak i\u00e7in ilgili sistemlerde kontrollerini d\u00fczenli olarak yapabilir ve \u00e7ift koruma fakt\u00f6rl\u00fc \u015fifre g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri kullanabilirler. S\u00f6z konusu olay sebebiyle zarar g\u00f6renlerin su\u00e7 duyurusunda bulunma ve tazminat davas\u0131 a\u00e7ma hakk\u0131 vard\u0131r.\u201d<\/p>\n

VATANDA\u015e SU\u00c7 DUYURUSUNDA BULUNMALI<\/strong><\/p>\n

Bili\u015fim Hukuk\u00e7usu ve Bilgi G\u00fcvenli\u011fi Y\u00f6netim Sistemleri Uzman\u0131 G\u00fcl\u015fah Deniz Atalar: \u201cEyl\u00fcl 2022\u2019de yurtd\u0131\u015f\u0131 kaynakl\u0131 forum sitelerinde T\u00fcrkiye Sa\u011fl\u0131k Sistemi \u00fczerinden \u00e7ekilen 101 milyon verinin sat\u0131\u015f\u0131na dair g\u00f6nderiler bulunuyordu. G\u00fcndemdeki s\u0131z\u0131nt\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 y\u00f6netim sistemindeki bu verilerden elde edilen \u00f6zel nitelikte ve hassas bilgiler i\u00e7eren veriler oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ayr\u0131ca e-devlet sistemini anl\u0131k olarak API \u00fczerinden sorgulayan veri h\u0131rs\u0131zlar\u0131 ya da bunu oyun haline getiren bilgi g\u00fcvenli\u011fi sistemleri konusunda kendini geli\u015ftirmi\u015f ki\u015filer var. Buralardan s\u0131zan veriler de HSYS sistemiyle birle\u015ftirilince \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir verinin \u015fuanda internette dola\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. Bu durumda vatanda\u015flar\u0131m\u0131z konunun takip\u00e7isi olmal\u0131, su\u00e7 duyurusunda bulunmal\u0131 ve ilgili verilere dayal\u0131 ortaya \u00e7\u0131kabilecek doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k olaylar\u0131na kar\u015f\u0131 daha dikkatli olmal\u0131d\u0131r. Siber g\u00fcvenlik konusunda \u00e7al\u0131\u015fan kolluk g\u00f6revlilerimiz bu failleri bulabilir. Bu ana kadar yetkililerden bir a\u00e7\u0131klama gelmemesi ne yaz\u0131k ki vatanda\u015fla devlet aras\u0131nda olan g\u00fcven ili\u015fkisini zedeleyebilir. Bu veriler halen internette dola\u015f\u0131yor.<\/p>\n

B\u00dcT\u00dcN F\u0130NANS S\u0130STEM\u0130 TEHL\u0130KEYE G\u0130REB\u0130L\u0130R<\/strong><\/p>\n

Siber G\u00fcvenlik Uzman\u0131 Nafiz \u00dcnl\u00fc: \u201c\u0130\u015fi \u00e7ok iyi bilmedikleri i\u00e7in a\u00e7\u0131klama yapm\u0131yorlar. Kimse ayran\u0131m ek\u015fidir demez. Herkes \u2018benim sistemim \u00e7ok iyidir\u2019 der. Bu analiz edildi\u011fi zaman ortaya \u00e7\u0131kar ki bu sistemlerde bo\u015fluk ve hatalar vard\u0131r. Bu i\u015fi yapan insanlar\u0131n da ekme\u011fine ya\u011f s\u00fcrerler. \u0130nsanlar tedirgin olmakta hakl\u0131. Bu herkesi ilgilendiriyor. Bizim bilgilerimiz k\u00f6t\u00fc niyetli insanlar\u0131n elinde. Bu sorumlu bakanl\u0131klardaki insanlar\u0131n neden a\u00e7\u0131klama yapmad\u0131klar\u0131 konusunda da orada yeterli bilgiye sahip de\u011filler. Bu y\u00fczden a\u00e7\u0131klama yapam\u0131yorlar. BTK olur ya da ona benzer ilgili kurumlar olur, hatan\u0131n nereden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karabilirler. A\u00e7\u0131klama yaparlar m\u0131 bilemiyoruz tabii. \u00d6ncelikle kimlik bilgilerinin yetkisiz ellere ge\u00e7mesi bunun \u00fczerinden i\u015flem yap\u0131labilme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn finans sistemini tehlikeye atabilece\u011fi gibi ki\u015fisel g\u00fcvenli\u011fi de tehlikeye atar. \u0130nsanlar\u0131n ki\u015fisel verileri kullan\u0131larak kamuda ve \u00f6zel sekt\u00f6rde yap\u0131lacak i\u015flemlerde bir g\u00fcvensizlik yarat\u0131r.\u201d<\/p>\n

\u00d6RTBAS ETME \u00c7ABASINA KAR\u015eI TAK\u0130PTE OLACA\u011eIZ<\/strong><\/p>\n

Yar\u0131n \u0130\u00e7in \u015eimdi Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Taylan Y\u0131ld\u0131z \u201cS\u0131n\u0131rlar\u0131 olmayan siber d\u00fcnyada i\u015flenen su\u00e7larla ba\u015f etmek i\u00e7in yerel kurumlar ve y\u00f6ntemlerin i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131n\u0131 pek \u00e7ok kere g\u00f6rd\u00fck. \u00c7ok farkl\u0131 d\u00f6nemde veri s\u0131z\u0131nt\u0131lar\u0131 oldu, bu bilgiler bir araya getirilmi\u015f olabilir. Tek bir kaynaktan s\u0131zm\u0131\u015f olabilir. Ama bunun \u00e7ok bir \u00f6nemi yok. \u00c7\u00fcnk\u00fc e-devletteki bilgilere bir\u00e7ok kurum ba\u011flan\u0131yor, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 veri ak\u0131\u015f\u0131 oluyor. Binlerce payda\u015ftan bahsediyoruz. Bunlardan herhangi birindeki g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131 veri s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131na yol a\u00e7abilir. Vatanda\u015fl\u0131k verilerini kullanan devlet kurumlar\u0131n\u0131n liyakatli ve b\u00fct\u00fcnc\u00fcl y\u00f6netimi buradaki teknolojik riskleri azaltmak i\u00e7in \u00f6nem arz ediyor. Verilere eri\u015fen her kurumun farkl\u0131 siber g\u00fcvenlik standart\u0131 olmas\u0131 kabul edilemez. \u00c7ok daha b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir \u00e7\u00f6z\u00fcm gerekiyor. Bunu yapmas\u0131 gereken liderlerin \u00e7o\u011fu da dijital d\u00fcnyay\u0131 anlamaktan uzak. Zira eski ku\u015faklar. Bu olay\u0131n \u00f6rtbas edilme \u00e7abas\u0131 var ise onun kar\u015f\u0131s\u0131nda olaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve konunun takip\u00e7isi olaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 b\u00fct\u00fcn vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n bilmesini isterim.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

(The Turkish Post) – 85 milyonun kimlik-tapu gibi t\u00fcm mahrem bilgilerinin yer ald\u0131\u011f\u0131 e-devlet\u2019teki s\u0131z\u0131nt\u0131 iddias\u0131 kamuoyunu aya\u011fa kald\u0131rd\u0131. \u201cT\u00fcrkiye\u2019nin kozmik odas\u0131\u201dndan internete s\u0131zan, sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131kar\u0131lan verilere nas\u0131l ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 me\u00e7hulken, uzmanlar at\u0131lmas\u0131 gereken acil ad\u0131mlar\u0131 anlatt\u0131. S\u0130TEYE SADECE T\u00dcRK\u0130YE\u2019DEN ER\u0130\u015e\u0130M KISITLANDI VER\u0130LER H\u00c2L\u00c2 \u0130NTERNETTE Avukat Faruk \u00c7ay\u0131r: Bilgilerin \u0130\u00e7i\u015fleri\u2019nden s\u0131zd\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Siber g\u00fcvenlik \u00f6nlemlerinin al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":12733,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"source_name":"Karar","source_url":"https:\/\/www.karar.com\/guncel-haberler\/nerede-bu-e-devlet-verileri-1759740","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"1","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"default-sidebar","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"topbottom","share_float_style":"share-monocrhome","show_share_counter":"0","show_view_counter":"0","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"0","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"0","show_post_reading_time":"1","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"1","zoom_button_out_step":"4","zoom_button_in_step":"4","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"0","show_popup_post":"1","number_popup_post":"2","show_author_box":"1","show_post_related":"1","show_inline_post_related":"0"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-715","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsored by","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":"","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":{"id":"4","hide":""},"jnews_override_bookmark_settings":{"override_bookmark_button":"0","override_show_bookmark_button":"0"},"jnews_social_meta":{"fb_title":"","fb_description":"","fb_image":"","twitter_title":"","twitter_description":"","twitter_image":""},"jnews_override_counter":{"override_view_counter":"0","view_counter_number":"0","override_share_counter":"0","share_counter_number":"0","override_like_counter":"0","like_counter_number":"0","override_dislike_counter":"0","dislike_counter_number":"0"},"footnotes":""},"categories":[4,1],"tags":[651,3819,3855,1422],"class_list":["post-12732","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","category-son-haberler","tag-e-devlet","tag-kimlik","tag-sizinti","tag-slider-manset"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12732","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12732"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12732\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12733"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12732"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12732"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12732"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}